زنان صفحه 189

صفحه 189

زیرا رأی آنان سست بوده، در تصمیم گیری ناتوانند، (نهج البلاغه، نامه 31.)

و لکن هر دو مسأله با رفع عوامل آن قابل جبران است لذا در حدیث دیگری که علامه مجلسی از علی(ع) نقل می کند آمده است: «ایّاک و مشاوره النساء» از مشورت با زنان بپرهیزید.

اما بلافاصله زنانی که کمال عقلشان آزموده و اثبات شده است استثنا می شود: «الاّ من جربت بکمال عقل» (بحارالانوار، ج 103، ص 253.)

این به لحاظ نوع زنان است و الاّ چه بسیار مردانی نیز باشند که احساساتی یا کم تجربه باشند، مشورت با آنان نیز نافع نیست و چه بسا زیان بار باشد. بر اساس حدیث مذکور نیز امام علی(ع) کمال عقل و آگاهی را در مشورت شونده شرط می داند و زن بودن را مانع جوازمشورت نمی شمارد.

از طرف دیگر در برخی امور که تخصصی و آشنایی زنان بیشتر است سفارش شده است که با زنان مشورت کنید مثل آن حدیثی که رسول اکرم(ص) می فرماید: «اِئتمروا النساء فی بناتهن»، «در امور مربوط به دخترانتان با زنان خود مشورت کنید». (نهج الفصاحه، ص 2، ح 7.)

بالاتر آنکه در قرآن کریم خداوند متعال در برخی مسایل خانوادگی دستور به رایزنی زن و مرد و تبادل افکار آنان داده است: «فأن اراد فصالا عن تراض و تشاور فلا جناح علیهما»؛ «اگر پدر ومادر بخواهند با رضایت و مشورت یکدیگر فرزندشان را زودتر از دو سال از شیر بازگیرند مرتکب گناهی نشده اند» (بقره (2)، آیه 233.)

مقصود از تشاور، همدلی و هم رأیی و مشاوره میان زن و مرد است، و چون مادر چیزهایی از تربیت فرزند می داند که پدر نمی داند، پس اگر هم فکری و رایزنی نکنند به زیان

فرزند می انجامد. (ر.ک: رجب نژاد، محمدرضا؛ خرد زیبا (بررسی شبهه نقصان عقل)، ص 91.)

در سوره طلاق نیز درباره هم فکری و همکاری زن و مرد اشاره شده است، (طلاق (65)، آیه 6.)

همان طور که مرحوم علامه جعفری فرمودند، نظام خانواده در اسلام نظام شورایی با سرپرستی و مأموریت اجرایی مرد است (جعفری، محمدتقی، زن از دیدگاه امام علی(ع)، ص 51.) و روایات نقل شده از علی(ع) یا سایر روایات اثبات می کند که مقصود از «بر حذر بودن از زنان خوب» یا «برحذر داشتن از مشورت با زنان» دقت در گفتار و اندیشه های زنان معمولی است و یا زنان هوسباز و کم خرد و تبه کار و تهی مغزی که دل به زخارف فریبنده دنیا بسته و چشم از حقایق برتر فرو بسته اند. اما زنانی که از زر و زیور دنیا اعراض کرده و به تعقل پرداخته اند، مانند مردان شایسته مورد مشورت هستند و به تعبیر علامه جعفری روایاتی نظیر «ایاک و مشاوره النساء الاّ من جربت بکمال عقل» مؤید نظریه «درون شورایی و برون سرپرستی مرد» در نظام خانوادگی از دیدگاه اسلام است، (همان، ص 4.) و روایات نقل شده از رسول اکرم(ص) در این زمینه، بر فرض صحت سند روایت، اشاره به نکات فوق الذکر است و نه مطلق منع از مشورت با زنان یا مخالفت با نظر آنان پس از مشورت با آنان. لذا روایات مذکور هرگز قابل تعمیم به همه بانوان نیست. این قیود با توجه به سایرروایات و ایات و نیز سیره عملی پیامبر اکرم و ائمه اطهار(ع) به دست می آید چه اینکه، این بزرگواران در مشاوره خود، زنان را نیز

کتابخانه بالقرآن کتابخانه بالقرآن
نرم افزار موبایل کتابخانه

دسترسی آسان به کلیه کتاب ها با قابلیت هایی نظیر کتابخانه شخصی و برنامه ریزی مطالعه کتاب

دانلود نرم افزار کتابخانه