جوان و موسیقی صفحه 77

علماي علم فيزيولوژي دستگاه اعصاب انسان را به دو قسمت تقسيم كرده‌اند:

سلسله اعصاب ارتباطي و سلسله اعصاب نباتي.

سلسله اعصاب ارتباطي شامل ستون مركزي اعصاب از نخاع گرفته، نيمكره‌هاي مغز و نيز اعصاب محيطي مي‌باشد و سلسله اعصاب نباتي شامل سيستم سمپاتيك و پاراسماتيك مي‌باشد.

سيستم اعصاي سمپاتيك فقط از ابتداي ستون فقرات آغاز گرديده و دنباله‌ي آن به ساير اعضا پخش مي‌گردد. اما سلسله اعصاب پاراسماتيك از مغز و دماغ شروع شده و بعد از ستون فقرات گذشته به موازي سمپاتيك به تمام بدن تقسيم مي‌گردد. عمل سمپانيك عبارت است از تنگ كردن رگ‌ها، اتساع عضلات صاف، جلوگيري از ترشح، فشار خون و كار پاراسماتيك گشاد كردن رگ‌ها، انقباض عضلات صاف، ايجاد ترشح و تقليل فشار خون مي‌باشد.

پاراسماتيك پس از اين كه از دماغ و مخ جدا شده همينكه به سمپاتيك، يعني همان اعصابي كه از ستون فقرات شروع مي‌شود مصادف شده از همان جا اين دو عصب به موازات يكديگر به تمام بدن دوش به دوش و همراه يكديگر حركت مي‌كنند و چون اعمال اين دو عصب مخالف يكديگر است تا هنگامي كه تحريكاتي از خارج بر آنها وارد نيايد و هر دو به موازات يكديگر كار مي‌كنند تعادل بدن را حفظ نموده و اين تعادل در صحت و سلامي روحي و جسمي انسان مدخليت تام دارد. ولي هر گاه يكي از اين دو تعادل و توازن خود را از دست داد آن گاه به نسبت عدم تعادل هر يك اختلال رواني و كالبدي (روحي و جسمي) براي شخص ايجاد مي‌نمايد

كار حساسه‌ي اعصاب سمپاتيك ايجاد امور فعاله بدن است از قبيل بيداري و جديت و فعاليت در كارها (كه در اصطلاح طب قديم، با صاحب آن را حرارتي مزاج و خون گرم مي‌نامند). ولي كار حساسه‌ي اعصاب پاراسماتيك درست مخالف سمپاتيك است يعني عمل آن ايجاد سستي، خواب، غفلت، سهو و نسيان، اندوه، حزن، بيهوشي، نزع و بالاخره مرگ است.

وقتي كه از خارج تحريكاني در درون اعصاب شروع مي‌شود اعصاب سمپاتيك يا پاراسماتيك به ميزان تحريكات خارجي تعادل خود را از دست داده پايين يا بالا مي‌روند، بديهيست به هر اندازه كه فاصله بين اين دو سيستم اعصاب ايجاد شود به همان اندازه نگراني‌هاي رواني، اغتشاشات فكري و خلاصه عدم تعادل روحي آغاز مي‌شود.

از جمله علل تحريكات خارجي كه عدم تعادل بين اعصاب سمپاتيك و پاراسماتيك ايجاد مي‌كند ارتعاشات موسيقي است، موسيقي وقتي كه به آهنگ‌هاي نشاط انگيز يا نوارهاي حزن انگيز و مخصوصاً اگر با ارتعاشات عجيب و غريب موسيقي (سمفونيك) همراه گردد، به طور مسلم تعادل لازمي را كه بايستي بين دو دسته عصب «سمپاتيك و پاراسماتيك» وجود داشته باشد بر هم زده و در نتيجه اول حساس زندگي را اعم از هضم و جذب و

دفع و ترشحات و ضربات قلب و وضع فشار مايعات بدن از جمله خون و غيره را مختل ساخته و رفته رفته شخص را به گرفتاري‌ها و امراضي نزديك مي‌سازد كه طب جديد با تمام پيشرفت‌هاي حيرت انگيز خود اغلب موارد از مطالب آن عاجز مي‌ماند (138)

و در صفحه 6 مي‌نگارد: