- مقدمه حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی (دامت برکاته) 1
- شیوه تحقیق و تنظیم 6
- اشاره 11
- اشاره 12
- خشم از تولد دختر 13
- تفسیر: آنجا که تولّد دختر ننگ بود 13
- اشاره 13
- 1. چرا فرشتگان را دختران خدا می دانستند؟ 15
- نکته ها 15
- 2. چرا عرب جاهلی دختران را زنده به گور می کرد؟ 16
- اشاره 19
- ناخشنودی از دختر 19
- تفسیر 20
- اشاره 22
- کشتن فرزند از ترس فقر 22
- تفسیر 22
- خشم و اندوه از شنیدن تولد دختر 23
- اشاره 23
- تفسیر: چگونه ملائکه را دختران خدا می خوانید؟ 24
- اشاره 28
- تفسیر 28
- به کدامین گناه کشته شدند؟ 28
- اشاره 31
- سرگذشت دردناک زنان در طول تاریخ 32
- اشاره 34
- اشاره 35
- گفتار اوّل: جایگاه انسانی زن در قرآن 36
- مرحله نوین در زندگی زن 36
- خلقت زن و مرد از گوهر واحد 37
- اشاره 37
- تفسیر: اکنون ببینیم منظور از «نَفسٍ واحِدَهٍ» کیست؟ 38
- نقش اسلام در احیای ارزش مقام زن 39
- تفسیر: همه شما را از نَفْس واحدی آفرید 42
- اشاره 42
- شأن نزول: 44
- اشاره 44
- ارزش یکسان معنوی مرد و زن 44
- گفتار دوم: جایگاه معنوی و هدایت پذیری زن در قرآن 44
- تفسیر: نتیجه برنامه خردمندان 45
- نکته: ارزش معنوی مرد وزن 46
- خطاب یکسان به آدم و حوا 48
- اشاره 48
- تفسیر: وسوسه های شیطانی در لباس های دلپذیر 49
- تفسیر: بازگشت آدم به سوی خدا 53
- اشاره 53
- حیات طیبه در انتظار زن و مرد مؤمن 54
- تفسیر 54
- اشاره 54
- برابری مرد و زن 55
- اشاره 56
- شأن نزول: 56
- صفات مشترک معنوی زن و مرد و پاداش آنان 56
- تفسیر: شخصیّت وارزش مقام زن در اسلام 57
- پاداش و کیفر مشترک زن و مرد 62
- اشاره 62
- تفسیر: نتیجه دیگر فتح المبین 62
- اشاره 65
- پاداش مشترک مردان و زنان مؤمن 65
- تفسیر: بگذارید ما هم از نور شما استفاده کنیم 66
- گفتار سوم: جایگاه حقوقی زن در قرآن 72
- اول: حقوق برابر زن و مرد 72
- حق تصمیم گیری زن درباره ازدواج 72
- اصل ارث بری 75
- دفاع از حقوق زنان 77
- حق امر به معروف و نهی از منکر 79
- دفاع از زنان پاکدامن 83
- 1. معنی «رمی» در آیه چیست؟ 86
- 2. چهار شاهد چرا؟ 86
- 3. شرط مهمّ قبولی توبه 87
- 4. احکام قذف 88
- دوم: حقوق متفاوت زن و مرد 91
- تفاوت در قصاص 91
- تفاوت زن و مرد در ارث 94
- تفاوت زن و مرد در شهادت 94
- 1. ارث یک حقّ طبیعی است 101
- 2. ارث در میان ملل گذشته 102
- 3. چرا ارث مرد دو برابر زن است؟ 104
- 4. ارث برادران وخواهران 106
- 5. توجّه به چند نکته دیگر 107
- تساوی ها و تفاوت ها و رمز و راز آن 108
- اشاره 111
- 3. جامعه به منزله یک پیکر 112
- 2. تفاوت های واقعی 112
- تفسیر: شرایط بیعت زنان 117
- اشاره 117
- نکته ها: 119
- 1. رابطه بیعت زنان با شخصیّت اسلامی آنها 119
- 2. ماجرای بیعت هند همسر ابوسفیان 120
- اشاره 122
- اشاره 123
- زن و مرد لباس یکدیگرند 123
- شأن نزول: 123
- تفسیر: 124
- اشاره 126
- ایمان شرط نخست همسرگزینی 126
- تفسیر: ازدواج با مشرکان ممنوع است 127
- نکته ها: 128
- 1. فلسفه تحریم ازدواج با مشرکان 128
- 2. مشرکان چه اشخاصی هستند؟ 129
- 3. این آیه منسوخ نشده است 130
- 4. تشکیل خانواده باید با دقّت ومطالعه باشد 130
- حق ووظیفه جدایی ناپذیرند 131
- حقوق و مسئولیت متقابل همسران 131
- اشاره 132
- مهریه همسر 132
- تفسیر: چگونگی ادای مهر 133
- اشاره 137
- تعدّد زوجات 137
- تفسیر: ازدواج با دختران یتیم 138
- 1. منظور از عدالت درباره همسران چیست؟ 141
- 2. تعدّد زوجات یک ضرورت اجتماعی 142
- 3. آیا تعدّد ازواج ممکن است؟ 146
- تفسیر: مهر زنان را به طور کامل بپردازید 147
- مهریه هدیه ای از روی محبّت 147
- اشاره 147
- نکته: مهر، یک پشتوانه اجتماعی برای زن 148
- معاشرت شایسته با همسر 150
- شأن نزول: 150
- اشاره 150
- تفسیر: باز هم دفاع از حقوق زنان 151
- شأن نزول: 153
- پرداخت مهریه زنان به طور کامل 153
- اشاره 153
- تفسیر: از مهریّه همسر چیزی کم نگذارید 154
- ازدواج موقت 156
- تفسیر: حرمت ازدواج با زنان شوهردار 156
- اشاره 156
- 1. ازدواج موقّت در اسلام 160
- 2. آیا حکم ازدواج موقّت نسخ شده است 161
- 3. ازدواج موقّت، یک ضرورت اجتماعی 165
- 5. «راسل» وازدواج موقّت 168
- تمکین در امور زناشویی 169
- اشاره 169
- تفسیر: سرپرستی در نظام خانواده 170
- نکته: آیا اسلام اجازه تنبیه بدنی داده است؟ 173
- اشاره 174
- تلاش برای جلوگیری از جدایی 174
- تفسیر: محکمه صلح خانوادگی 174
- اشاره 176
- گذشت از پاره ای حقوق برای حفظ زندگی 176
- شأن نزول: 177
- تفسیر: صلح بهتر است 177
- اشاره 179
- عدالت میان همسران 179
- تفسیر: عدالت، شرط تعدّد همسر 179
- تفسیر: ازدواج وخوردن غذای اهل کتاب 183
- اشاره 183
- حکم ازدواج با زنان اهل کتاب 183
- همسر مایه آرامش 187
- اشاره 187
- تفسیر: کفران یک نعمت بزرگ 187
- 1. منظور از «زوجین» کیست؟ 189
- نکته ها: 189
- اشاره 192
- همسر انسان از جنس او 192
- اشاره 193
- تفسیر: 193
- تأمین نیازهای جنسی تنها در محدوده ازدواج 193
- تفسیر: 194
- نکته: همسر دائم وموقّت 195
- حکم اتهام به همسر 196
- اشاره 196
- تفسیر: مجازات تهمت به همسر 198
- 1. چرا حکم قذف در مورد دو همسر تخصیص خورده؟ 200
- نکته ها: 200
- 2. برنامه مخصوص «لعان» 201
- 3. جزای محذوف در آیه 202
- 1. «خبیثات» و«خبیثون» کیانند؟ 203
- نکته ها: 203
- اشاره 203
- تفسیر: نوریان مر نوریان را طالبند... 203
- 3. پاسخ به یک سؤال 205
- 2. آیا این یک حکم تکوینی است یا تشریعی 205
- ازدواج آسان 206
- اشاره 206
- تفسیر: ترغیب به ازدواج آسان 207
- 1. ازدواج یک سنّت الهی 212
- نکته ها: 212
- 2. منظور از جمله «وَالصّالِحینَ مِن عِبادِکُم وَ إمائِکُم» چیست؟ 215
- تفسیر: 216
- ازدواج مایه آرامش و سبب مودت و رحمت 216
- اشاره 216
- نکته: پیوند محبت دو همسر 218
- اشاره 219
- تفسیر: 219
- همسرانی عاشق شوهر 219
- همسران زیبای بهشتی 220
- همسرانی عاشق شوهر 220
- باز هم همسران بهشتی 221
- همسرانی شایسته 221
- امان از دست همسر و فرزند بد 223
- شأن نزول: 223
- اشاره 223
- اشاره 225
- تفسیر: 225
- همسر شایسته 225
- توجه به نیازهای معنوی خانواده 226
- اشاره 226
- نکته: تعلیم وتربیت خانواده 227
- تفسیر: خانواده خود را از آتش دوزخ نجات دهید 227
- پاسخ به نیازهای جنسی فقط از طریق مشروع 229
- تفسیر: بخش دیگری از ویژگی های بهشتیان 229
- اشاره 229
- زوجیت در خلقت بشر 230
- اشاره 230
- نکته: نظام جنسیت در جهان بشریت 231
- زوجیت در خلقت بشر 232
- اشاره 232
- تفسیر: 232
- اشاره 233
- هم سن و سالی همسران 233
- تفسیر: 233
- اشاره 234
- حق شیردهی 235
- تفسیر: هفت دستور درباره شیردادن نوزادان 235
- اشاره 235
- اهمیت نیکی به پدر و مادر 240
- اشاره 241
- نیکی به پدر و مادر 241
- تفسیر: توحید ونیکی به پدر ومادر 241
- دقّت فوق العاده در احترام به پدر ومادر 243
- اشاره 243
- نکته: احترام پدر ومادر در منطق اسلام 244
- اهمیّت مقام مادر 247
- مقام مادر 247
- مرز اطاعت از پدر و مادر 249
- اشاره 249
- شأن نزول: 250
- تفسیر: برترین توصیه نسبت به پدر و مادر 250
- نکته: نیکی به پدر و مادر 252
- نیکی به مادر و مرز اطاعت از والدین 253
- اشاره 253
- تفسیر: 254
- یادی از رنج مادر 257
- اشاره 257
- تفسیر: ای انسان، به مادر وپدر نیکی کن! 258
- نکته ها: 262
- توجه به حقوق پدر و مادر 264
- پایمال کنندگان حقوق پدر ومادر 265
- دعا برای پدر و مادر 266
- اشاره 266
- تفسیر: 266
- اشاره 268
- شأن نزول: 269
- اشاره 269
- تفسیر: حکم زنان در عادت ماهیانه 270
- 1. رفتار اقوام پیشین با زنان 275
- نکته ها: 275
- حکم ایلاء 276
- اشاره 276
- 2. جمع بین طهارت وتوبه 276
- تفسیر: مبارزه با یک رسم زشت جاهلی 277
- 1. ایلاء یک حکم استثنایی است 278
- نکته ها: 278
- 3. اوصاف الهی در پایان هر آیه 279
- تفسیر: عدّه یا حریم ازدواج 280
- اشاره 280
- 1. عدّه، وسیله ای برای صلح وبازگشت 285
- نکته ها: 285
- 2. عدّه، وسیله حفظ نسل 285
- شأن نزول: 286
- اشاره 286
- طلاق زنان 286
- تفسیر: یا زندگی زناشویی معقول یا جدایی شایسته 287
- نکته ها: 289
- 1. لزوم تعدّد مجالس طلاق 289
- 3. مرزهای الهی 290
- اشاره 291
- شأن نزول: 291
- احکام طلاق 291
- تفسیر: جدایی مشروط 292
- نکته: مُحلّل یک عامل بازدارنده در برابر طلاق 293
- اشاره 295
- احکام طلاق 295
- تفسیر: باز هم محدودیت های دیگر طلاق 296
- اشاره 298
- تفسیر: خرافاتی که زنان را بیچاره می کرد 298
- بخشی دیگر از احکام طلاق 303
- اشاره 303
- تفسیر: بخش دیگری از احکام طلاق 303
- نکته: آیا این آیه نسخ شده است؟ 306
- شرایط شهادت بر فحشای زن 308
- تفسیر: شهادت بر فحشا 308
- اشاره 308
- روش سهل وممتنع قوانین کیفری اسلام 312
- حکم ازدواج با همسران پدر 313
- شأن نزول: 313
- اشاره 313
- تفسیر: ازدواج با همسر پدر ممنوع 314
- اشاره 315
- تفسیر: تحریم ازدواج با محارم 315
- زنان محارم 315
- اشاره 320
- تفسیر: حدّ «زانی» و «زانیه» 320
- 1. مواردی که حکم زنا اعدام است 324
- 2. چرا زانیه مقدم ذکر شده؟ 324
- 3. مجازات در حضور جمع چرا؟ 324
- 4. حدّ زانی قبلاً چه بوده است؟ 325
- 6. شرایط تحریم ازدواج با زانی و زانیه 326
- 7. فلسفه تحریم زنا 327
- حکم اتهام به زنان پاکدامن 327
- اشاره 327
- تفسیر: 328
- احکامی درباره پوشش زنان 330
- اشاره 330
- شأن نزول: 331
- تفسیر: مبارزه با چشم چرانی وترک حجاب 332
- نکته ها: 337
- 1. فلسفه حجاب 337
- الف) زنان نیمی از جامعه 340
- اشاره 340
- 2. خرده گیری های مخالفان حجاب 340
- ب) حجاب دست وپا گیر است 342
- ج) حجاب، مردان را حریص تر می کند 342
- 3. استثناء وجه وکفین 343
- 5. تفسیر جمله «أو ما مَلَکَت أیمانُهُنَّ» 344
- 4. منظور از «نسائهنّ» چیست؟ 344
- 6. تفسیر «اُولِی الإربَهِ مِنَالرِّجالِ» 345
- 7. کدام اطفال از این حکم مستثنا هستند 346
- 8. چرا عمو ودایی جزءِ محارم نیامده اند؟ 346
- 9. هرگونه عوامل تحریک ممنوع 347
- اشاره 347
- ورود به استراحتگاه والدین و حکم حجاب زنان سالخورده 347
- تفسیر: آداب ورود به استراحتگاه خصوصی پدر ومادر 348
- 1. فلسفه استیذان ومفاسد عدم توجّه به آن 352
- نکته ها: 352
- 2. حکم حجاب برای زنان سالخورده 354
- اشاره 356
- تفسیر: گوشه ای از احکام طلاق وجدایی شایسته 356
- احکامی دیگر درباره پوشش زنان 359
- اشاره 359
- شأن نزول: 359
- تفسیر: اخطار شدید به مزاحمان وشایعه پراکنان 360
- اشاره 362
- احکام ظهار 362
- شأن نزول: 363
- تفسیر: «ظِهار» یک عمل زشت جاهلی 364
- قسمتی از احکام ظهار 370
- اشاره 372
- حکم ازدواج زن مسلمان با کافر 372
- شأن نزول: 373
- تفسیر: جبران زیان های مسلمین وکفّار 374
- تفسیر: شرایط طلاق وجدایی 379
- احکامی درباره طلاق 379
- اشاره 379
- 1. «طلاق» منفورترین حلال ها 383
- نکته ها: 383
- 2. انگیزه طلاق 385
- 3. فلسفه نگه داشتن عدّه 387
- تفسیر: یا سازش یا جدایی خداپسندانه 388
- پاره ای دیگر از احکام طلاق 388
- اشاره 388
- اشاره 392
- تفسیر: احکام زنان مطلّقه وحقوق آنها 392
- 2. خدا «تکلیف ما لا یطاق» نمی کند 398
- نکته ها: 398
- 1. احکام «طلاق رجعی» 398
- 3. اهمّیّت نظام خانواده 399
- اشاره 401
- اشاره 404
- مریم زنی نمونه 404
- تفسیر: عمران ودخترش مریم 405
- تفسیر: پرورش مریم در سایه عنایت الهی 408
- اشاره 408
- عظمت مریم و دعای زکریا (ع) 412
- اشاره 412
- تفسیر: زکریّا ومریم علیهما السلام 413
- تفسیر: مریم بانوی برگزیده الهی 415
- ادامه داستان حضرت مریم(ع) 415
- اشاره 415
- ادامه داستان حضرت مریم (ع) 417
- اشاره 417
- تفسیر: سرپرستی مریم 418
- اشاره 419
- تفسیر: بشارت تولّد مسیح 419
- تفسیر: چگونه بدون همسر فرزند می آورم؟! 422
- ادامه داستان حضرت مریم (ع) 422
- اشاره 422
- حضور حضرت فاطمه(س) در ماجرای مباهله 423
- اشاره 423
- تفسیر: مباهله با مسیحیان نجران 425
- 1. دعوت به مباهله دلیل روشن حقّانیّت پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله 426
- نکته ها: 426
- 2. «مباهله» سند زنده ای برای عظمت اهل بیت علیهم السلام 427
- 3. پاسخ به سؤال 430
- 4. نوه های دختری، فرزندان ما هستند 432
- 5. آیا مباهله یک حکم عمومی است؟ 433
- اشاره 434
- جمعی از زنان مهاجر 434
- شأن نزول: 435
- تفسیر: مسیح فرستاده خدا بود 436
- اشاره 436
- بشارت به ساره 437
- تفسیر: فرازی از زندگی بت شکن 437
- اشاره 437
- سکونت هاجر در سرزمین سوزان 442
- اشاره 442
- تفسیر: بخشی دیگر از زندگی هاجر 443
- اشاره 444
- مریم زنی الهی و نمونه 444
- تفسیر: سرآغاز تولّد مسیح 445
- نکته ها: 447
- 1. منظور از روح خدا چیست؟ 447
- 2. «تمثّل» چیست؟ 448
- اشاره 449
- تفسیر: مریم در کشاکش طوفان های زندگی 449
- ادامه داستان حضرت مریم 449
- نکته ها: 452
- 1. مریم در لابه لای مشکلات ورزیده شد 452
- 2. چرا مریم تقاضای مرگ از خدا کرد؟ 453
- 3. پاسخ به یک پرسش 454
- 4. روزه سکوت 454
- 5. یک غذای نیروبخش 455
- ادامه داستان حضرت مریم 456
- اشاره 456
- تفسیر: مسیح در گاهواره سخن می گوید 457
- اشاره 460
- مادر و خواهر موسی علیه السلام 460
- تفسیر: چه خدای مهربانی 461
- اشاره 467
- تفسیر: مریم علیها السلام بانوی پاکدامن 467
- مریم آیتی برای جهانیان 467
- نکته ها: 468
- اشاره 470
- تفسیر: آیتی دیگر از آیات خدا 470
- مادر موسی و همسر فرعون 471
- اشاره 471
- تفسیر: در آغوش فرعون! 472
- امداد الهی به مادر موسی 477
- اشاره 477
- تفسیر: بازگشت موسی به آغوش مادر 478
- دختران شعیب 482
- اشاره 482
- تفسیر: 483
- اشاره 486
- ادامه قصه دختران شعیب 486
- فاطمه زهرا علیها السلام و آیه تطهیر 490
- اشاره 490
- نکته ها: 493
- 1. آیه تطهیر برهان روشن عصمت 493
- 2. آیه تطهیر درباره چه کسانی است؟ 494
- 3. آیا اراده الهی در اینجا تکوینی است یا تشریعی؟ 498
- تفسیر: 500
- آسیه و مریم دو زن نمونه 500
- اشاره 500
- اشاره 503
- ایثاری تحسین برانگیز 503
- سندی بزرگ بر فضیلت اهلبیت پیامبر صلی الله علیه و آله 504
- شأن نزول: 504
- اشاره 508
- تفسیر: ما به تو خیر فراوان دادیم 508
- فاطمه مصداق خیر کثیر 508
- نکته: فاطمه علیها السلام وکوثر 510
- اشاره 511
- تفسیر: 512
- اشاره 512
- اشاره 513
- توطئه زلیخا 513
- تفسیر: عشق سوزان همسر عزیز مصر 513
- اشاره 518
- رسوایی زلیخا 518
- تفسیر: طشت رسوایی همسر عزیز از بام افتاد 518
- زنان فاسد دربار 522
- اشاره 522
- تفسیر: توطئه دیگر همسر عزیز مصر 523
- نکته ها: 529
- 1. تطمیع وتهدید 529
- 3. چرا یوسف در جلسه زنان حضور یافت؟ 530
- 4. شرکاءِ جرم 530
- اشاره 532
- تفسیر: تبرئه یوسف از هر گونه اتّهام 532
- 2. شکست ها سبب بیداری 536
- نکته ها: 536
- 1. نتیجه پاکدامنی 536
- هلاکت همسر لوط 537
- اشاره 537
- تفسیر: هیرودیا و توطئه قتل حضرت یحیی علیه السلام 538
- همسر نوح میان غرق شدگان 540
- تفسیر: 540
- اشاره 540
- اشاره 541
- تفسیر: 541
- همسر لوط 541
- هلاکت همسر لوط 542
- اشاره 542
- تفسیر: آنجا که پاکدامنی عیب بزرگی است 543
- سرانجام همسر لوط 544
- اشاره 544
- تفسیر: و این هم سرنوشت آلودگان! 545
- سرانجام همسر لوط 546
- اشاره 546
- اشاره 547
- تفسیر: سرزمین بلازده این قوم در برابر شماست 547
- همسران نوح و لوط، زنانی ناشایست 547
- تفسیر: 548
- امّ جمیل همسر ابولهب 549
- اشاره 549
- شأن نزول: 550
- تفسیر: بریده باد دست ابولهب! 551
- نکته ها: 556
- 1. باز هم نشانه دیگری از اعجاز قرآن 556
- 2. پاسخ به یک سؤال 556
- 3. همیشه نزدیکان بی بصیرت دورند! 557
- اشاره 558
- تفسیر: 558
- زنان وسوسه گر عزم شکن 558
- اشاره 560
- تفسیر: داستان هدهد وملکه سبا 562
- اشاره 562
- نکته: درس های آموزنده 566
- اشاره 568
- تفسیر: پادشاهان ویرانگرند 568
- 1. آداب نامه نگاری 573
- نکته ها: 573
- 3. اشارات پرمعنی در ماجرای سلیمان 575
- 4. نشانه پادشاهان 576
- اشاره 577
- تفسیر: مرا با مال نفریبید 577
- نکته ها: 579
- ادامه داستان ملکه سبا 580
- تفسیر: در یک چشم برهم زدن تخت او حاضر است 580
- اشاره 580
- 1. پاسخ به چند سؤال 584
- 3. تفاوت «علم من الکتاب» و«علم الکتاب» 585
- 2. قدرت وامانت، دو شرط مهم 585
- 4. هذا من فضل ربّی 586
- 5. آصف بن برخیا چگونه تخت ملکه را حاضر ساخت؟ 587
- اشاره 588
- ادامه داستان ملکه سبا 588
- تفسیر: نور ایمان در دل ملکه سبا 589
- 1. سرانجام کار ملکه سبا 593
- نکته ها: 593
- 2. یک جمع بندی کلّی از سرگذشت سلیمان 594
- اشاره 596
- اشاره 597
- تحقیق وبررسی 601
- تفسیر: داستان پرماجرای افک (تهمت عظیم) 603
- ادامه ماجرای افک 608
- اشاره 608
- تفسیر: اشاعه فحشا ممنوع 609
- نکته ها: 611
- 1. اشاعه فحشا چیست؟ 611
- 2. بلای شایعه سازی 613
- 3. کوچک شمردن گناه 614
- اشاره 615
- مسئولیت سنگین همسران پیامبر 615
- شأن نزول: 615
- تفسیر: یا سعادت جاودان، یا زرق وبرق دنیا 616
- نکته: چرا گناه وثواب افراد باشخصیّت مضاعف است 620
- اشاره 622
- همسران پیامبر و لزوم مراقبت از گفتار و رفتار خویش 622
- تفسیر: همسران پیامبر باید چنین باشند 623
- اشاره 627
- ماجرای ازدواج زینب 627
- تفسیر: سنّت شکنی بزرگ 629
- نکته: افسانه های دروغین 634
- اشاره 637
- تفسیر: با این زنان می توانی ازدواج کنی 637
- اشاره 643
- احکامی در چگونگی ارتباط پیامبر با همسرانش 643
- تفسیر: رفع یک مشکل دیگر از زندگی پیامبر صلی الله علیه و آله 644
- نکته: آیا این حکم در حقّ همه همسران پیامبر صلی الله علیه و آله بود؟ 647
- تفسیر: یک حکم مهمّ دیگر در ارتباط با همسران پیامبر 648
- اشاره 648
- نکته ها: 649
- 1. فلسفه این حکم 649
- 2. روایات مخالف 650
- 3. آیا قبل از ازدواج می توان به همسر آینده نگاه کرد؟ 651
- احکامی ویژه درباره همسران پیامبر صلی الله علیه و آله 652
- اشاره 652
- تفسیر: 654
- اشاره 659
- شأن نزول: 659
- احکامی دیگر خطاب به همسران پیامبر صلی الله علیه و آله 659
- تفسیر: مواردی که از این قانون حجاب مستثناست 660
- هشدار به برخی از همسران پیامبر صلی الله علیه و آله 661
- اشاره 661
- شأن نزول: 662
- تفسیر: سرزنش شدید نسبت به برخی همسران پیامبر صلی الله علیه و آله 664
- نکته ها: 668
- 1. اوصاف همسر شایسته 668
- 2. نارضایی پیامبر صلی الله علیه و آله از برخی همسران خود 669
کشور آلمان به این موضوع احساس شد وجمعی از متفکّران آنها را وادار ساخت که برای چاره جویی وحلّ مشکل در مسأله ممنوعیّت تعدّد همسر تجدید نظر کنند وحتّی برنامه تعدّد زوجات اسلام را از دانشگاه الازهر خواستند وتحت مطالعه قرار دادند، ولی در برابر حملات سخت کلیسا مجبور به متوقّف ساختن این برنامه شدند، ونتیجه آن همان فحشا وبی بندوباری جنسی بود که سراسر کشورهای جنگ زده را فرا گرفت.
از همه اینها گذشته، تمایل پاره ای از مردان را به تعدّد همسر نمی توان انکار کرد، این تمایل اگر جنبه هوس داشته باشد قابل ملاحظه نیست، امّا گاه براثر عقیم بودن زن وعلاقه شدید مرد به داشتن فرزند، این تمایل را منطقی می کند.
ویا گاهی بر اثر تمایلات شدید جنسی وعدم توانایی همسر اوّل در برآوردن این خواست غریزی، مرد خود را ناچار به ازدواج دوم می بیند، حتّی اگر از راه مشروع انجام نشود از راه های نامشروع اقدام می کند. در این گونه موارد نیز نمی توان منطقی بودن خواست مرد را انکار کرد.
ازاین رو حتّی در کشورهایی که تعدّد همسر قانونآ ممنوع است، عملاً در بسیاری از موارد ارتباط با زنان متعدّد رواج کامل دارد، ویک مرد در آنِ واحد با زنان متعدّدی ارتباط نامشروع دارد.
گوستاولوبون مورّخ مشهور فرانسوی، قانون تعدّد زوجات اسلام را که به صورت محدود ومشروط است، یکی از مزایای این آیین می شمارد وبه هنگام مقایسه آن با روابط آزاد ونامشروع مردان با چند زن در اروپا چنین می نویسد:
در غرب هم با اینکه آب وهوا ووضع طبیعت هیچ کدام ایجاب چنین رسمی (تعدّد زوجات) نمی کند، با این حال وحدت همسر چیزی است که ما آن را فقط در کتاب های قانون می بینیم، وگرنه گمان نمی کنم بشود انکار کرد که در معاشرت واقعی ما اثری از این رسم نیست.
راستی من متحیّرم ونمی دانم تعدّد زوجات مشروع ومحدود شرق، از تعدّد زوجات سالوسانه غرب چه چیز کم دارد. بلکه من می گویم که اوّلی از هر حیث از دومی بهتر وشایسته تر است.(1)
1- تاریخ تمدّن اسلام وعرب، ترجمه فخر گیلانی، ص 509.