زن در تفسیر نمونه صفحه 258

أَشْکُرَ نِعْمَتَکَ الَّتِی أَنْعَمْتَ عَلَیَّ وَعَلَی وَالِدَیَّ وَأَنْ أَعْمَلَ صَالِحآ تَرْضَاهُ وَأَصْلِحْ لِی فِی ذُرِّیَّتِی إِنِّی تُبْتُ إِلَیْکَ وَإِنِّی مِنَ الْمُسْلِمِینَ)

ما به انسان توصیه کردیم که به پدر ومادرش نیکی کند، مادرش او را با ناراحتی حمل می کند وبا ناراحتی وضع حمل می نماید؛ ودوران حمل واز شیر بازگرفتنش سی ماه است؛ تا زمانی که به نیرومندی وکمال خود مانع گردد وبه چهل سالگی می گوید: «پروردگارا! مرا توفیق ده تا شکر نعمتی را که به من وپدر ومادرم دادی به جا آورم وکار شایسته ای انجام دهم که از آن خشنود باشی، وفرزندان مرا صالح گردان؛ من به سوی تو بازگشتم (وتوبه کردم)، ومن از مسلمانانم». (سوره احقاف، آیه 15)

تفسیر: ای انسان، به مادر وپدر نیکی کن!

این آیات وآیات آینده در حقیقت توضیحی است درباره دو گروه «ظالم» و«محسن» که در آیات قبل به سرنوشت آنها اجمالاً اشاره شده است.

نخست به وضع نیکوکاران پرداخته واز مسأله نیکی به پدر ومادر وشکر زحمات آنها که مقدّمه ای است برای شکر پروردگار شروع می کند، می فرماید: «ما انسان را توصیه کردیم که درباره پدر ومادرش نیکی کند» (وَوَصَّیْنَا الاِْنْسَانَ بِوَالِدَیْهِ إِحْسَانًا).(1)

«وصیّت» و«توصیه» به معنی مطلق سفارش است ومفهوم آن منحصر به سفارش های مربوط به ما بعد از مرگ نیست، لذا جمعی در اینجا آن را به معنی امر ودستور وفرمان تفسیر کرده اند.

سپس به دلیل لزوم حق شناسی در برابر مادر پرداخته، می گوید: «مادر، او را با اکراه وناراحتی حمل می کند، وبا ناراحتی بر زمین می گذارد، ودوران حمل واز شیر باز گرفتنش سی ماه است» (حَمَلَتْهُ أُمُّهُ کُرْهًا وَ وَضَعَتْهُ کُرْهًا وَ حَمْلُهُ وَ فِصَالُهُ ثَلاَثُونَ شَهْرًا).

مادر در طول این سی ماه، بزرگ ترین ایثار وفداکاری را در مورد فرزندش انجام می دهد.