حجاب شناسی (پرسمان حجاب) صفحه 543

دانشجو

پاسخ : با عرض سلام خدمت شما دوست محترم

برای موضوع و حکم حجاب می توان از جمله به دو آیه از قرآن کریم استناد نمود:

1. سوره نور، آیه 31 : "و قل للمومنات یغضضن من ابصارهن و یحفظن فروجهن و لا یبدین زینتهن الا ماظهرمنها ولیضربن بخمرهن علی جیوبهن..." ؛ و به زنان با ایمان بگود دیدگان خود را (از هر نامحرمی) فرو بندند و پاکدامنی ورزند و زیورهای خود را آشکار نگردانند مگر آنچه که از آن پیداست و باید روسری خود را بر گردن خویش ( فرو) اندازند....

قسمت نخست آیه درباره احکام نگاه کردن بانوان به مردان است؛ و قسمت دوم آیه: " ولا یبدین زینتهن الاماظهر منها..." درباره احکام حفظ و رعایت حجاب شرعی است . واژه "ابدا" که در آیه شریفه آمده است به معنای اظهار و آشکار نمودن است و مراد از "زینت" در آیه شریفه مواضع و جایگاه های زینت است مانند: محل زینت های گوناگون از بدن که ابدا و آشکار نمودن آنها جایز نیست مگر مواردی که استثنا شده است مانند: محل انگشتری(که انگشتان دست و خود دست است) و محل سرمه کشیدن(که چشمان است ).

واژه "خمر" که در آیه شریفه وارد شده است لباس و جامه ای است که بانوان با آن سر خود را می پوشانند و برسینه خود آویزان

می نمایند و معنای این قسمت از آیه چنین است که با اطراف خمر و مقنعه خود سرها و موها و شانه و سینه خود را بپوشانند.(برای آگاهی بیشتر ر.ک.به: المیزان ، ج 15، ص 111 و 112)

دانشمندان و فقیهان نیز در بحث از آیه شریفه، روایات وارده را متذکر شده و مورد بحث قرار داده اند؛ ازجمله مرحوم آیت الله حکیم در ج 14 کتاب فقهی مشهور "مستمسک العروه الوثقی"، ص27 می گوید : درروایت صحیحه فضیل از امام صادق(ع)) می گوید: از حضرت درباره نگاه به ساق دست زنان پرسیدم که آیا از جمله زینتی است که خدای سبحان در قرآن می فرماید: "و لا یبدین زینتهن الا لبعولتهن"؟ حضرت فرمود: آری آنچه به زیر خمار و مقنعه است زینت است و آنچه زیر دستبند است زینت است.(به نقل از وسایل الشیعه ،کتاب نکاح، ابواب مقدمات نکاح، باب 109، ح 1 )

مقصود این است که صورت و دو کف جز زینتی که بایدپوشیده شود نیست و سر و گردن و ساق جزو زینتی است که باید پوشیده شود (خلاصه فرمایش آقای حکیم) در روایت موثقه زراره از امام صادق(ع) در آیه شریفه که فرمود: "الا ما ظهر منها" می فرماید: زینت ظاهر و آشکار سرمه و انگشتری است(به نقل از همان منبع، حدیث 3 ) و این دو در صورت و در کف می باشند(و هم چنین به حدیث 4 و 5 همین باب نیز که مضمون مشابه دارند استدلال نموده است )

2- سوره احزاب، آیه 59 ؛"یا ایها النبی قل لازواجک و بناتک و نساء المومنین یدنین علیهن من