حجاب شناسی (پرسمان حجاب) صفحه 624

پاسخ : باسلام. حیاء در لغت یعنی شرم داشتن از ارتکاب به زشتیها و در اصطلاح حیا یک حالت روانی خاصی است که موجب متانت و وقار در رفتار و تمام حرکات و سکنات انسان می شود و در نتیجه هر چه این حالت در انسان قوی تر باشد رفتار آدمی سنجیده تر و شخصیت او وزین تر خواهد بود و از آنچه که موجب سبکی و منافی با آراستگی شخصیت است بیشتر اجتناب می کند.

امام صادق(ع) می فرماید: «حیا از ایمان است و ایمان در بهشت» و نیز: «حیا و ایمان در یک رشته و همدوش یکدیگرند، چون یکی از آن دو رفت، دیگری هم می رود». بنابراین حیا ثمره ایمان است و هر چه ایمان انسان بیشتر باشد، در رفتارش حیا بیشتر دیده می شود و از ارتکاب کارهای زشت بیشتر احساس شرمندگی می کند. در مقابل هر چه ایمان ضعیف تر باشد گستاخی برای انجام گناه بیشتر خواهد بود.

حضرت صادق(ع) فرمود: «آن که حیا ندارد، دین ندارد» یعنی، حیاء معادل و همردیف دین است واین امر ارزش حیا و جایگاه بلند آن در معارف دینی را نشان می دهد.

گاه مردم به سب جهل و عدم آشنایی با تعالیم دینی، امور ناپسند را پسندیده می پندارند. از این رو پیامبر گرامی(ص) و امامان معصوم(ع) در جهت بیان معنای

واقعی کلمات و واژه ها کوشیده اند .

پیامبر گرامی(ص) فرمود: حیا بر دو قسم است؛ حیای عقل و حیای حمق. حیای عقل علم و حیای حمق نادانی است. حیای عقلانی همان حیای پسندیده است که معادل ایمان و دین معرفی شده است. انسان مؤمن با حیاست ولی حیا مانع پرسش او نمی شود. بدین جهت هر چه را نمی داند می پرسد و با کمال متانت و جرأت از میزان جهل و نادانی خود می کاهد. کم رویی سبب می شود، افراد نتوانند از توانایی هایشان به خوبی استفاده کنند، جرأت سؤال کردن نداشته باشند و در جهل باقی بمانند. این نوع حیا امری ناپسند است و همان چیزی است که روان شناسان آن را اختلال ارتباطی می گویند.

برای رسیدن به مرز اعتدال در روابط فردی و ایجاد حالت حیا، راه کارهای زیر سودمند است( نقطه مقابل این امور موجب بی حیایی است):

1- دوری از گناه، حتی گناهان کوچک.

2- اهتمام و توجه به تکالیف دینی.

3- دوستی با افراد با حیا و اجتماعی.