حجاب شناسی (پرسمان حجاب) صفحه 162

«جیوب» نیز از واژه «جیب» به معنای قلب و سینه و گریبان است.V} مجمع البیان، ص 217.{V خداوند در این آیه، پوشش بانوان را به دو شکل گسترش می دهد؛ یکی پوشیدگی سر و گردن و دیگری پوشاندن زینت ها.

در تفسیر مجمع البیان چنین می خوانیم: «زنان مدینه اطراف روسری های خود را به پشت سر می انداختند و سینه و گردن و گوش های آنان آشکار می شد. بر اساس این آیه، آنان موظف شدند اطراف روسری خود را به گریبان ها بیندازند؛ تا این مواضع نیز مستور باشد».V} همان.{V

فخر رازی چنین می نویسد: «خداوند متعال با به کارگرفتن واژه های «ضَرب» و «عَلی» که مبالغه در القا را می رسانند، در پی بیان لزوم پوشش کامل این نواحی است».V} فخر رازی، التفسیر الکبیر، ج 23، ص 179.{V

ابن عبّاس در تفسیر این جمله می گوید: H}«تغطّی شعرها و صدرها و ترائبها و سوالفه»{H؛V} مجمع البیان، ص 217.{V؛ «زن، مو و سینه و دور گردن و زیر گلوی خود را بپوشاند».

برخی ادّعا می کنند که حجاب به معنای مقابله با برهنگی را قبول داریم؛ ولی در هیج جای قرآن از پوشش مو سخن به میان نیامده است. نادرستی این سخن آشکار است؛ زیرا با چشم پوشی از گفتار ابن عبّاس و نیز شأن نزول آیه، این واقعیت که زنان مسلمان، حتّی قبل از نزول این آیه، موهای خود را می پوشاندند و آشکار بودن گردن و گوش و زیر گلو و گردنشان تنها مشکل به شمار می آمد، تردیدناپذیر است.

در این آیه، از روسری سخن به میان آمده است و باید پرسید: آیا روسری جز آن چه بر سر می افکنند و موها را می پوشانند، معنایی دارد؟ افزون بر این، حکم میزان پوشش، در روایات متعدد وارد شده است.V} ر.ک: فیض کاشانی، تفسیر الصافی، ج 3، ص 430 و 431.{V

در آیه دوم از واژه «جلباب» استفاده شده است. در معنای جلباب چنین آمده است: H}«الجلباب: القمیص او الثوب الواسع؛ جلباب، پیراهن یا هر لباسی است که بزرگ و بلند باشد».

همچنین آمده است: H}«الجلباب ثوب اوسع من الخمار دون الرداء تُغطّی به المرأه رأسها و صدرها؛ جلباب، لباسی است بزرگ تر از روسری و مقنعه و کوچک تر و کوتاه تر از عبا است که زن سر و سینه خود را با آن می پوشاند»V} ر.ک: شهید مطهری، مسئله حجاب، ص 158 - 159؛ قرشی، قاموس قرآن، ج 2، ص 41 و 42؛ علامه طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، ج 16، ص 361.{V.

در مجمع البیان و تفسیر تبیان چنین آمده است: «جلباب، آن روسری خاصی است که بانوان هنگامی که برای کاری به خارج از منزل می روند، سر و روی خود را با آن می پوشانند.V} شیخ طوسی، التبیان فی تفسیر القرآن، ج 8، ص 361؛ مجمع البیان، ج 7 - 8، ص 578.{V

نزدیک ساختن جلباب؛ A}«یدنین علیهنّ من جلابیبهنّ»{A؛V} مجمع البیان، ص 580؛ المیزان، ج 16، ص 361.{V