- [مقدمه ناشر] 1
- فصل اول: معاینه و درمان پزشکی 2
- اشاره 2
- * لمس بدن نامحرم 3
- * نگاه به نامحرم 3
- * مراجعه به پزشک غیر هم جنس 5
- * اولویت در درمان 8
- فصل دوم: تزریقات و پانسمان 10
- اشاره 10
- * ضمانت در تزریقات 11
- * تزریقات توسط جنس مخالف 11
- اشاره 13
- فصل سوم: دندانپزشکی 13
- * طهارت و نجاست دندان 14
- * گذاشتن دندان طلا 16
- * ضمانت در دندانپزشکی 16
- * دندانپزشکی در ایام روزه داری 16
- * دیۀ دندان 17
- فصل چهارم: پزشکی قانونی 18
- اشاره 18
- * کالبد شکافی 19
- * تشخیص مرگ 19
- * گواهی پزشکی 20
- * شکایت از پزشک 22
- * هزینۀ درمان 23
- اشاره 24
- فصل پنجم: اجرت پزشکی 24
- * حق طبابت 25
- * دریافت پول اضافی 26
- * وجوب طبابت 26
- فصل ششم: اسرار بیماران 27
- اشاره 27
- * موارد افشای سرّ 28
- فصل هفتم: احکام ضمان 30
- اشاره 30
- * ضمانت در درمان 31
- * احکام کلی ضمانت در پزشکی 31
- * ضمانت در تجویز دارو 38
- * اخذ برائت از بیمار 42
- * ضمانت در فروش دارو 42
- اشاره 45
- فصل هشتم: آموزش پزشکی 45
- * معاینۀ بیماران 46
- * مسائل آموزشی 46
- * ضمانت در دوران دانشجویی 48
- فصل نهم: تشریح 49
- اشاره 49
- * تشریح مردۀ مسلمان 50
- * تشریح مردۀ غیر مسلمان 51
- * تهیۀ جسد و استخوان 51
- * پرداخت دیه 53
- * تماس با جسد 53
- فصل دهم: زنان و زایمان 55
- اشاره 55
- * عمل جراحی برای خروج جنین 56
- * دخالت مردان در امور زنان 56
- * تجویز دارو در زمان بارداری و شیردهی 57
- * استفاده از باقیمانده های زایمان 57
- اشاره 60
- فصل یازدهم: تلقیح و انتقال جنین 60
- * تلقیح (بارداری به روش مصنوعی) 61
- موارد مشروع: 61
- موارد نامشروع: 62
- * بانک اسپرم 63
- * به دست آوردن نطفه و تخمک 64
- * دور ریختن جنینهای آزمایشگاهی 65
- * رحم کرایه ای 66
- فصل دوازدهم: جلوگیری از بارداری 69
- اشاره 69
- * جلوگیری موقت 70
- * جلوگیری دائم 72
- * الزام به جلوگیری 73
- فصل سیزدهم: سقط جنین 74
- اشاره 74
- * سقط جنین 75
- * غسل و کفن جنین مرده 78
- * دیۀ سقط جنین 78
- فصل چهاردهم: ازدواج و تغییر جنسیت 81
- اشاره 81
- * بیماریهای ازدواج 82
- * بکارت 82
- * تغییر جنسیت 84
- * روابط پس از تغییر 86
- * آشکار کردن جنس واقعی 87
- فصل پانزدهم: مرگ مغزی 88
- اشاره 88
- * مرگ مغزی 89
- * تجویز مرگ 92
- فصل شانزدهم: پیوند اعضاء 94
- اشاره 94
- * پیوند اعضاء 95
- * کاشت مو 99
- * خریدوفروش اعضاء 99
- * دیه در پیوند اعضاء 100
- فصل هفدهم: جرّاحی 102
- اشاره 102
- * اقدام به جرّاحی 103
- * جرّاحی پوست 104
- * ضمانت در جرّاحی 104
- اشاره 106
- فصل هیجدهم: اتاق عمل 106
- * تماس با مرده یا اعضاء جداشده 107
- * نگاه و لمس 107
- * نخ بخیه 108
- * طهارت وسایل و ابزار 108
- * دفن اعضاء جدا شده 109
- اشاره 110
- فصل نوزدهم: آزمایشهای پزشکی 110
- * آزمایشهای تحقیقاتی 111
- * آزمایشهای تشخیصی 111
- * ضمانت در آزمایشگاه 114
- * تغییر یا اصلاح ژن 114
- اشاره 116
- فصل بیستم: خون و فرآورده های آن 116
- * طهارت و نجاست 117
- * اهداء خون 117
- * انتقال خون 117
- * ضمانت در خون گرفتن 118
- * خریدوفروش خون 118
- اشاره 119
- فصل بیست و یکم: دارو 119
- * معالجه با موادّ حرام 120
- * استفاده از الکل 120
- * ماء الشعیر 121
- * داروهای وارداتی 121
- فصل بیست و دوم: استعمال مواد مخدّر 123
- اشاره 123
- * اعتیاد 124
- * ترک اعتیاد 125
- * استفاده دارویی 125
- اشاره 126
- فصل بیست و سوّم: درمان به وسیلۀ هیپنوتیزم (خواب مصنوعی) 126
- * هیپنوتیزم 127
- فصل بیست و چهارم: احکام شرعی بیماران 128
- اشاره 128
- * طهارت و نجاست 129
- * وضو، غسل و تیمّم 129
- * نماز بیماران 133
- * روزۀ بیماران 136
- * تجویز پزشک 137
- * حالات بیماری 138
- * حج 140
- * قضا و کفاره 140
ندانستن مسأله سقط کند، آیا دیه ای باید پرداخت شود؟ و در صورت وجوب دیه، پرداخت آن متوجه چه کسی است؟ و اگر مباشر سقط، پدر و مادر را نمی شناسد دیه را باید به چه کسی بپردازد؟
جواب: کسی که مستقیماً عامل سقط است ضامن دیه است، پزشک باشد یا خود مادر با خوردن دارو؛ و در صورتی که نتواند دیه را به صاحب دیه یا وارث او برساند باید از طرف او به فقیر صدقه دهد.
«243» سؤال: مادّۀ 91 قانون تعزیرات که به تأیید فقهای شورای نگهبان رسیده است مقرر می دارد: «اگر زن حامله برای سقط جنین به طبیب یا قابله مراجعه کند و طبیب هم عالماً و عامداً مباشرت به اسقاط جنین کند، دیۀ جنین به عهدۀ اوست؛ و اگر روح در جنین دمیده باشد باید قصاص شود، و اگر او را به وسایل اسقاط جنین راهنمایی کند، به شش ماه تا سه سال حبس محکوم می شود.» نظر به اینکه فقهای شیعه در مورد جنین بین حلول روح و غیر آن فرقی قائل نیستند و در هر حال سقط جنین موجب ثبوت قصاص نمی شود، آیا مادۀ قانونی مذکور منطبق با شرع می باشد یا خیر؟ در صورت منفی بودن، با توجه به عدم مخالفت شورای نگهبان با آن، تکلیف قاضی در صدور حکم چیست؟
جواب: هرچند جنین پس از دمیدن روح نسبت به دیه حکم انسان کامل را دارد ولی قصاص در اسقاط جنین بلکه در قتل غیر بالغ به نظر این جانب محل اشکال است، و قاضی مجتهد باید
بر حسب اجتهاد خویش عمل نماید.