کتابخانه بالقرآن

زنان صفحه 1552

صفحه 1552

از نظر اسلام تأمین بودجه کانون خانواده به عهده مرد است و زن از این نظر مسئولیتی ندارد، لیکن اگر زن خودش خواست کار کند (کاری که مانع حقوق مرد نباشد) و از درآمدش برای مرد و خانواده خرج کند، اشکال ندارد. اسلام جلوی این کار را نگرفته ، به دیگر سخن اسلام بنا به مصالحی خرجی زن را به عهده مرد گذاشته و وی را ملزم کرده که نفقه زن را پرداخت کند، ولی کمک مالی به مرد و خانواده را بر زن حرام نکرده است. پرداخت بستگی به خواست زن دارد و او در این جهت آزاد است که از اموالش (اعم از حقوق و درآمد کار یا اموالی که از طریق ارث و مهریه به وی می رسد) در مخارج زندگی مشترک هزینه کند . در واقع اسلام زن را از هر نوع اجبار والزام برای دویدن به دنبال پول برای مخارج زندگی معاف کرده است.

معافیت زن از نظر اسلام عللی دارد، از جمله: مسئولیت و رنج و زحمات طاقت فرسای تولید نسل از لحاظ طبیعت به عهده زن است. زن است که باید بیماری ماهانه را تحمل کند؛ سنگینی دوره بارداری و بیماری مخصوص این دوره را به عهده برگرد؛ سختی زایمان و عوارض آن را تحمل کند؛ کودک را شیر دهد و پرستاری کند. این ها همه از نیروی بدنی و عضلانی زن می کاهد، توانایی او را در کار و کسب کاهش می دهد، و بسیاری از وقت زن را به خود اختصاص می

دهد. اگر بنا شود قانون، زن و مرد را از لحاظ تأمین بودجه زندگی در وضع مشابهی قرار دهد و به حمایت زن برنخیزد، زن وضع سخت و سنگینی پیدا خواهد کرد. همین مسئولیت ها سبب شده در جانداراتی که به صورت جفت زندگی می کنند، جنس نر همواره به حمایت جنس ماده برخیزد و او را در تهیه خوراک و آذوقه کمک کند.

افزون بر این در زندگی مشترک و کانون گرم خانواده، باقی ماندن جمال و نشاط روحی و روانی در زن ، مستلزم آسایش بیشتر و تلاش کم تر و فراغ خاطر زیادتری است. اگر زن مجبور باشد مانند مرد پیوسته در تلاش و کوشش و در حال دویدن و پول در آوردن باشد، خسته شده و گرفتار آشفتگی خاطر و دغدغه های کفری بسیار می شود و آسایش از وی سلب خواهد گردید. بدیهی است زنی که آسایش خاطر ندارد، فرصتی نخواهد یافت که به خود برسد و باعث سرور و شادی مرد و خانواده و فرزندان شود. از این رو نه تنها مصلحت زن بلکه مصلحت مرد و کانون خانوادگی در این است که زن از تلاش های طاقت فرسا برای تأمین معاش معاف باشد. مرد هم می خواهد کانون خانوادگی برای او کانون آسایش و رفع خستگی از گرفتاری های بیرونی باشد. زنی قادر است کانون خانوادگی را محل آسایش و فراموش کردن گرفتاری ها قرار دهد که به اندازه مرد و خسته و کوفته کار بیرون نباشد. آسایش و سلامت و نشاط و فراغ خاطر زن برای مرد نیز ارزش فراوان دارد. سرّ این که مردان حاضرند با جان

کندن پول درآورند و به زن تقدیم کند تا او به سر وضع و نشاط و شادابی خود برسد، این است که مرد نیاز روحی خود را به زن دریافته است. مرد می داند خداوند زن را مایه آسایش و آرامش روح او قرار داده است: "و جعل منها زوجها لیسکن الیها،(1) همسرش از جنس او قرار داد تا در کنار او بیاساید".

مرد دریافته است هر اندازه موجبات آسایش همسر خود را فراهم کند، غیر مستقیم به سعادت خود خدمت کرده و کانون خانوادگی خود را رونق بخشیده است.(2)

بنابراین اسلام به خاطر توانایی جسمی و فکری ، او را مسئول اداره زن قرار داده و زن را از تأمین هزینه زندگی مشترک معاف کرده ، از سوی دیگر کار و کوشش و کمک مالی به مرد و خانواده را بر وی حرام نکرده ، اگر خواسته باشد کمک کند، آزاد باشد.

پی نوشت ها :

1 - اعراف (7) ایه 189.

2 - مرتضی مطهری، نظام حقوق زن در اسلام ، ص 231. برای اطلاع بیشتر از حقوق زن به این کتاب مراجعه فرمایید.