حجاب شناسی (پرسمان حجاب) صفحه 649

5.هواهای نفسانی:« إِنَّ النَّفْسَ لَأَمَّارَهٌ بِالسُّوء»( یوسف 53) نفس(سرکش) بسیار به بدیها امر می کند.

مجموع این عوامل وعوامل دیگر ،می توانند سرمنشا رفتارهای ناهنجار اجتماعی وگناهان ومفاسد مانند بدحجابی و...باشند

ب- از منظر جامعه شناختی:از دیگاه جامعه شناسان ، از این مسئله تحلیل های گوناگون ارائه شده است:

1-نادرست اجتماعی شدن افراد:بعضی افراد به دلیل نارسایی وغیرصحیح بودن فرایند اجتماعی شدن از دوران کودکی ،هنجارهای فرهنگی را در شخصیت خود جایگزین نمی کنند وبدینسان،قادر نیستند بین رفتارهای فرهنگی مناسب ونامناسب تمایز قایل شوند.(بروس کوئن،ترجمه توسلی و..ص220)

2- تعارض فرهنگی وساخت اجتماعی:به دلیل آنکه متاسفانه بعضی محیطهای دانشگاهی ،به گونه ای است که گاه به افراد بی حجاب وهنجار شکن بیشتر بها می دهند تا افراد باحجاب ،از این رو چنانچه در حالت ظاهر شدن فرد به شکل بد حجابی وزینت کرده، در گذشته مورد مقبول وتحسین وتشویق دوستانش قرار گرفته باشد ،احتمال تکرار اینگونه افراد درآینده نیز زیاد است.«جامعه شناسی رفتاری می گوید ؛که پیامدهای گذشته یک رفتار معین برحالت کنونی آن تسلط دارد...شرایط محیطی گوناگون احتمال تقویت یک عمل معین را تعیین می

کند،برخی شرایط واکنش را محتمل می سازندوبرخی شرایط دیگر احتمال را کم میکنند».بنابراین دیدگاه اگر این افراد در محلی واقع شوند که حالت بی حجاب بودن آنها مورد تمجید واقع شود،احتمالا آن را برای بار چندم نیز تکرار خواهند کرد وبالعکس.(جورج ریتزر؛نظریه های جامعه شناسی در دوران معاصر؛ترجمه محسن ثلاثی؛ ص408)

ج. تبیین روانشناختی:برخی روانشناسان ،انحراف را براساس نقض شخصیت تبیین می کنند،بدین معنی که برخی انواع شخصیت گرایش بیشتری به انحرافات اجتماعی دارند.رفتار انحرافی زمانی پیش می آید که نهاد فعال وغیر فعال وغیر قابل کنترل ، با فراخودکمتر فعال، ترکیب شود ودر همان حال،خود، سهل انگار می شود ودر هدایت رفتارفرد،نقشی را ایفا نمی کند. نهاد اصرار دارد که از هرطریق وبه هر وسیله ای این نیاز ارضا شود.اگر فرا خود خیلی ضعیف باشد ونظارت شدیدی بر شخص نداشته باشد،....در این موقعیت ،خود خطر احتمالی را به او گوشزد نمی کند وفراخود نیز اورا برحذر نمی دارد که اینگونه رفتار از نظر اجتماعی غیر قابل قبول است(بروس کوئن ،همان ص220)بدین ترتیب بعضی افراد با قرار گرفتن در چنین موقعیت هایی به دلیل ضعف نهاد فرد وضعف فرا خود، اقدام به هنجار شکنی می کند.

خلاصه آنکه مجموعه عوامل از جمله ضعف بنیه دینی وعدم اعتماد به نفس،وسوسه های شیطانی وشبهه پراکنی دوستان ،محیط اجتماعی نامطلوب ونادرست اجتماعی شدن افراد وتربیت غیر صحیح وغیر اصولی آنان ،نبود یک نیروی کنترل کننده درونی وبیرونی و...موجب این گونه رفتارها می شوند.

منابع:

امام خمینی، چهل حدیث، مؤسسه ی تنظیم و نشر آثار امام خمینی، چاپ بیستم، 1378