حجاب شناسی (پرسمان حجاب) صفحه 163

، کنایه از پوشیدن چهره و سر و گردن با آن است؛ یعنی چنان نباشد که چادر یا رو پوش های بزرگ (مانتو)، تنها جنبه تشریفاتی و رسمی داشته باشند و همه پیکرشان را نپوشانند.

سزاوار است خانم ها چنان چادر نپوشند که نشان دهد اهل پرهیز از معاشرت با مردان بیگانه نیستند؛ از نگاه چشم های نامحرم نمی پرهیزند که از مصادیق «کاسیات عاریات»، یعنی زنانی که ظاهراً پوشیده هستند؛ ولی در واقع، برهنه اند شمرده شوند.V} «روی عن رسول اللّه صلی الله علیه وآله: «صنفان من اهل النار لم أرهما قوم معهم سیاط کأذناب البقر یضربون بها الناس و نساء کاسیات عاریات، ممیلات مائلات، رؤسهنّ کأسنمه البُخت المائله...»، (میزان الحکمه، ج 2، ص 259).{V

قرآن، چنین فرمان می دهد: بانوان با مراقبت، جامه شان را بر خود گیرند و آن را رها نکنند؛ تا نشان دهد که اهل عفاف و حفظ به شمار می آیند. تعلیل پایانی آیه نیز بیان گر همین امر است؛ یعنی آن پوششی مطلوب است که خود به خود دورباش ایجاد می کند و ناپاک دلان را نومید می سازد.V} مسئله حجاب، ص 160 و 161.{V

پس جلباب، لباس گشاد و پارچه ای است که همه بدن را می پوشاند. همچنین همان طور که مفسران بزرگ، مانند شیخ طوسی و طبرسی فرموده اند، در گذشته، دو نوع روسری برای زنان معمول بود؛ روسری های کوچک که آنها را «خِمار» یا «مقنعه» می نامیدند و معمولاً در خانه از آنها استفاده می کردند و روسری های بزرگ که مخصوص بیرون خانه بودند. زنان با این روسری بزرگ که جلباب خوانده می شد و از «مقنعه» بزرگ تر و از «ردا» (عبا) کوچک تر بود و به چادر امروزی شباهت داشت، مو و تمام بدن خود را می پوشاندند.

فلسفه حجاب خانم ها چیست؟

این سؤال در واقع، پرسش از

دلیل عقلی و عقلایی مسئله است و سؤال اول، پرسش از دلیل شرعی مسئله بود.

در این باره باید گفت که علت و فلسفه لزوم پوشش برای خانم ها، متعدد است و برخی از آنها عبارتند از:

1. حفظ تعادل جامعه از نظر امنیت و آرامش روانی؛

یکی از غرایز خدادادی در ساختمان وجودی انسان، غریزه جنسی است که نیرومندترین و ریشه دارترین غریزه آدمی است و در صورت کنترل آن، می تواند علاوه بر تداوم و استمرار نسل بشر، امنیت روانی انسان ها را فراهم کند. در قوانین اسلام، برای استفاده درست از این غریزه حیاتی، مکانیسم های گوناگونی مطرح شده است که «حجاب» و وجود حریم بین زن و مرد، یکی از راهکارهای مهم آن است.