مشروعیت اقامه حدود و تعزیرات در عصر غیبت صفحه 79

حدود اصرار فراوان داشت و هیچ جرم و کوچک و بزرگی را بدون حد و تعزیر مقرر شرعی رها نمی ساخت و حتی در برخی موارد خود شخصاً حد را اجرا می کرد. (1)در زمان حکومت پهلوی و قدرت گرفتن حکومت خودکامه مرکزی،عملاً امکان اجرای حدود از علما گرفته شد؛هر چند برخی فقیهان از باب تأدیب به اجرای برخی تعزیرات مبادرت می ورزیدند. (2)البته گزارش هایی نیز از اجرای برخی حدود به صورت خاص و با اصرار بزرگانی از مراجع آن زمان وجود دارد. (3)

افغانستان

افغانستان،چه در زمانی که مزدیسناپرست بود و چه آن زمان که بر بت های بودا کرنش می کرد،و چه در زمان یفتلی ها و ساسانیان دستگاه قضایی داشت.پس از اسلام نیز در زمان امویان،عباسیان،طاهریان،غزنویان،غوریان،سلجوقیان،چنگیزیان،تیموریان و...تشکیلات منظم قضایی و مناصبی چون قاضی القضات،اقضی القضات،شیخ الاسلام،مفتی،قاضی،صدر الصدور و صدر العلما داشته است. (4)با وجود این،در سده های اخیر عمدتاً امور قضایی محلات از سوی خانان قبایل،امام جماعت مسجد،روحانیان و افراد غیرتحصیل کرده در امور جزایی حل و فصل می گردید؛به طوری که گاه روحانیان محلی به امر خان به استناد چند شاهد که از شریعت آگاهی نداشتند،مجازات را از ضرب تا قصاص و سنگسار اجرا می کردند. (5)تحول در تاریخ قضایی افغانستان با طرح نخستین قانون اساسی در سال 1923 م پدید آمد.این قانون بار اول اصول قضایی مانند استقلال قضا،علنی بودن محاکمات،حق دفاع،نافذ بودن کار

1- (1) .سید مصلح الدین مهدوی،بیان المفاخر،ج1،ص161.
2- (2) .علی کریمی جهرمی،در المنضود،ج1،ص15.
3- (3) .همان.مؤلف نوشته است که خود شاهد بوده درباره فردی که مرتد شده بود،در اراک مجازات ارتداد اجرا شده،فرد مزبور به صلیب کشیده شد.این حد به اصرار شیخ عبدالکریم حائری،آقا نورالدین اراکی و برخی دیگر از بزرگان به اجرا درآمد.
4- (4) .«نظر اجمالی بر تشکیل وزارت عدلیه افغانستان»،در سایت www.mouj - rasaneh.com
5- (5) .ص.ش.زرنگار،«حکومت کاری و قضای نابکار»،تورنتو،منتشر شده در www.qodratwaqaanoo.persianblog.ir دوشنبه 1385/6/6.