- دیباچه 1
- اشاره 6
- 1. اطراب 6
- 2. لهوی بودن 11
- اشاره 30
- سیری در تاریخچه موسیقی 30
- محتوا 41
- فرم 41
- اشاره 52
- الف) نوع شعر 52
- اشاره 52
- پرسش های دینی در باب موسیقی 52
- 1. شعر 52
- ب) خواننده شعر 53
- الف) انواع آلات و ابزار موسیقی 55
- ج) کیفیت خواندن 55
- اشاره 55
- 2. آهنگ 55
- ج) آثار و اهداف متداول استفاده از موسیقی 57
- ب) موارد استفاده از موسیقی 57
فرم در محتوای موسیقی است؛ به گونه ای که اگر مضمون و محتوای صحیحی به صورت غنای لهوی خوانده شود، مشمول حکم حرمت خواهد بود. این امر تأثیر فرم در محتوا را در تمامی هنرها و به طور خاص در موسیقی نشان می دهد. نمونه بارز آن خواندن قرآن با فرم غنای لهوی است. حتی قرآن که کلام خداوند است و در آن باطل راه ندارد و حق مطلق و همیشگی است و محتوایی والا و عالی دارد، اگر به شکل لهوی خوانده شود، از محتوا عاری می شود و تأثیری دیگر خواهد داشت و از این رو، این گونه خواندن آن نهی شده است. در کتاب کافی به سند صحیح از امام صادق علیه السلام و ایشان از رسول اللّه صلی الله علیه و آله روایت کرده اند که حضرت فرمود:
اِقرَؤوُا القرانَ بِالحانِ العَرَبِ وَ اَصواتِها وَ ایِّاکم لُحُونَ اَهلِ الفِسقِ و الکَبائِر. فانه سَیَجی ءُ مِن بَعدی اَقوامٌ یُرَجِّعُونَ القرانَ تَرجیعَ الْغِناءِ وَ النُوحِ وَ الرُّهبانیهِ، لا یَجُوزُ تَراقِیهم. قُلُوبُهم مَقلوبهٌ وَ قُلوبُ مَن یُعجِبُه شَأنَهُم.
قرآن را با الحان و اصوات عرب بخوانید و از لحن های اهل فسق و اهل گناهان کبیره بپرهیزید که پس از من مردمانی خواهند آمد که قرآن را به مانند چهچهه زدن غنا و عزاداری و رهبانیت چهچهه می زنند، که قرائت آنان [به سوی خدا] بالا نمی رود. قلب های آنان و کسانی که کارشان را به اعجاب می نگرند، دچار قلب و تغییر شده است.(1)
براساس این روایت، کلام خدا که حق مطلق است و شائبه بطلان و لغو و لهو در آن نیست، نباید با فرم لهو [لحون اهل الفسق و اهل الکبائر] یا به
1- اصول کافی، ج 2، باب ترتیل القران بالصوت الحسن، ص 614، ح 3.