حدود و قصاص و دیات صفحه 142

اللَّه علیه حکم می فرمود در سیلی که کسی بر روی کسی بزند و جای آن سیاه شود شش دینار بدهد.

و اگر سبز شود سه دینار بدهد، و اگر سرخ شود یک دینار و نیم بدهند، و اکثر موافق این روایت قائل شده اند، و بعضی در سیاه شدن نیز سه دینار گفته اند، و اکثر گفته اند که شرط نیست که اثرش همیشه بماند، و گفته اند اگر اینها در بدن واقع شود دیه اش نصف دیه روست.

چنانچه ابن بابویه رحمه اللَّه در من لا یحضر متصل باین روایت ذکر کرده است (1).

هشتم: در هر عضوی که دیه مقرری داشته باشد اگر آن عضو را شل کنند دو ثلث دیه آن عضو را باید داد، و اگر عضو شل را قطع کنند ثلث دیه عضو را باید داد، چنانچه گذشت.

نهم: مذکور شد که دیه مرد و زن در اعضاء و جوارح مساویند تا بثلث دیه مرد برسد، پس دیه اعضاء زن نصف دیه اعضاء مرد می شود، خواه آن که جنایت کرده است مرد باشد و خواه زن، و هم چنین قصاص می کنند مرد را برای اعضای زن بی آن که چیزی از دیه بدهند تا ثلث، پس اگر خواهند عضو مرد را بعوض عضو زن قصاص کنند نصف دیه عضو را می دهند، و قصاص می کنند، و اگر دیه گیرند نصف دیه مرد می گیرند.

و بعضی از علماء گفته اند: که این حکم که تا ثلث جراحات زن دیه شان مثل جراحات مرد است، در صورتی است که جراحت کننده مرد باشد، و اگر جراحت کننده زن باشد همه جراحات بر نصف است، پس در یک انگشت پنج شتر است، و در دو انگشت ده شتر است، و در سه پانزده شتر است، و در چهار بیست شتر است، و هم چنین باین نسبت بالا می رود بخلاف آن که جارح مرد باشد که در یک انگشت زن ده شتر است، و در دو انگشت بیست شتر و در سه انگشت سی شتر، و در چهار انگشت بیست شتر.

دهم: هر عضوی که در مرد مساوی دیه مرد باشد در زن مساوی دیه زن است، مانند زبان و ذکر و دو دست و دو پا، و هم چنین نصف و ثلث، و هر نسبت که با

1- من لا یحضره الفقیه 4: 118.