کتابخانه بالقرآن

زنان صفحه 1167

صفحه 1167

نه تنها هیجان های

ظریف (شادی، عشق، ترس و اندوه) را با شدت و فراوانی بیشتری تجربه می کنند، بلکه همچنین در موقعیت های مثبت و منفی، هیجان ها را بهتر تشخیص داده و بیشتر به آنها پاسخ می دهند، (همان، ج 2، صص 53 54).

نتیجه آنکه عقل زن ها هرگز کمتر از مردها نیست بلکه تعقل آنها (یعنی بهره گیری از عقل) کمتر است و این به واسطه هیجانات و احساساتی تر بودن آنهاست.

همانطور که خانم «کلیودالسون» به عنوان یک زن روان شناس که مدت مدیدی در این زمینه تحقیقات و پژوهش هائی داشته است اعلام می کند «... به این نتیجه رسیده ام که خانم ها تابع احساسات و آقایان تابع عقل هستند»، (ر.ک: حسینی، سیدابراهیم، فمینیزم علیه زنان، کتاب نقد، شماره 17، تهران: مؤسسه فرهنگی دانش و اندیشه معاصر، زمستان 79، ص 164). و یا «اتو کلایی برگ» می نویسد: «زنان بیشتر به کارهای خانه واشیاء و اعمال ذوقی علاقه نشان می دهند و کارهائی را دوست می دارند که در آنها باید مواظبت و دلسوزی بسیاری خرج داد مانند مواظبت از کودکان و اشخاص عاجز و بینوا... زنها عموما احساساتی تر از مردان هستند»، (همان، ص165).

البته بر خلاف نظر خانم «کلیودالسون» که این مسأله را جزو نقاط ضعف خانم ها تلقی کرده است، (همان، ص 164). به نظر ما لازمه زیست اجتماعی و تقسیم وظائف، اختلاف کارکردهاست که این امر به نوبه خود مقتضیات خاص خود را دارد وچنانچه خانم ها لبریز از عواطف و احساسات نباشند آیا می توانند در تربیت فرزندان که مهمترین سرمایه یک جامعه هستند موفق باشند؟! و آیا این نقش که به قول افلاطون مادران با همان دستی که گهواره را تکان می دهند، جهان را زیر و رو می کنند،

کمتر از نشستن پشت فلان دستگاهصنعتی یا اختراع یک ابزار آهنین است؟! لذا قرآن کریم بعد از ذکر وجود تفاوت هایی بین زن و مرد، می فرماید نباید هیچیک از شما از مواهبی که در صنف دیگر قرار دادیم، مطالبه کند چرا که هر یک از این ویژگی ها به مقتضای حکمت الهی است «و لا تتمنّوا مافضّل اللّه به بعضکم علی بعض للرّجال نصیب ممّا اکتسبوا و للنساء نصیب ممّا اکتسبن و اسألوا اللّه من فضله ان اللّه کان بکل شیی ء علیما»، (سوره نساء، آیه 32 و ر.ک: علامه طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، ج 4، طهران: دار الکتب الاسلامیه، 1376 ه، صص 357 358).

همان طورکه دکتر «الکیس کارل» متذکر می شود: «زنان باید به بسط مواهب طبیعی خود در جهت و سرشت خاص خویش بدون تقلید کورکورانه از مردان بکوشند. وظیفه ایشان در راه تکامل بشریت، خیلی بزرگتر از مردهاست و نبایستی آن را سرسری بگیرند و رها سازند»،(حسینی، سید ابراهیم، همان، ص 165).

حاصل کلام آن که به خاطر احساساتی تر بودن زنها و نیز حضور کمتر آنان در جامعه که باعث نپختگی و تجربه کمتر آنان می شود یک سری محدودیت هائی در بهره گیری از نظر مشورتی زنان لحاظ شده است. لذا در حدیثی که از علی(ع) نقل شده است آمده است «ایّاک و مُشاوره النّساء فان رأیهنّ الی أفن و عزمهن الی وهن» ؛ از رایزنی با زنان بپرهیز، زیرا رأی آنان سست بوده، در تصمیم گیری ناتوانند، (نهج البلاغه، نامه 31).

و لکن هر دو مسأله با رفع عوامل آن قابل جبران است لذا در حدیث دیگری که علامه مجلسی از علی(ع) نقل می کند آمده است: «ایّاک و

مشاوره النساء» ؛ از مشورت با زنان بپرهیزید.