کتابخانه بالقرآن

زنان صفحه 1298

صفحه 1298

پیش از اسلام در سراسر جهان و درهمه ادوار زندگی و تاریخ بشری زن عضو موثری بشمار نمی رفت و واجد استقلال و آزادی نبود و همیشه یک موجود ضعیف و محکوم شمرده می شد و خود نیز به مرور زمان خصائص انسانی خود را گم کرده و نمی توانست هیچ گونه شخصیت اجتماعی برای خود تصور نماید.

کلمه زن معنی زبونی و خواری و پستی و بیخردی را می داد؛ در ادبیات هر زبانی نظم و نثر بسیار در ناشایستگی و فساد زن یافت می شود که کاشف از طرز تفکری است که پیشینیان در خصوص وی داشته اند.

روزی که خورشید اسلام در افق بشریت سرزد، زن همان موقعیت اجتماعی را داشت که اجمالاً گفته شد. جهان آن روز در خصوص زن جز یک مشت افکار خرافی و نادرست و رفتار ظالمانه چیزی دیگر نداشت و مردم (حتی خود جنس زن) برای این طبقه مرتبه و حقی قائل نبودند و او را موجودی پست که برای خدمتگذاری انسان شریف (یعنی مرد) آفریده شده می دانستند. اسلام با تمام قوا با این افکار مخالفت کرده برای زن حقوقی را بشرح ذیل مقرر کرد:

1. زن یک انسان واقعی است و از یک جفت انسان (زن و مرد) آفریده شده و خصائص ذاتی انسان را دارد و در مفهوم انسانیت مرد را بر او امتیازی نیست خدای متعال در کلام خود می فرماید: (یَا أَیُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاکُمْ مِنْ ذَکَرٍ وَأُنثَی)؛{1} ای مردم ما شما را از زن و مرد آفریدیم» و در آیه دیگر می فرماید: (أَنِّی لَا أُضِیعُ عَمَلَ عَامِلٍ مِنْکُمْ مِنْ ذَکَرٍ أَوْ أُنْثَی بَعْضُکُمْ مِنْ

بَعْضٍ)؛{2} من عمل هیچ عمل کننده ای از شما را، زن باشد یا مرد، ضایع نخواهم کرد؛ شما هم نوع هستید و هم از جنس یکدیگرید».

2. زن مانند مرد عضو کامل جامعه است و شخصیت حقوقی دارد.
3. زن چنانکه خویشاوندی طبیعی دارد خویشاوندی قانونی و رسمی نیز دارد.
4. دختر؛ فرزند است چنانکه پسر فرزند است، فرزندان دختر مانند بچه های پسر فرزندند و از این روی زن نیز چون مرد از خویشان سببی و نسبی مانند پدر و مادر ارث می برد.
5. زن استقلال فکری دارد و می تواند در زندگی خود هرگونه تصمیمی بگیرد و در حدود شرعی به میل و انتخاب خود شوهر کند و آزادانه بی آنکه تحت ولایت و سرپرستی پدر یا شوهر باشد زندگی نماید (البته باستثنای دختر باکره)؛ و هر شغل مشروعی را که بخواهد انتخاب کند. زن استقلال عملی دارد و کار و کوشش او محترم است می تواند مالک شود و ثروت خویش را خود بدون سرپرستی و دخالت مرد اداره نماید، و از مال و حقوق فردی و اجتماعی خویش دفاع نماید و می تواند بر نفع یا ضرر دیگران شهادت دهد، و جز در مسئله آمیزش جنسی (که در آن بر طبق پیمان زناشویی باید شوهر خود را اطاعت کند) هر کار دیگری که برای شوهر انجام دهد دارای ارزش است و می تواند در برابر آن اجرت مطالبه کند.
6. مرد نسبت به زن حق هیچگونه تحکم و تعدی ندارد و هر تعدی که در مورد مردان قابل تعقیب است درباره زن نیز قابل مجازات و تعقیب می باشد.
7. زن شخصیت معنوی دینی دارد و از سعادت اخروی محروم نیست. اسلام مانند