کتاب شناسی توصیفی زن وخانواده صفحه 260

ص:272

در بخش نخست، به استناد ماده 1108 قانون مدنی، نقش زن (زوجه) در قالب تمکین، بررسی شده است. براساس این ماده، هرگاه زن بدون مانع مشروع، از انجام دادن وظایف زوجیت خودداری کند، مستحق نفقه نخواهد بود.

در فصل اول از بخش نخست، جنبه های فقهی و حقوقی این ماده قانونی، از دیدگاه قرآن و منابع روایی بررسی شده است، اما از آنجا که خود واژه «تمکین» در قرآن به کار نرفته، با بررسی مفهوم مخالف آن؛ یعنی «نشوز»، بحث تمکین پی گرفته شده است. در بررسی روایت ها، بیست روایت درباره حکم تمکین زن و وظایف او در برابر شوهر نقل و در پایان، وظایف کلی زن چنین معرفی شده است.

یک _ خارج نشدن زن از منزل، مگر با اجازه شوهر.

دو _ خود را در اختیار شوهر قرار دادن و مقدمات آن و عرضه نکردن خود به غیرشوهر، که در اصطلاح، «تمکین» و «عفت» نامیده می شود.

سه _ خشنود کردن شوهر و ترک آزار او.

در ادامه، با تأکید بر دوطرفه بودن حقوق و تکالیف زوجین، سی روایت درباره وظایف واجب شوهر، مطرح و چنین نتیجه گیری شده است.

اول _ شوهر باید خوراک، پوشاک و مسکن زن را تأمین کند.

دوم _ شوهر نباید از بار هزینه خانواده شانه خالی کند.

سوم _ شوهر نباید به زن ستم کند و او را آزار دهد و کتک بزند.

چهارم _ شوهر باید دست کم هر چهار ماه یک بار، با زن آمیزش جنسی داشته باشد.

بررسی نظر فقها درباره رابطه تمکین زن با مهریه و نفقه، بیتوته شوهر با زن و تأدیب او، مطالب پایانی فصل اول را تشکیل می دهد.