جوان و موسیقی صفحه 39

البته با شرايطي مي‌تواند باشد اما بهترين راهش را اين نمي‌دانم.

2 - موسيقي حرام كدام است

در مورد موسيقي دو حرف وجود دارد، يكي اين كه ببينيم اساساً مشخصه‌هاي موسيقي حلال و حرام چيست؟

ديگر اين كه بياييم در مصداق، مرزهايي را مشخص كنيم تا به قول شما جوانان بدانند كه اين يكي حرام است و اين يكي حلال. البته اين دومي كار آساني نيست، كار دشواريست كه انسان از اين همه اجراي موسيقي‌هاي گوناگون، موسيقي خارجي، موسيقي ايراني هم با انواع و اقسامش، با كلام، بي‌كلام بخواهد يكي يكي اينها را مشخص كند؛ اما مشخصه‌هاي كلي دارد كه آن را مي‌شود گفت. البته من هم در جاهايي به بعضي از اشخاص كه دست اندر كار بودند، آنچه را كه مي‌توانستم گفته‌ام. حالا هم مختصري براي شما عرض مي‌كنم.

ببينيد موسيقي اگر انسان را به بيكاري و ابتذال، بي‌حالي و واخوردگي از موقعيت‌هاي زندگي و احوال اينها بكشاند، اين موسيقي، موسيقي حلال نيست موسيقي حرام است.

موسيقي اگر چنانچه انسان را از معنويت از خدا و از ذكر غافل كند اين موسيقي حرام است.

موسيقي اگر انسان را به گناه و شهوتراني تشويق كند اين موسيقي حرام است.

نظر اسلام اين است، موسيقي اگر اين خصوصيات مضر و موجب حرمت را نداشته باشد، البته آن وقت حرام نيست. اينهايي را كه من گفتن بعضي از آنها در موسيقي بي‌كلام و سازهاست بعضي هم حتي در كلمات است؛ يعني ممكن است فرضاً يك موسيقي ساده‌ي بي‌ضرر را اجرا كنند، ليكن شعري كه در اين موسيقي خوانده مي‌شود، شعر گمراه كننده‌اي باشد.

شعر تشويش كننده‌ي به بي‌بند و باري به ولنگاري، شهوتراني، غفلت و اين طور چيزها باشد آن وقت حرام مي‌شود.

بنا بر اين آن چيزي كه شاخص حرمت و حليت در موسيقيست و نظر شريف امام در اواخر حيات مباركشان كه آن نظريه را در باب موسيقي دادند همين مطلب بود.