کتابخانه بالقرآن

زنان صفحه 1450

صفحه 1450

ولی گاهی عدم تفاهم و توافق زن و شوهر، چنان به اوج می رسد که نه داوران خانوادگی و نه خود زوجین از عهده رفع آن بر نمی آیند; این جاست که راه جدایی برای آن ها باز گذاشته شده چرا که زندگی خانوادگی نیاز به وحدت و مودت دارد و این هم چیزی نیست که یک طرفه و یک جانبه باشد; بلکه باید جذب و کشش از هر دو طرف باشد. با زور و اجبار "قانونی می توان دو نفر را ملزم ساخت که با یکدیگر همکاری کنند و پیمان همکاری خود را بر اساس عدالت محترم بشمارند و سالیان دراز به همکاری خود ادامه دهند; امّا ممکن نیست با زور و اجبار قانونی دو نفر را وادار کرد که یکدیگر را دوست داشته باشند; نسبت به همدیگر صمیمیت داشته باشند و...

بنابراین هنگامی که محبت زن از قلب مرد خارج شد یا زن حاضر

به ادامه زندگی با مرد نبود، اسلام آن ها را وادار به ادامه زندگی نمی کند; اگرچه اسلام انواع تدابیر اخلاقی و اجتماعی را برای حفظ این کانون از خطر انحلال به کار برده و به هر وسیله ای متوسل شده است به جز زور و قانون برخی از آن تدابیر چنین است 1. توصیه به شناخت کامل از یکدیگر قبل از ازدواج 2. توصیه به ازدواج با زنان مؤمن و مردان مؤمن (بقره 221); چرا که یکی از عوامل مهم استحکام بنیان خانواده مؤمن بودن هر دو طرف است 3. آگاهی از این که انگیزه ازدواج تنها ارضای شهوات جنسی نیست بلکه ازدواج ابزاری برای تربیت فرزند صالح و حفظ نسل بشر است و هدف از آن رسیدن به آرامش جسمی روحی فردی اجتماعی و مودت و رحمتی است که خداوند متعال در بین زن و شوهر و خانواده قرار داده است "وَ مِن ْ ءَایََتِه ِ أَن ْ خَلَق َ لَکُم مِّن ْ أَنفُسِکُم ْ أَزْوَ َجًا لِّتَسْکُنُوَّاْ إِلَیْهَا وَجَعَل َ بَیْنَکُم مَّوَدَّه ً وَ رَحْمَه ً إِن َّ فِی ذَ َلِکَ لاَ ئَیََت ٍ لِّقَوْم ٍ یَتَفَکَّرُون َ" (روم 21) 4. توصیه به صلح هنگام بیم از ناسازگاری (نسأ، 128); 5. انتخاب داور از دو طرف برای آشتی دادن بین آنان (نسأ، 35); 6. حضور دو شاهد عادل هنگام طلاق (طلاق 2); 7. اجازه به مرد برای رجوع به زندگی بعد از طلاق هنگام عده و... که تدابیر اخیر سبب تأخیر افتادن طلاق و غالباً منجر به انصراف از آن می گردد.

مشکل بی خانمان شدن زن و پرداخت مهریه زمان عقد که گاهی بسیار ناچیز است از آن جا پیدا شده که غالباً مردها و زنان گمان می کنند کار و خدمتی

که زن در خانه مرد می کند و محصولی که از آن کارها پدید می آید، به مرد تعلق دارد; در صورتی که اسلام زن را از نظر کار و فعالیت آزادی کامل داده و هر کاری را که می کند به او متعلق دانسته است و قانونی در عقدنامه ها موجود است که هنگام طلاق سرمایه ای را که مرد از هنگام ازدواج تا طلاق به دست آورده بین او و زن نصف می شود که تا حدودی به رفع مشکلات زن کمک می کند.

قرآن کریم دستور می دهد اموالی را که به زن دادید از او باز نستانید: "اگر خواستید همسر ]دیگری به جای همسر ]پیشین خود[ بیاورید و به یکی از آنان مال فراوانی داده باشید، نباید از آن ]داده خود[ چیزی باز گیرید; آیا چیزی را که داده اید به بهتان و گناه آشکار پس می گیرید؟" (نسأ، 20)

متأسفانه طلاق به هر علتی که باشد (همان طور که در پرسش اشاره کردید) آثار منفی از جمله دوری فرزندان از پدر یا مادر و... را در پی دارد که برای پیش گیری از این امر، ضمن اقدامات لازم قبل از ازدواج و هنگام زندگی ]که قبلاً اشاره شد[ در صورت مجبور بودن به طلاق مرد، به حکم اخلاق اسلامی وظیفه دارد، شخصیت زن را محترم بداند و از برخوردهای نامطلوب و منکر و خلاف احسان مانند: عدم اجازه و دیدن فرزند بپرهیزد و تقوای خودر را زیر پانگذارد تا بتواند با همسرش در عین جدایی وظایف پدر و مادری را برای فرزندانشان انجام دهند; چنان که قرآن می فرماید: "آنان ]زنان را از همان گونه مسکن که خود سکونت می کنید سکنی دهید به اندازه توانایی خود

و به آنان زیان مرسانید تا بر آنان کار تنگ کنید و اگر باردار باشند بر آنان انفاق کنید تا بار خودشان را بنهند و اگر ]پس از جدایی فرزند شما را شیر دهند مزد ایشان را بدهید و با یکدیگر به وجه پسندیده رفتار کنید و اگر ]در شیر دادن با هم اختلاف کنید، پس زن دیگری شیر دهد." (طلاق 6)(ر.ک نظام حقوق زن در اسلام شهید مطهری ، ص 209 320، انتشارات صدرا / محبت خانواده در قرآن احمد بهشتی )

دلیل دادن حق طلاق به مرد این است که بالأخره یک زندگی جمعی نیاز به مدیر دارد; اسلام نیز، کسی را که کمتر در مقابل عواطف و احساسات تحت تأثیر قرار می گیرد و از نظر مدیریت جمعی قوی تر است به عنوان مسؤول اداره زندگی مشترک معرفی کرده و حتی نفقه و هزینه اداره این زندگی را هم بر او واجب نموده است

یکی از شؤون این مدیریت و مسئله اجرای طلاق است که از چند حال خارج نیست

1. حق طلاق به دست مرد باشد.