کتابخانه بالقرآن

زنان صفحه 45

صفحه 45

اگر از سخن حضرت برداشت نموده اید که زنان به قدری بی ارزشند که حتی بهترین صفات آنان درحد بدترین صفات مردان قرار دارد، نادرست است، چون امام علی(ع) نه برخلاف عقل سخن می گوید و نه برخلاف آیات و روایات. آن برداشت و تفسیر از سخنان حضرت هم خلاف عقل است و هم خلاف آیات و روایات.

عقل مستقلاً فضائل اخلاقی را خوب و ممدوح می داند خواه از مردان باشد و خواه از زنان.

آیات قرآن نیز صفات و فضائل اخلاقی را هم برای زنان و هم برای مردان بیان نموده است، از جمله آیه 34 احزاب.

زن و مرد در صفات و فضائل اخلاقی مشترکند، مگر در برخی از صفات که به جهت تفاوت های تکوینی است، حتی در همین سه صفتی که از امام علی(ع) نقل شده، برخی از ابعاد آن در زن و مرد مشترک است. هر صفتی که جنبه حسن داشته باشد و متصف به خوبی باشد و عقل مستقلاً آن را خوب بشمارد، خواه زن دارنده آن باشد و خواه مرد، خوب است و استثنایی در آن نیست. مگر استثنائی باشد، یا یک جهت عارضی دارد و یا در معنایش تصرف شده است. سه صفت بخل، تکبر و ترس از همین قبیل است.

در این روایات آمده که بخل برای زنان خوب و برای مردان بد است. این سخن به معنای مطلق آن درست نیست، مراد امام علی(ع) هم این گونه نیست.

به فرض درست بودن سند و

انتساب این روایت به امام علی(ع) می پرسیم: آیا حضرت خدیجه، بزرگ بانوی اسلام که ثروت فراوانش را در راه اعتلای اسلام انفاق نمود و به جای متصف شدن به صفت بخل، به صفت انفاق و جود متصف شد، به عقیده امام علی(ع) کارش ارزشمند و خدا پسندانه نبود؟! قطعاً چنین برداشت و تفسیری ناصواب است.

امام علی(ع) برخلاف قرآن سخن نمی گوید. قرآن صفت جود و انفاق را برای همه، صفت خوب برشمرده است.(27) پس صفت بخل در این روایت که از صفات ممدوح برای زنان شمرده شده است، معنای خاص خود را می طلبد که حضرت فرمود: از مال شوهر بی حساب بخشش نکند. صفت تکبر نیز معنای خاص خود را دارد، چرا که قرآن با صراحت، خشوع و خضوع و تواضع و فروتنی را از صفات اخلاقی پسندیده مرد و زن بیان نموده است.(28)

بنابراین صفات اخلاقی پسندیده مانند انفاق و جود و خشوع و تواضع برای همه خوب است، زن باشد یا مرد، و نقطه مقابلش بد است، خواه زن باشد، یا مرد.

این روایت معنای خاصی دارد. حضرت می خواهد زن را تشویق کند که مبادا به بهانه جود و انفاق، مال شوهر را برباد دهد. مبادا به بهانه فروتنی خود را در معرض تیر نگاه و هوس آلود مردان هوسباز قرار دهدو مبادا به بهانه شجاعت، خود را در معرض اتهام قرار دهد و موجب بی آبرویی خویش و خانواده اش گردد.