زن در تفسیر نمونه صفحه 440

یا خنده به خاطر این بود که چرا میهمانان با اینکه وسیله پذیرایی آماده شده، دست به سوی طعام نمی برند.

این احتمال نیز داده شده است که خنده او از جهت خوشحالی به خاطر بشارت بر فرزند بوده باشد، هر چند ظاهر آیه این تفسیر را نفی می کند زیرا بشارت به اسحاق بعد از آن خنده به او داده شد. مگر اینکه گفته شود نخست به ابراهیم بشارت دادند که صاحب فرزندی خواهد شد وساره احتمال داد که او چنین فرزندی را برای ابراهیم خواهد آورد، ولی تعجّب کرد که مگر ممکن است پیرزنی در این سن برای شوهر پیرش فرزند بیاورد لذا با تعجّب از آنها پرسید وآنان صریحآ به او گفتند: آری، این فرزند از آنِ تو خواهد شد.

دقّت در آیات سوره ذاریات نیز این احتمال را تأیید می کند.

قابل توجّه اینکه بعضی از مفسّران اصرار دارند «ضَحِکَت» را از مادّه «ضَحک» (بر وزن درک) به معنی عادت ماهیانه بگیرند وگفته اند درست در همین لحظه بود که ساره در آن سن وبعد از رسیدن به حدّ یأس، بار دیگر عادت ماهیانه شد، که نشانه امکان تولّد فرزند است. ازاین رو وقتی او را به تولّد اسحاق بشارت دادند کاملاً توانست این موضوع را باور کند. آنها به این استدلال کرده اند که در لغت عرب این جمله گفته می شود ضَحَکَتِ الأرانِبُ: «خرگوش ها عادت شدند».

ولی این احتمال از جهات مختلفی بعید است، زیرا اوّلاً این مادّه در مورد انسان در لغت عرب به کار نرفته است ولذا راغب در کتاب مفردات هنگامی که این معنی را ذکر کرده صریحآ می گوید این تفسیر جمله «فَضَحِکَت» نیست چنانکه بعضی از مفسّران پنداشته اند، بلکه معنی جمله همان خندیدن است، ولی مقارن حالت خنده، عادت ماهیانه شد واین دو با هم اشتباه شده است.

ثالثآ اگر این جمله به معنی ظهور آن حالت زنانه باشد نباید ساره بعد از آن از بشارت به اسحاق تعجّب کند زیرا با وجود این حالت، فرزند آوردن عجیب نیست، در حالی که از جمله های بعد همین آیه استفاده می شود که او نه تنها تعجّب کرد، بلکه صدا زد: وای بر من مگر ممکن است منِ پیرزن فرزند آورم؟

به هر حال این احتمال در تفسیر آیه بسیار بعید به نظر می رسد.

آیه اضافه می کند: «پس او را به اسحاق، و بعد از اسحاق به یعقوب بشارت دادیم» (فَبَشَّرْنَاهَا بِإِسْحَقَ وَ مِنْ وَرَاءِ إِسْحَقَ یَعْقُوبَ).