زن و اسوه های آسمانی صفحه 244

آیا این سروده جز ترجمانی از این سخن علی علیه السلام است.

«آه من قله الزاد، و طول الطریق، و بعد السفر، و عظیم المورد».(1)

این سروده ها ترجمانی از آموزه های دینی است. آنان در پرتو آیات قرآن و گفتار رسول اکرم صلی الله علیه و آله و ائمه هدی علیهم السلام به چنین تعالی رسیدند.

او از سه افق حب، انس و خوف، مقام محبوب را می نگریست و به راز و نیایش می پرداخت(2).

رابعه عدویه

این بانو راز دار ملکوت بود. دریچه های معنویت در جانش باز و فروغ معنوی جانش را روشن ساخته بود. او بسیار اشک می ریخت. یاد جهنم او را مدهوش می ساخت و مدام می گفت: «استغفر الله من قله صدقی فی قولی استغفر الله»(3) ما از استغفار خود نیز باید از خدا طلب بخشش کنیم.

این آموزه های عرفانی را این بانوی عارفه، از مکتب حضرت امام حسین علیه السلام آموخته بود.

آنجا که آن حضرت می گوید: «الهی من کانت محاسنه مساوی فکیف لا تکون مساویه مساوی(4)؛ پروردگارا! آنکه خوبیهای او بدی است، بدیهایش چگونه بد نباشد».

رابعه دارای روحی بلند و عزیز بود. هرگز از مردم چیزی نمی پذیرفت و می گفت: «مالی حاجه بالدنیا»(5) هنگامی که شنید سفیان ثوری می گوید: «و احزناه» تا کی ما باید غمگین باشیم، این بانو گفت: «واقله حزناه» چرا حزن ما کم باشد، می نالم از آنکه، چرا ناله ام کم است.

گاه از بحر عرفانش درهایی به زبان جاری می گشت از جمله این که به همه

1- 1. نهج البلاغه، فیض الاسلام، حکمت 74.
2- 2. اعلام النساء، عمر رضا کحاله، ج 1، ص 371.
3- 3. همان، ص 370 _ 369
4- 4. دعای عرفه، قسمت پایانی دعا.
5- 5. اعلام النساء المومنات، محمد الحسون، ص 342، ش 232.