کتاب شناسی توصیفی زن وخانواده صفحه 93

ص:105

_ آیا ادله اربعه بر عدم جواز قضاوت بانوان دلالت دارد؟

_ آیا مطابق قواعد و اصول عملیه، تنها مردان صلاحیت قضاوت دارند؟

_ بر فرض اشتراط مرد بودن در قاضی، آیا استثناهایی در مسئله وجود دارد؟

_ بر فرض اشتراط مرد بودن در قاضی، آیا ولی فقیه می تواند به دلیل ضرورت، زنان را به قضاوت بگمارد؟

وی در پایان، نتایج بررسی های خود را این گونه بیان می کند: «نظریه بهتر، جایز نبودن قضاوت بانوان است؛ زیرا اولاً بر طبق روایت ابی خدیجه، تنها مردان به نصب عام برای تصدی منصب قضاوت منصوب شده اند و از قضاوت بانوان سخن به میان نیامده است... . ثانیاً روایاتی که قائلان به عدم جواز بدان استناد کرده اند، برخی از نظر سند و برخی از نظر دلالت، تمام و قابل استناد است و از مجموعه آنها، اطمینان به جایز نبودن قضاوت بانوان پیدا می شود. ثالثاً بر فرض که هیچ دلیل قابل استناد بر جایز نبودن قضاوت بانوان وجود نداشته باشد، عدم جواز قضاوت آنان مقتضای اصل است؛ زیرا ادله قائلان به جواز، تمام نیست، درحالی که قضاوت مردان، یقینی و قضاوت زنان مورد تردید است ... . افزون بر آن، قضاوت امر مهمی است و با اَعراض، دماء و نفوس مردم سر و کار دارد. ازاین رو، باید در آن جانب احتیاط را رعایت کرد و قول به جایز نبودن قضاوت زنان، موافق احتیاط است.

با این حال، استثناهایی در مسئله وجود دارد و در پاره ای موارد، از اشتراط مرد بودن در قاضی، می توان عدول کرد و آن را نادیده گرفت.