احکام پزشکی (منتظری) صفحه 52

او، و دیگری هتک حرمت جسد مسلمان؛ لکن وصیت به امر عقلایی علاوه بر اینکه عرفاً اذن است موضوع هتک را نیز منتفی می سازد. بنابراین وصیت مورد سؤال جایز و نافذ می باشد؛ ولی باید به نحوی انجام شود که در عمل نیز صدق هتک نکند، مثلًا اگر ذکر نام و شناسایی او در نزد عموم یا دانشجویان موجب انتزاع هتک باشد

باید از ذکر نام و معرفی او خودداری شود.

«151» سؤال: در دانشگاههای علوم پزشکی از اجساد افرادی که صاحب ندارند، برای تشریح و یادگیری دانشجویان استفاده می شود و یا اعضای آنها را مثل قلب و کبد و کلیه، اغلب بدون اجازۀ صاحبان میّت در شیشه ها نگهداری می کنند. لطفاً نظرتان را در این مورد بیان فرمایید؟

جواب: حتّی الإمکان از اجساد غیر مسلمان استفاده کنند، مگر اینکه یافت نشود و حفظ جان یا معالجه فرد مسلمان متوقف بر آن باشد.

«152» سؤال: آیا ولیّ فقیه یا حاکم شرع بدون رضایت صاحب میّت می تواند حکم به اهدای جنازه به دانشکدۀ پزشکی جهت تعلیم نماید؟

جواب: مشکل است.

«153» نبش قبر مسلمان برای تهیۀ استخوان و تشریح جایز نیست؛ مگر اینکه حفظ جان مسلمان- هرچند در آینده- متوقف بر آن باشد و تهیۀ استخوان کافر امکان نداشته باشد.

«154» سؤال: آیا می توان برای تشریح جهت آموزش، به علت کمبود جسد و استخوان (که بدون آنها آموزش ممکن نیست) اقدام به نبش قبر غیر مسلمان نمود؟

جواب: نبش قبر کفار اشکال شرعی ندارد، مگر اینکه مفسده ای بر آن مترتب باشد؛ و نبش قبر کافری که در ذمّۀ اسلام می باشد جایز نیست، مگر اینکه طبق آداب خودشان جایز باشد.

«155» سؤال: در فرض فوق اگر ندانیم این قبر متعلق به مسلمان است یا غیر مسلمان، آیا مجازیم نبش قبر کنیم؟

جواب: در بلاد اسلام جایز نیست.

«156» سؤال: در صورت کمبود جسد و استخوان، آیا می توانیم استخوانهایی را