کتابخانه بالقرآن

زنان صفحه 1366

صفحه 1366

می داند. بزرگی گناه قتل در اسلام تا آن جا است که در قرآن کریم ، کشتن ناحق یک انسان را، خواه مرد باشد یا زن، معادل با کشتن تمام انسان ها دانسته و فرموده است: «من قتل نفساًبغیر نفس او فساد فی الأرض فکأنما قتل الناس جمیعاً»;{3} «هر کس که انسانی را بدون ارتکاب قتل یا فساد در روی زمین بکشد ، چنان است که گویی همه انسان ها را کشته است». بنابراین از نگاه اسلام، کشتن بدون دلیل یک انسان خواه زن باشد و خواه مرد ، جنایت در حق همه ساکنان روی کره زمین است و در این جهت هیچ فرقی میان زن و مرد نیست .

اما این که چرا اسلام برای مرد، دیه کامل و برای زن، نصف آن را مقرر داشته است، پاسخ های روشنی دارد/

پیش از پاسخ بدین پرسش و پرسش هایی همانند آن - مثل این که چرا سهم ارث زن در اسلام نصف سهم ارث مرد است - بهتر است نگاهی به حقوق مالی زن و مرد از دیدگاه اسلام بیفکنیم؛ زیرا با توجه به این مطلب است که فلسفه بسیاری از احکام اسلامی در این زمینه روشن می گردد/

اسلام به چند دلیل در مسائل مالی و اقتصادی جانب زن را رعایت کرده است:

1. از سویی به زن استقلال و آزادی کامل اقتصادی داده و دست مرد را از مال و کار او کوتاه کرده است و حق قیمومیّت در معاملات زن را که در دنیای قدیم سابقه ممتد دارد و در اروپا تا اوایل قرن بیستم رایج بوده،از مرد گرفته است/
2. از سوی دیگر با برداشتن مسؤولیت تأمین بودجه خانوادگی

از دوش زن ، او را از هرگونه اجبار و الزام برای تأمین معاش، معاف کرده است . بنابراین از دیدگاه اسلام ، مرد موظف است هزینه زندگی مشترک خود را با زن و فرزندانش تأمین کند. البته این مسأله معلول تدبیر حکیمانه ای است که شارع مقدس در نظر گرفته است ؛زیرا از سویی مسؤولیت و رنج زحمات طاقت فرسای تولید نسل، از لحاظ طبیعی به عهده زن گذاشته شده است. افزون بر بیماری ماهانه برای زنان، سنگینی دوره بارداری و سختی عوارض زایمان و نیز شیردهی و پرستاری از کودک بطور طبیعی بر عهده آنان است. این ها همه از توان جسمانی او می کاهد. علاوه بر این که زن و مرد از لحاظ نیروی کار و فعالیت سخت تولیدی و اقتصادی، مشابه و مساوی آفریده نشده اند .

3. نیاز زن به پول و ثروت ، از نیاز مرد بیش تر است؛ زیرا تجمل و زینت جز زندگی زن و از احتیاجات اساسی اوست که مستلزم صرف هزینه است/
4. مسأله دیگر آن که ، حفظ و بقای ویژگی زنانه، یعنی بقای جمال و نشاط زن ، مستلزم آسایش بیش تر و تلاش کم تر و پرهیز از کارهای سخت و طاقت فرساست، و تنها در این صورت است که زن می تواند با آسودگی خیال و فراغت بال ، مایه آرامش و آسایش مرد باشد. اگر قرار باشد که زن پا به پای مرد در فعالیت های اقتصادی که عوارض روحی و جسمی بسیار برای او به بار می آورد ، شرکت کند، دیگر نمی تواند مایه آرامش و اطمینان روحی و روانی مرد خود باشد؛ زیرا خستگی و کوفتگی حاصل

از کار طاقت فرسا، افزون بر وظایفی که بطور طبیعی بر عهده زن است ، دیگر فرصت و توانی برای زن باقی نمی گذارد که بتواند نیازهای روحی و روانی مرد را برآورد . بنابراین نه تنها مصلحت زن ، بلکه مصلحت مرد و کانون خانواده نیز در این است که زن از تلاش های فرساینده معاف باشد؛ زیرا مرد هم می خواهد که خانواده برای او ، کانون آسایش و رفع خستگی و فراموش خانه گرفتاری های بیرونی او باشد و زنی قادر است چنین کانونی را فراهم آورد که خود به اندازه مرد، خسته و کوفته از کار بیرون به خانه نیاید/