- مقدمه حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی (دامت برکاته) 1
- شیوه تحقیق و تنظیم 6
- اشاره 11
- اشاره 12
- خشم از تولد دختر 13
- تفسیر: آنجا که تولّد دختر ننگ بود 13
- اشاره 13
- 1. چرا فرشتگان را دختران خدا می دانستند؟ 15
- نکته ها 15
- 2. چرا عرب جاهلی دختران را زنده به گور می کرد؟ 16
- اشاره 19
- ناخشنودی از دختر 19
- تفسیر 20
- اشاره 22
- کشتن فرزند از ترس فقر 22
- تفسیر 22
- خشم و اندوه از شنیدن تولد دختر 23
- اشاره 23
- تفسیر: چگونه ملائکه را دختران خدا می خوانید؟ 24
- اشاره 28
- به کدامین گناه کشته شدند؟ 28
- تفسیر 28
- اشاره 31
- سرگذشت دردناک زنان در طول تاریخ 32
- اشاره 34
- اشاره 35
- مرحله نوین در زندگی زن 36
- گفتار اوّل: جایگاه انسانی زن در قرآن 36
- خلقت زن و مرد از گوهر واحد 37
- اشاره 37
- تفسیر: اکنون ببینیم منظور از «نَفسٍ واحِدَهٍ» کیست؟ 38
- نقش اسلام در احیای ارزش مقام زن 39
- تفسیر: همه شما را از نَفْس واحدی آفرید 42
- اشاره 42
- گفتار دوم: جایگاه معنوی و هدایت پذیری زن در قرآن 44
- شأن نزول: 44
- اشاره 44
- ارزش یکسان معنوی مرد و زن 44
- تفسیر: نتیجه برنامه خردمندان 45
- نکته: ارزش معنوی مرد وزن 46
- خطاب یکسان به آدم و حوا 48
- اشاره 48
- تفسیر: وسوسه های شیطانی در لباس های دلپذیر 49
- تفسیر: بازگشت آدم به سوی خدا 53
- اشاره 53
- حیات طیبه در انتظار زن و مرد مؤمن 54
- تفسیر 54
- اشاره 54
- برابری مرد و زن 55
- شأن نزول: 56
- اشاره 56
- صفات مشترک معنوی زن و مرد و پاداش آنان 56
- تفسیر: شخصیّت وارزش مقام زن در اسلام 57
- اشاره 62
- پاداش و کیفر مشترک زن و مرد 62
- تفسیر: نتیجه دیگر فتح المبین 62
- پاداش مشترک مردان و زنان مؤمن 65
- اشاره 65
- تفسیر: بگذارید ما هم از نور شما استفاده کنیم 66
- گفتار سوم: جایگاه حقوقی زن در قرآن 72
- اول: حقوق برابر زن و مرد 72
- حق تصمیم گیری زن درباره ازدواج 72
- اصل ارث بری 75
- دفاع از حقوق زنان 77
- حق امر به معروف و نهی از منکر 79
- دفاع از زنان پاکدامن 83
- 1. معنی «رمی» در آیه چیست؟ 86
- 2. چهار شاهد چرا؟ 86
- 3. شرط مهمّ قبولی توبه 87
- 4. احکام قذف 88
- تفاوت در قصاص 91
- دوم: حقوق متفاوت زن و مرد 91
- تفاوت زن و مرد در ارث 94
- تفاوت زن و مرد در شهادت 94
- 1. ارث یک حقّ طبیعی است 101
- 2. ارث در میان ملل گذشته 102
- 3. چرا ارث مرد دو برابر زن است؟ 104
- 4. ارث برادران وخواهران 106
- 5. توجّه به چند نکته دیگر 107
- تساوی ها و تفاوت ها و رمز و راز آن 108
- اشاره 111
- 2. تفاوت های واقعی 112
- 3. جامعه به منزله یک پیکر 112
- اشاره 117
- تفسیر: شرایط بیعت زنان 117
- 1. رابطه بیعت زنان با شخصیّت اسلامی آنها 119
- نکته ها: 119
- 2. ماجرای بیعت هند همسر ابوسفیان 120
- اشاره 122
- شأن نزول: 123
- زن و مرد لباس یکدیگرند 123
- اشاره 123
- تفسیر: 124
- ایمان شرط نخست همسرگزینی 126
- اشاره 126
- تفسیر: ازدواج با مشرکان ممنوع است 127
- نکته ها: 128
- 1. فلسفه تحریم ازدواج با مشرکان 128
- 2. مشرکان چه اشخاصی هستند؟ 129
- 3. این آیه منسوخ نشده است 130
- 4. تشکیل خانواده باید با دقّت ومطالعه باشد 130
- حق ووظیفه جدایی ناپذیرند 131
- حقوق و مسئولیت متقابل همسران 131
- مهریه همسر 132
- اشاره 132
- تفسیر: چگونگی ادای مهر 133
- اشاره 137
- تعدّد زوجات 137
- تفسیر: ازدواج با دختران یتیم 138
- 1. منظور از عدالت درباره همسران چیست؟ 141
- 2. تعدّد زوجات یک ضرورت اجتماعی 142
- 3. آیا تعدّد ازواج ممکن است؟ 146
- اشاره 147
- مهریه هدیه ای از روی محبّت 147
- تفسیر: مهر زنان را به طور کامل بپردازید 147
- نکته: مهر، یک پشتوانه اجتماعی برای زن 148
- معاشرت شایسته با همسر 150
- اشاره 150
- شأن نزول: 150
- تفسیر: باز هم دفاع از حقوق زنان 151
- شأن نزول: 153
- اشاره 153
- پرداخت مهریه زنان به طور کامل 153
- تفسیر: از مهریّه همسر چیزی کم نگذارید 154
- تفسیر: حرمت ازدواج با زنان شوهردار 156
- اشاره 156
- ازدواج موقت 156
- 1. ازدواج موقّت در اسلام 160
- 2. آیا حکم ازدواج موقّت نسخ شده است 161
- 3. ازدواج موقّت، یک ضرورت اجتماعی 165
- 5. «راسل» وازدواج موقّت 168
- اشاره 169
- تمکین در امور زناشویی 169
- تفسیر: سرپرستی در نظام خانواده 170
- نکته: آیا اسلام اجازه تنبیه بدنی داده است؟ 173
- تفسیر: محکمه صلح خانوادگی 174
- تلاش برای جلوگیری از جدایی 174
- اشاره 174
- اشاره 176
- گذشت از پاره ای حقوق برای حفظ زندگی 176
- شأن نزول: 177
- تفسیر: صلح بهتر است 177
- اشاره 179
- عدالت میان همسران 179
- تفسیر: عدالت، شرط تعدّد همسر 179
- تفسیر: ازدواج وخوردن غذای اهل کتاب 183
- اشاره 183
- حکم ازدواج با زنان اهل کتاب 183
- همسر مایه آرامش 187
- اشاره 187
- تفسیر: کفران یک نعمت بزرگ 187
- 1. منظور از «زوجین» کیست؟ 189
- نکته ها: 189
- اشاره 192
- همسر انسان از جنس او 192
- تفسیر: 193
- اشاره 193
- تأمین نیازهای جنسی تنها در محدوده ازدواج 193
- تفسیر: 194
- نکته: همسر دائم وموقّت 195
- حکم اتهام به همسر 196
- اشاره 196
- تفسیر: مجازات تهمت به همسر 198
- نکته ها: 200
- 1. چرا حکم قذف در مورد دو همسر تخصیص خورده؟ 200
- 2. برنامه مخصوص «لعان» 201
- 3. جزای محذوف در آیه 202
- اشاره 203
- 1. «خبیثات» و«خبیثون» کیانند؟ 203
- تفسیر: نوریان مر نوریان را طالبند... 203
- نکته ها: 203
- 3. پاسخ به یک سؤال 205
- 2. آیا این یک حکم تکوینی است یا تشریعی 205
- اشاره 206
- ازدواج آسان 206
- تفسیر: ترغیب به ازدواج آسان 207
- 1. ازدواج یک سنّت الهی 212
- نکته ها: 212
- 2. منظور از جمله «وَالصّالِحینَ مِن عِبادِکُم وَ إمائِکُم» چیست؟ 215
- اشاره 216
- ازدواج مایه آرامش و سبب مودت و رحمت 216
- تفسیر: 216
- نکته: پیوند محبت دو همسر 218
- اشاره 219
- تفسیر: 219
- همسرانی عاشق شوهر 219
- همسران زیبای بهشتی 220
- همسرانی عاشق شوهر 220
- همسرانی شایسته 221
- باز هم همسران بهشتی 221
- امان از دست همسر و فرزند بد 223
- شأن نزول: 223
- اشاره 223
- همسر شایسته 225
- تفسیر: 225
- اشاره 225
- توجه به نیازهای معنوی خانواده 226
- اشاره 226
- نکته: تعلیم وتربیت خانواده 227
- تفسیر: خانواده خود را از آتش دوزخ نجات دهید 227
- پاسخ به نیازهای جنسی فقط از طریق مشروع 229
- تفسیر: بخش دیگری از ویژگی های بهشتیان 229
- اشاره 229
- زوجیت در خلقت بشر 230
- اشاره 230
- نکته: نظام جنسیت در جهان بشریت 231
- زوجیت در خلقت بشر 232
- اشاره 232
- تفسیر: 232
- اشاره 233
- تفسیر: 233
- هم سن و سالی همسران 233
- اشاره 234
- اشاره 235
- حق شیردهی 235
- تفسیر: هفت دستور درباره شیردادن نوزادان 235
- اهمیت نیکی به پدر و مادر 240
- نیکی به پدر و مادر 241
- اشاره 241
- تفسیر: توحید ونیکی به پدر ومادر 241
- دقّت فوق العاده در احترام به پدر ومادر 243
- اشاره 243
- نکته: احترام پدر ومادر در منطق اسلام 244
- اهمیّت مقام مادر 247
- مقام مادر 247
- مرز اطاعت از پدر و مادر 249
- اشاره 249
- شأن نزول: 250
- تفسیر: برترین توصیه نسبت به پدر و مادر 250
- نکته: نیکی به پدر و مادر 252
- نیکی به مادر و مرز اطاعت از والدین 253
- اشاره 253
- تفسیر: 254
- یادی از رنج مادر 257
- اشاره 257
- تفسیر: ای انسان، به مادر وپدر نیکی کن! 258
- نکته ها: 262
- توجه به حقوق پدر و مادر 264
- پایمال کنندگان حقوق پدر ومادر 265
- دعا برای پدر و مادر 266
- تفسیر: 266
- اشاره 266
- اشاره 268
- اشاره 269
- شأن نزول: 269
- تفسیر: حکم زنان در عادت ماهیانه 270
- 1. رفتار اقوام پیشین با زنان 275
- نکته ها: 275
- اشاره 276
- حکم ایلاء 276
- 2. جمع بین طهارت وتوبه 276
- تفسیر: مبارزه با یک رسم زشت جاهلی 277
- نکته ها: 278
- 1. ایلاء یک حکم استثنایی است 278
- 3. اوصاف الهی در پایان هر آیه 279
- تفسیر: عدّه یا حریم ازدواج 280
- اشاره 280
- 1. عدّه، وسیله ای برای صلح وبازگشت 285
- نکته ها: 285
- 2. عدّه، وسیله حفظ نسل 285
- شأن نزول: 286
- طلاق زنان 286
- اشاره 286
- تفسیر: یا زندگی زناشویی معقول یا جدایی شایسته 287
- نکته ها: 289
- 1. لزوم تعدّد مجالس طلاق 289
- 3. مرزهای الهی 290
- اشاره 291
- احکام طلاق 291
- شأن نزول: 291
- تفسیر: جدایی مشروط 292
- نکته: مُحلّل یک عامل بازدارنده در برابر طلاق 293
- اشاره 295
- احکام طلاق 295
- تفسیر: باز هم محدودیت های دیگر طلاق 296
- اشاره 298
- تفسیر: خرافاتی که زنان را بیچاره می کرد 298
- اشاره 303
- بخشی دیگر از احکام طلاق 303
- تفسیر: بخش دیگری از احکام طلاق 303
- نکته: آیا این آیه نسخ شده است؟ 306
- اشاره 308
- شرایط شهادت بر فحشای زن 308
- تفسیر: شهادت بر فحشا 308
- روش سهل وممتنع قوانین کیفری اسلام 312
- شأن نزول: 313
- حکم ازدواج با همسران پدر 313
- اشاره 313
- تفسیر: ازدواج با همسر پدر ممنوع 314
- اشاره 315
- تفسیر: تحریم ازدواج با محارم 315
- زنان محارم 315
- اشاره 320
- تفسیر: حدّ «زانی» و «زانیه» 320
- 1. مواردی که حکم زنا اعدام است 324
- 2. چرا زانیه مقدم ذکر شده؟ 324
- 3. مجازات در حضور جمع چرا؟ 324
- 4. حدّ زانی قبلاً چه بوده است؟ 325
- 6. شرایط تحریم ازدواج با زانی و زانیه 326
- 7. فلسفه تحریم زنا 327
- اشاره 327
- حکم اتهام به زنان پاکدامن 327
- تفسیر: 328
- احکامی درباره پوشش زنان 330
- اشاره 330
- شأن نزول: 331
- تفسیر: مبارزه با چشم چرانی وترک حجاب 332
- نکته ها: 337
- 1. فلسفه حجاب 337
- 2. خرده گیری های مخالفان حجاب 340
- الف) زنان نیمی از جامعه 340
- اشاره 340
- ج) حجاب، مردان را حریص تر می کند 342
- ب) حجاب دست وپا گیر است 342
- 3. استثناء وجه وکفین 343
- 5. تفسیر جمله «أو ما مَلَکَت أیمانُهُنَّ» 344
- 4. منظور از «نسائهنّ» چیست؟ 344
- 6. تفسیر «اُولِی الإربَهِ مِنَالرِّجالِ» 345
- 7. کدام اطفال از این حکم مستثنا هستند 346
- 8. چرا عمو ودایی جزءِ محارم نیامده اند؟ 346
- ورود به استراحتگاه والدین و حکم حجاب زنان سالخورده 347
- 9. هرگونه عوامل تحریک ممنوع 347
- اشاره 347
- تفسیر: آداب ورود به استراحتگاه خصوصی پدر ومادر 348
- 1. فلسفه استیذان ومفاسد عدم توجّه به آن 352
- نکته ها: 352
- 2. حکم حجاب برای زنان سالخورده 354
- اشاره 356
- تفسیر: گوشه ای از احکام طلاق وجدایی شایسته 356
- احکامی دیگر درباره پوشش زنان 359
- اشاره 359
- شأن نزول: 359
- تفسیر: اخطار شدید به مزاحمان وشایعه پراکنان 360
- اشاره 362
- احکام ظهار 362
- شأن نزول: 363
- تفسیر: «ظِهار» یک عمل زشت جاهلی 364
- قسمتی از احکام ظهار 370
- اشاره 372
- حکم ازدواج زن مسلمان با کافر 372
- شأن نزول: 373
- تفسیر: جبران زیان های مسلمین وکفّار 374
- تفسیر: شرایط طلاق وجدایی 379
- احکامی درباره طلاق 379
- اشاره 379
- 1. «طلاق» منفورترین حلال ها 383
- نکته ها: 383
- 2. انگیزه طلاق 385
- 3. فلسفه نگه داشتن عدّه 387
- تفسیر: یا سازش یا جدایی خداپسندانه 388
- پاره ای دیگر از احکام طلاق 388
- اشاره 388
- اشاره 392
- تفسیر: احکام زنان مطلّقه وحقوق آنها 392
- 2. خدا «تکلیف ما لا یطاق» نمی کند 398
- 1. احکام «طلاق رجعی» 398
- نکته ها: 398
- 3. اهمّیّت نظام خانواده 399
- اشاره 401
- مریم زنی نمونه 404
- اشاره 404
- تفسیر: عمران ودخترش مریم 405
- تفسیر: پرورش مریم در سایه عنایت الهی 408
- اشاره 408
- اشاره 412
- عظمت مریم و دعای زکریا (ع) 412
- تفسیر: زکریّا ومریم علیهما السلام 413
- تفسیر: مریم بانوی برگزیده الهی 415
- اشاره 415
- ادامه داستان حضرت مریم(ع) 415
- ادامه داستان حضرت مریم (ع) 417
- اشاره 417
- تفسیر: سرپرستی مریم 418
- اشاره 419
- تفسیر: بشارت تولّد مسیح 419
- تفسیر: چگونه بدون همسر فرزند می آورم؟! 422
- ادامه داستان حضرت مریم (ع) 422
- اشاره 422
- حضور حضرت فاطمه(س) در ماجرای مباهله 423
- اشاره 423
- تفسیر: مباهله با مسیحیان نجران 425
- نکته ها: 426
- 1. دعوت به مباهله دلیل روشن حقّانیّت پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله 426
- 2. «مباهله» سند زنده ای برای عظمت اهل بیت علیهم السلام 427
- 3. پاسخ به سؤال 430
- 4. نوه های دختری، فرزندان ما هستند 432
- 5. آیا مباهله یک حکم عمومی است؟ 433
- جمعی از زنان مهاجر 434
- اشاره 434
- شأن نزول: 435
- اشاره 436
- تفسیر: مسیح فرستاده خدا بود 436
- تفسیر: فرازی از زندگی بت شکن 437
- بشارت به ساره 437
- اشاره 437
- سکونت هاجر در سرزمین سوزان 442
- اشاره 442
- تفسیر: بخشی دیگر از زندگی هاجر 443
- مریم زنی الهی و نمونه 444
- اشاره 444
- تفسیر: سرآغاز تولّد مسیح 445
- نکته ها: 447
- 1. منظور از روح خدا چیست؟ 447
- 2. «تمثّل» چیست؟ 448
- اشاره 449
- ادامه داستان حضرت مریم 449
- تفسیر: مریم در کشاکش طوفان های زندگی 449
- نکته ها: 452
- 1. مریم در لابه لای مشکلات ورزیده شد 452
- 2. چرا مریم تقاضای مرگ از خدا کرد؟ 453
- 3. پاسخ به یک پرسش 454
- 4. روزه سکوت 454
- 5. یک غذای نیروبخش 455
- ادامه داستان حضرت مریم 456
- اشاره 456
- تفسیر: مسیح در گاهواره سخن می گوید 457
- مادر و خواهر موسی علیه السلام 460
- اشاره 460
- تفسیر: چه خدای مهربانی 461
- مریم آیتی برای جهانیان 467
- اشاره 467
- تفسیر: مریم علیها السلام بانوی پاکدامن 467
- نکته ها: 468
- اشاره 470
- تفسیر: آیتی دیگر از آیات خدا 470
- مادر موسی و همسر فرعون 471
- اشاره 471
- تفسیر: در آغوش فرعون! 472
- امداد الهی به مادر موسی 477
- اشاره 477
- تفسیر: بازگشت موسی به آغوش مادر 478
- دختران شعیب 482
- اشاره 482
- تفسیر: 483
- اشاره 486
- ادامه قصه دختران شعیب 486
- فاطمه زهرا علیها السلام و آیه تطهیر 490
- اشاره 490
- نکته ها: 493
- 1. آیه تطهیر برهان روشن عصمت 493
- 2. آیه تطهیر درباره چه کسانی است؟ 494
- 3. آیا اراده الهی در اینجا تکوینی است یا تشریعی؟ 498
- تفسیر: 500
- آسیه و مریم دو زن نمونه 500
- اشاره 500
- ایثاری تحسین برانگیز 503
- اشاره 503
- سندی بزرگ بر فضیلت اهلبیت پیامبر صلی الله علیه و آله 504
- شأن نزول: 504
- اشاره 508
- فاطمه مصداق خیر کثیر 508
- تفسیر: ما به تو خیر فراوان دادیم 508
- نکته: فاطمه علیها السلام وکوثر 510
- اشاره 511
- اشاره 512
- تفسیر: 512
- اشاره 513
- تفسیر: عشق سوزان همسر عزیز مصر 513
- توطئه زلیخا 513
- اشاره 518
- رسوایی زلیخا 518
- تفسیر: طشت رسوایی همسر عزیز از بام افتاد 518
- زنان فاسد دربار 522
- اشاره 522
- تفسیر: توطئه دیگر همسر عزیز مصر 523
- 1. تطمیع وتهدید 529
- نکته ها: 529
- 3. چرا یوسف در جلسه زنان حضور یافت؟ 530
- 4. شرکاءِ جرم 530
- اشاره 532
- تفسیر: تبرئه یوسف از هر گونه اتّهام 532
- 2. شکست ها سبب بیداری 536
- نکته ها: 536
- 1. نتیجه پاکدامنی 536
- اشاره 537
- هلاکت همسر لوط 537
- تفسیر: هیرودیا و توطئه قتل حضرت یحیی علیه السلام 538
- همسر نوح میان غرق شدگان 540
- تفسیر: 540
- اشاره 540
- اشاره 541
- تفسیر: 541
- همسر لوط 541
- هلاکت همسر لوط 542
- اشاره 542
- تفسیر: آنجا که پاکدامنی عیب بزرگی است 543
- سرانجام همسر لوط 544
- اشاره 544
- تفسیر: و این هم سرنوشت آلودگان! 545
- اشاره 546
- سرانجام همسر لوط 546
- اشاره 547
- تفسیر: سرزمین بلازده این قوم در برابر شماست 547
- همسران نوح و لوط، زنانی ناشایست 547
- تفسیر: 548
- امّ جمیل همسر ابولهب 549
- اشاره 549
- شأن نزول: 550
- تفسیر: بریده باد دست ابولهب! 551
- 1. باز هم نشانه دیگری از اعجاز قرآن 556
- نکته ها: 556
- 2. پاسخ به یک سؤال 556
- 3. همیشه نزدیکان بی بصیرت دورند! 557
- تفسیر: 558
- اشاره 558
- زنان وسوسه گر عزم شکن 558
- اشاره 560
- تفسیر: داستان هدهد وملکه سبا 562
- اشاره 562
- نکته: درس های آموزنده 566
- تفسیر: پادشاهان ویرانگرند 568
- اشاره 568
- نکته ها: 573
- 1. آداب نامه نگاری 573
- 3. اشارات پرمعنی در ماجرای سلیمان 575
- 4. نشانه پادشاهان 576
- اشاره 577
- تفسیر: مرا با مال نفریبید 577
- نکته ها: 579
- ادامه داستان ملکه سبا 580
- اشاره 580
- تفسیر: در یک چشم برهم زدن تخت او حاضر است 580
- 1. پاسخ به چند سؤال 584
- 3. تفاوت «علم من الکتاب» و«علم الکتاب» 585
- 2. قدرت وامانت، دو شرط مهم 585
- 4. هذا من فضل ربّی 586
- 5. آصف بن برخیا چگونه تخت ملکه را حاضر ساخت؟ 587
- ادامه داستان ملکه سبا 588
- اشاره 588
- تفسیر: نور ایمان در دل ملکه سبا 589
- نکته ها: 593
- 1. سرانجام کار ملکه سبا 593
- 2. یک جمع بندی کلّی از سرگذشت سلیمان 594
- اشاره 596
- اشاره 597
- تحقیق وبررسی 601
- تفسیر: داستان پرماجرای افک (تهمت عظیم) 603
- اشاره 608
- ادامه ماجرای افک 608
- تفسیر: اشاعه فحشا ممنوع 609
- نکته ها: 611
- 1. اشاعه فحشا چیست؟ 611
- 2. بلای شایعه سازی 613
- 3. کوچک شمردن گناه 614
- مسئولیت سنگین همسران پیامبر 615
- اشاره 615
- شأن نزول: 615
- تفسیر: یا سعادت جاودان، یا زرق وبرق دنیا 616
- نکته: چرا گناه وثواب افراد باشخصیّت مضاعف است 620
- اشاره 622
- همسران پیامبر و لزوم مراقبت از گفتار و رفتار خویش 622
- تفسیر: همسران پیامبر باید چنین باشند 623
- ماجرای ازدواج زینب 627
- اشاره 627
- تفسیر: سنّت شکنی بزرگ 629
- نکته: افسانه های دروغین 634
- اشاره 637
- تفسیر: با این زنان می توانی ازدواج کنی 637
- اشاره 643
- احکامی در چگونگی ارتباط پیامبر با همسرانش 643
- تفسیر: رفع یک مشکل دیگر از زندگی پیامبر صلی الله علیه و آله 644
- نکته: آیا این حکم در حقّ همه همسران پیامبر صلی الله علیه و آله بود؟ 647
- تفسیر: یک حکم مهمّ دیگر در ارتباط با همسران پیامبر 648
- اشاره 648
- نکته ها: 649
- 1. فلسفه این حکم 649
- 2. روایات مخالف 650
- 3. آیا قبل از ازدواج می توان به همسر آینده نگاه کرد؟ 651
- احکامی ویژه درباره همسران پیامبر صلی الله علیه و آله 652
- اشاره 652
- تفسیر: 654
- شأن نزول: 659
- اشاره 659
- احکامی دیگر خطاب به همسران پیامبر صلی الله علیه و آله 659
- تفسیر: مواردی که از این قانون حجاب مستثناست 660
- اشاره 661
- هشدار به برخی از همسران پیامبر صلی الله علیه و آله 661
- شأن نزول: 662
- تفسیر: سرزنش شدید نسبت به برخی همسران پیامبر صلی الله علیه و آله 664
- نکته ها: 668
- 1. اوصاف همسر شایسته 668
- 2. نارضایی پیامبر صلی الله علیه و آله از برخی همسران خود 669
اگر «أنّی» در آیه مورد بحث زمانیه باشد، توسعه زمانی مسأله آمیزش جنسی را بیان می کند، یعنی در هر ساعتی از شب وروز مجاز هستید واگر مکانیه باشد، توسعه در مکان وچگونگی انواع آمیزش است.
این احتمال نیز وجود دارد که اشاره به هر دو جنبه باشد، وبه این ترتیب دو همسر می توانند هرگونه ودر هر زمان ومکان از لذّت جنسی بهره گیرند (جز آنچه در قانون شرع ممنوع شده است).
سپس در ادامه آیه می افزاید: «با اعمال صالح وپرورش فرزندان صالح، آثار نیکی برای خود از پیش بفرستید» (وَ قَدِّمُوا لاَِنْفُسِکُمْ).
اشاره به اینکه هدف نهایی از آمیزش جنسی، لذّت وکامجویی نیست بلکه باید از این موضوع برای ایجاد وپرورش فرزندان شایسته استفاده کرد وآن را به عنوان یک ذخیره معنوی برای فردای قیامت از پیش فرستاد.
این سخن هشدار می دهد که باید در انتخاب همسر، اصولی را رعایت کرد تا به این نتیجه مهم، یعنی تربیت فرزندان صالح ونسل شایسته انسانی منتهی شود.
در حدیثی از پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله می خوانیم: «اِذا ماتَ ابنُ آدَمَ انقَطَعَ أمَلُهُ اِلاَّ عَن ثَلاثٍ: صَدَقَهٍ جاریَهٍ وَ عِلمٍ یُنتَفَعُ بِهِ وَ وَلَدٍ صالِحٍ یَدعُو لَهُ؛ هنگامی که انسان می میرد، امیدش جز از سه چیز قطع می شود: صدقات جاریه (اموالی که از منافع آن مرتّبآ بهره گیری می شود) وعلمی که از آن سود می برند وفرزند صالحی که برای او
دعا می کند».(1)
در حدیث دیگری از امام صادق علیه السلام می خوانیم: «لَیسَ یَتبَعُ الرَّجُلَ بَعدَ مَوتِهِ مِنَ الأجرِ إلاَّ ثَلاثُ خِصالٍ: صَدَقَهٌ أجراها فی حَیاتِهِ فَهِیَ تَجری بَعدَ مَوتِهِ، وَ سُنَّهُ هُدًی سَنَّها وَکانَ تُعمَلُ بِها بَعدَ مَوتِهِ، وَ وَلَدٌ صالِحٌ یَستَغفِرُ لَهُ؛ هیچ گونه اجر وپاداشی بعد از مرگ به دنبال انسان نمی آید مگر سه چیز: صدقه جاریه ای که در حیات خود فراهم ساخته وبعد از مرگش ادامه دارد (مانند بناهای خیر) وسنّت هدایت گری که آن را برقرار کرده وبعد از مرگ او به آن عمل می کنند، وفرزند صالحی که برای او استغفار کند».(2)
1- بحارالأنوار، ج 2، ص 22؛ مستدرک، ج 12، ص 230، وج 14، ص 45؛ مجمع البیان، ج 1، ص 321.
2- بحارالأنوار، ج 6، ص 294، ح 4؛ وسائل الشیعه، ج 16، ص 174، وج 19، ص 171؛ کافی، ج 7، ص 56.