کتابخانه بالقرآن

زنان صفحه 895

صفحه 895

کیفر و پاداش در قیامت قراردادی نیست تا گفته شود آیا بیرون ماندن چند نخ جو، آن قدر گناهش عظیم است که همه اعمال نیک شخص را از بین ببرد، بلکه کیفر و پاداش در قیامت نتیجه تکوینی و طبیعی عمل است و بین عمل و نتیجه آن رابطه "علی و معلولی" رابطه "غیبت و اتحاد" برقرار است، یعنی مجازات آخرت تجسم و نمودار شدن عمل است.

ب) آفت زدگی یا حبط اعمال.

حبط - (احباط) و نقطه مقابل آن "تکفیر" از موضوعاتی است که قرآن و روایات متواتری بیانگر آن شده اند.

حبط به معنی تباهی و بی خاصیت شدن و باطل گشتن عمل است، یعنی گاهی گناهی آن قدر عظیم است که باعث باطل و بی خاصیت شدن همه یا قسمتی از اعمال صالح گذشته شود.

تکفیر یا پوشانیدن به این معنی است که برخی از اعمال نیک از چنان ارزش و خاصیت والایی برخوردار است که سبب از بین رفتن آثار و کیفر گناهان پیشین می گردد آیا هر گناهی باعث از بین رفتن اعمال نیک گذشته می شود؟

آیا هر عمل صالحی سبب می شود

که آثار گناهان پیشین از میان برود؟

علمای عقاید اسلامی در این مسئله بحث و گفتگو دارند و پاسخ های متفاوتی داده اند ولی تردیدی نیست که شرک و کفر و نفاق و ارتداد و تکذیب آیات الهی و انکار قیامت و مخالفت با انبیا و ستیزه جویی با انسان های پاک و مؤمن و عدالت گستر، و اعتماد و تکیه کردن بر بیگانگان چون یهود و نصارا و بسیار از گناهان دیگر، باعث حبط اعمال نیک می گردند.(1)

به عکس بسیاری از اعمال صالح آثار و کیفر گناهان گذشته را محو می کند، چنان که قرن می فرماید: "ان الحسنات یذهبن السیئات؛(2) حسنات (خوبی ها) سیئات (آثار آن ها) را از بین می برد".

شک نیست که قبول نداشتن یا انکار ضروریات دین با علم به ضروری بودن آن مثل نماز و روزه و قصاص و دیات و حجاب موجب خروج از دین و باعث حبط اعمال نیک گذشته است. اما پیدا شدن موی سر (زن) از روی ندانستن حکم یا اهمیت موضوع یا به علت سهو غفلت و فراموشی چنین وضعیتی ندارد.