زنان صفحه 168

صفحه 168

و لکن هر دو مسأله با رفع عوامل آن قابل جبران است لذا در حدیث دیگری که علامه مجلسی از علی علیه السلام نقل می کند آمده است: «ایّاک و مشاوره النساء» از مشورت با زنان بپرهیزید.

اما بلافاصله زنانی که کمال عقلشان آزموده و اثبات شده است استثنا می شود: «الاّ من جربت بکمال عقل»(34).

این به لحاظ نوع زنان است و الاّ چه بسیار مردانی نیز باشند که احساساتی یا کم تجربه باشند، مشورت با آنان نیز نافع نیست و چه بسا زیان بار باشد. بر اساس حدیث مذکور نیز امام علی علیه السلام کمال عقل و آگاهی را در مشورت شونده شرط می داند و زن بودن را مانع جوازمشورت نمی شمارد.

از طرف دیگر در برخی امور که تخصصی و آشنایی زنان بیشتر است سفارش شده است که با زنان مشورت کنید مثل آن حدیثی که رسول اکرم صلی الله علیه وآله می فرماید: «اِئتمروا النساء فی بناتهن»، «در امور مربوط به دخترانتان با زنان خود مشورت کنید».(35)

بالاتر آنکه در قرآن کریم خداوند متعال در برخی مسایل خانوادگی دستور به رایزنی زن و مرد و تبادل افکار آنان داده است: «فأن اراد فصالا عن تراض و تشاور فلا جناح علیهما»؛ «اگر پدر ومادر بخواهند با رضایت و مشورت یکدیگر فرزندشان را زودتر از دو سال از شیر بازگیرند مرتکب گناهی نشده اند»(36).

مقصود از تشاور، همدلی و هم رأیی و مشاوره میان زن و مرد است، و چون مادر چیزهایی از تربیت فرزند می داند که پدر نمی داند، پس اگر هم فکری و رایزنی نکنند به زیان فرزند می انجامد.(37)

در سوره طلاق نیز درباره هم فکری

و همکاری زن و مرد اشاره شده است،(38) همان طور که مرحوم علامه جعفری فرمودند، نظام خانواده در اسلام نظام شورایی با سرپرستی و مأموریت اجرایی مرد است،(39) و روایات نقل شده از علی علیه السلام یا سایر روایات اثبات می کند که مقصود از «بر حذر بودن از زنان خوب» یا «برحذر داشتن از مشورت با زنان» دقت در گفتار و اندیشه های زنان معمولی است و یا زنان هوسباز و کم خرد و تبه کار و تهی مغزی که دل به زخارف فریبنده دنیا بستهو چشم از حقایق برتر فرو بسته اند. اما زنانی که از زر و زیور دنیا اعراض کرده و به تعقل پرداخته اند، مانند مردان شایسته مورد مشورت هستند و به تعبیر علامه جعفری روایاتی نظیر «ایاک و مشاوره النساء الاّ من جربت بکمال عقل» مؤید نظریه «درون شورایی و برون سرپرستیمرد» در نظام خانوادگی از دیدگاه اسلام است،(40) و روایات نقل شده از رسول اکرم صلی الله علیه وآله در این زمینه، بر فرض صحت سند روایت، اشاره به نکات فوق الذکر است و نه مطلق منع از مشورت با زنان یا مخالفت با نظر آنان پس از مشورت با آنان. لذا روایات مذکور هرگز قابل تعمیم به همه بانوان نیست. این قیود با توجه به سایرروایات و ایات و نیز سیره عملی پیامبر اکرم و ائمه اطهارعلیهم السلام به دست می آید چه اینکه، این بزرگواران در مشاوره خود، زنان را نیز شرکت می دادند.(41)

ششم. زنان و مناصب اجتماعی

چرا زنان از تصدی برخی مناصب اجتماعی در مدیریت کشور مانند ریاست جمهوری، قضاوت و... محروم شده اند؟

کتابخانه بالقرآن کتابخانه بالقرآن
نرم افزار موبایل کتابخانه

دسترسی آسان به کلیه کتاب ها با قابلیت هایی نظیر کتابخانه شخصی و برنامه ریزی مطالعه کتاب

دانلود نرم افزار کتابخانه