کتابخانه بالقرآن

زنان صفحه 1217

صفحه 1217

غلبه روح تعقل بر احساسات و عواطف اوست و تدبیر در امور مالی و حفظ و تبدیل و به ثمر رساندن آن و سود کردن از آن، با روح تعقل سازگارتر است، و در زن غلبه عواطف رقیق و احساسات لطیف او بر عقل ملاحظه شده، که با مصرف مناسبت بیشتری دارد. این نکته مهمی است در مورد فرق ارث میان پسر و دختر.

برای توضیح بیشتر به این مثال توجه کنید؛ فرض کنید مجموع ثروت های موجود در دنیا معادل 30. میلیارد تومان باشد که از طریق ارث تدریجاً در میان زنان ومردان جهان (دختران و پسران) تقسیم می گردد، اکنون مجموع در آمد مردان زنان جهان از راه ارث حساب کنیم، می بینیم از این مبلغ 20 میلیارد سهم مردان و 10 میلیارد سهم زنان، اما مطابق معمول، زنان ازدواج می کنند و هزینه زندگی آنها بر دوش مردان خواهد بود و به همین دلیل زنان می توانند 10 میلیارد خود را پس انداز کنند و در 20 میلیارد سهم مردان عملاً شریک خواهند بود.

بنابراین در واقع نیمی از سهم مردان که 10 میلیارد می شود صرف زنان خواهد شد و با اضافه کردن این مبلغ به 10 میلیارد که پس انداز کرده بودند، مجموعاً صاحب اختیار 20 میلیارد - دو سوم مجموع پول دنیا - خواهند بود، در حالی که مردان بیش از 10 میلیارد عملاً برای خود مصرف نمی کنند. در نتیجه سهم واقعی زنان از نظر مصرف و بهره برداری دو برابر سهم واقعی مردان است، و این تفاوت به خاطر آن است که معمولاً قدرت آنها برای تولید ثروت کمتر است و این یک نوع حمایت

منطقی و عادلانه است که دین اسلام از زنان به عمل آورده و سهم حقیقی آنها را بیشتر قرار داده اگر چه در ظاهر سهم آنها نصف است.{2} در احادیث متعددی به این نکته اشاره شده است.

یونس عبدالرحمن از امام رضا(ع) سوال نمود: چگونه است وقتی شخصی می میرد و فرزندان او از جهت رابطه نسبی مساوی هستند اما سهمیه دختران از ارث نصف سهمیه پسران می باشد در حالی که فرزند دختر از پسر ضعیف تر و در تولید ثروت عاجزتر است؟

امام رضا(ع) فرمود: برای اینکه خداوند مدیریت اقتصادی خانواده را بدست مرد سپرده و از این لحاظ آنان برتری دارند و هزینه زندگی را بر عهده آنان نهاده است و زنان از ثروت مردان بهره برداری خواهند کرد.{3}

سوم: از اینها که بگذریم ارث دختر و زن همیشه نصف مردان نیست بلکه موارد متعددی در فقه اسلامی وجود دارد که طایفه هایی از زنان مساوی با مردان ارث می برند.

ما به عنوان نمونه به نقل دو مسئله در این رابطه اکتفا می کنیم:

1. اگر وارث میت فقط یک دایی یا یک خاله باشد، همه مال به او می رسد و اگر هم دایی و هم خاله باشد و همه پدر و مادری، یا پدری، یا مادری باشد، مال به طور مساوی بین آنان قسمت می شود.{4}
2. اگر وارث میت فقط یک خواهر یا یک برادر مادری باشد که از پدر با میت جدا است، همه مال به او می رسد و اگر چند برادر مادری یا چند خواهر مادری و یا چند برادر و خواهر مادری باشند مال به طور مساوی بین آنان تقسیم می شود.{5}