حدود و قصاص و دیات صفحه 39

نداشته باشد، زیرا که در جنگ کشته شود بهتر است از آن که به مذلّت کشته شود، و در این صورتها اگر کشته شود ثواب شهید دارد.

فصل دوّم: در بیان حدّ محارب

است، حق تعالی می فرماید «إِنَّما جَزاءُ الَّذِینَ یُحارِبُونَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ یَسْعَوْنَ فِی الْأَرْضِ فَساداً أَنْ یُقَتَّلُوا أَوْ یُصَلَّبُوا أَوْ تُقَطَّعَ أَیْدِیهِمْ وَ أَرْجُلُهُمْ مِنْ خِلافٍ أَوْ یُنْفَوْا مِنَ الْأَرْضِ» (1) یعنی نیست پاداش آنها که محاربه می کنند با خدا و رسول و سعی می نمایند در زمین از برای فساد مگر آن که بکشند ایشان را، یا بردار کشند، یا به برّند دستها و پاهای ایشان را مخالف یک دیگر، یا بیرون کنند ایشان را از زمین و میان علماء در این مسأله دو قول است: اوّل: آن که امام علیه السلام مخیّر است میان چهار امر:

اوّل: آن که او را گردن بزنند.

دوّم: آن که او را زنده بر دار کشند، و بر دار کشیدن ظاهرا نه به روش ملوک است که به گلو می آویزند، بلکه چوبی در زمین نصب می کنند و او را بر آن چوب به طناب می پیچند و می گذارند تا بمیرد، و غالبا تا سه روز زنده نمی ماند، هر گاه طعام و آب ندهند او را.

سیّم: آن که دست راست و پای چپش را به برّند.

چهارم: آن که او را از آن شهر بیرون کنند، و بهر شهر دیگر که برود بحاکم آن شهر بنویسند که او بیرون کرده شده است، با او طعام مخورید، و آب مخورید، و دختر به او مدهید، و خرید و فروش مکنید، تا آن که بشهر دیگر رود، و هم چنین نگذارند که در هیچ شهر قرار بگیرد، و مشهور این است که مدّتی ندارد تا زنده است چنین می کنند، و در روایتی وارد شده است که تا یک سال چنین می کنند (2) و حمل کرده اند بر صورتی که توبه کند در اثنای سال، چنانچه روایت نیز ایمائی به آن دارد، و مذکور خواهد شد.

و اگر خواهد به بلاد کفّار رود مانع می شوند، و اگر رود بر می گردانند، و اگر

1- سوره مائده( 5): 23.

2- فروع کافی 7: 247.