- مقدمه حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی (دامت برکاته) 1
- شیوه تحقیق و تنظیم 6
- اشاره 11
- اشاره 12
- خشم از تولد دختر 13
- تفسیر: آنجا که تولّد دختر ننگ بود 13
- اشاره 13
- نکته ها 15
- 1. چرا فرشتگان را دختران خدا می دانستند؟ 15
- 2. چرا عرب جاهلی دختران را زنده به گور می کرد؟ 16
- اشاره 19
- ناخشنودی از دختر 19
- تفسیر 20
- اشاره 22
- کشتن فرزند از ترس فقر 22
- تفسیر 22
- خشم و اندوه از شنیدن تولد دختر 23
- اشاره 23
- تفسیر: چگونه ملائکه را دختران خدا می خوانید؟ 24
- اشاره 28
- به کدامین گناه کشته شدند؟ 28
- تفسیر 28
- اشاره 31
- سرگذشت دردناک زنان در طول تاریخ 32
- اشاره 34
- اشاره 35
- گفتار اوّل: جایگاه انسانی زن در قرآن 36
- مرحله نوین در زندگی زن 36
- اشاره 37
- خلقت زن و مرد از گوهر واحد 37
- تفسیر: اکنون ببینیم منظور از «نَفسٍ واحِدَهٍ» کیست؟ 38
- نقش اسلام در احیای ارزش مقام زن 39
- تفسیر: همه شما را از نَفْس واحدی آفرید 42
- اشاره 42
- ارزش یکسان معنوی مرد و زن 44
- گفتار دوم: جایگاه معنوی و هدایت پذیری زن در قرآن 44
- اشاره 44
- شأن نزول: 44
- تفسیر: نتیجه برنامه خردمندان 45
- نکته: ارزش معنوی مرد وزن 46
- خطاب یکسان به آدم و حوا 48
- اشاره 48
- تفسیر: وسوسه های شیطانی در لباس های دلپذیر 49
- اشاره 53
- تفسیر: بازگشت آدم به سوی خدا 53
- تفسیر 54
- اشاره 54
- حیات طیبه در انتظار زن و مرد مؤمن 54
- برابری مرد و زن 55
- شأن نزول: 56
- اشاره 56
- صفات مشترک معنوی زن و مرد و پاداش آنان 56
- تفسیر: شخصیّت وارزش مقام زن در اسلام 57
- پاداش و کیفر مشترک زن و مرد 62
- اشاره 62
- تفسیر: نتیجه دیگر فتح المبین 62
- اشاره 65
- پاداش مشترک مردان و زنان مؤمن 65
- تفسیر: بگذارید ما هم از نور شما استفاده کنیم 66
- اول: حقوق برابر زن و مرد 72
- حق تصمیم گیری زن درباره ازدواج 72
- گفتار سوم: جایگاه حقوقی زن در قرآن 72
- اصل ارث بری 75
- دفاع از حقوق زنان 77
- حق امر به معروف و نهی از منکر 79
- دفاع از زنان پاکدامن 83
- 1. معنی «رمی» در آیه چیست؟ 86
- 2. چهار شاهد چرا؟ 86
- 3. شرط مهمّ قبولی توبه 87
- 4. احکام قذف 88
- دوم: حقوق متفاوت زن و مرد 91
- تفاوت در قصاص 91
- تفاوت زن و مرد در ارث 94
- تفاوت زن و مرد در شهادت 94
- 1. ارث یک حقّ طبیعی است 101
- 2. ارث در میان ملل گذشته 102
- 3. چرا ارث مرد دو برابر زن است؟ 104
- 4. ارث برادران وخواهران 106
- 5. توجّه به چند نکته دیگر 107
- تساوی ها و تفاوت ها و رمز و راز آن 108
- اشاره 111
- 2. تفاوت های واقعی 112
- 3. جامعه به منزله یک پیکر 112
- تفسیر: شرایط بیعت زنان 117
- اشاره 117
- 1. رابطه بیعت زنان با شخصیّت اسلامی آنها 119
- نکته ها: 119
- 2. ماجرای بیعت هند همسر ابوسفیان 120
- اشاره 122
- زن و مرد لباس یکدیگرند 123
- شأن نزول: 123
- اشاره 123
- تفسیر: 124
- ایمان شرط نخست همسرگزینی 126
- اشاره 126
- تفسیر: ازدواج با مشرکان ممنوع است 127
- 1. فلسفه تحریم ازدواج با مشرکان 128
- نکته ها: 128
- 2. مشرکان چه اشخاصی هستند؟ 129
- 3. این آیه منسوخ نشده است 130
- 4. تشکیل خانواده باید با دقّت ومطالعه باشد 130
- حق ووظیفه جدایی ناپذیرند 131
- حقوق و مسئولیت متقابل همسران 131
- اشاره 132
- مهریه همسر 132
- تفسیر: چگونگی ادای مهر 133
- تعدّد زوجات 137
- اشاره 137
- تفسیر: ازدواج با دختران یتیم 138
- 1. منظور از عدالت درباره همسران چیست؟ 141
- 2. تعدّد زوجات یک ضرورت اجتماعی 142
- 3. آیا تعدّد ازواج ممکن است؟ 146
- اشاره 147
- تفسیر: مهر زنان را به طور کامل بپردازید 147
- مهریه هدیه ای از روی محبّت 147
- نکته: مهر، یک پشتوانه اجتماعی برای زن 148
- معاشرت شایسته با همسر 150
- اشاره 150
- شأن نزول: 150
- تفسیر: باز هم دفاع از حقوق زنان 151
- شأن نزول: 153
- اشاره 153
- پرداخت مهریه زنان به طور کامل 153
- تفسیر: از مهریّه همسر چیزی کم نگذارید 154
- اشاره 156
- تفسیر: حرمت ازدواج با زنان شوهردار 156
- ازدواج موقت 156
- 1. ازدواج موقّت در اسلام 160
- 2. آیا حکم ازدواج موقّت نسخ شده است 161
- 3. ازدواج موقّت، یک ضرورت اجتماعی 165
- 5. «راسل» وازدواج موقّت 168
- تمکین در امور زناشویی 169
- اشاره 169
- تفسیر: سرپرستی در نظام خانواده 170
- نکته: آیا اسلام اجازه تنبیه بدنی داده است؟ 173
- اشاره 174
- تلاش برای جلوگیری از جدایی 174
- تفسیر: محکمه صلح خانوادگی 174
- گذشت از پاره ای حقوق برای حفظ زندگی 176
- اشاره 176
- تفسیر: صلح بهتر است 177
- شأن نزول: 177
- اشاره 179
- عدالت میان همسران 179
- تفسیر: عدالت، شرط تعدّد همسر 179
- حکم ازدواج با زنان اهل کتاب 183
- تفسیر: ازدواج وخوردن غذای اهل کتاب 183
- اشاره 183
- اشاره 187
- تفسیر: کفران یک نعمت بزرگ 187
- همسر مایه آرامش 187
- 1. منظور از «زوجین» کیست؟ 189
- نکته ها: 189
- اشاره 192
- همسر انسان از جنس او 192
- تفسیر: 193
- اشاره 193
- تأمین نیازهای جنسی تنها در محدوده ازدواج 193
- تفسیر: 194
- نکته: همسر دائم وموقّت 195
- حکم اتهام به همسر 196
- اشاره 196
- تفسیر: مجازات تهمت به همسر 198
- نکته ها: 200
- 1. چرا حکم قذف در مورد دو همسر تخصیص خورده؟ 200
- 2. برنامه مخصوص «لعان» 201
- 3. جزای محذوف در آیه 202
- اشاره 203
- تفسیر: نوریان مر نوریان را طالبند... 203
- نکته ها: 203
- 1. «خبیثات» و«خبیثون» کیانند؟ 203
- 2. آیا این یک حکم تکوینی است یا تشریعی 205
- 3. پاسخ به یک سؤال 205
- اشاره 206
- ازدواج آسان 206
- تفسیر: ترغیب به ازدواج آسان 207
- نکته ها: 212
- 1. ازدواج یک سنّت الهی 212
- 2. منظور از جمله «وَالصّالِحینَ مِن عِبادِکُم وَ إمائِکُم» چیست؟ 215
- تفسیر: 216
- ازدواج مایه آرامش و سبب مودت و رحمت 216
- اشاره 216
- نکته: پیوند محبت دو همسر 218
- اشاره 219
- تفسیر: 219
- همسرانی عاشق شوهر 219
- همسران زیبای بهشتی 220
- همسرانی عاشق شوهر 220
- همسرانی شایسته 221
- باز هم همسران بهشتی 221
- شأن نزول: 223
- امان از دست همسر و فرزند بد 223
- اشاره 223
- اشاره 225
- همسر شایسته 225
- تفسیر: 225
- توجه به نیازهای معنوی خانواده 226
- اشاره 226
- تفسیر: خانواده خود را از آتش دوزخ نجات دهید 227
- نکته: تعلیم وتربیت خانواده 227
- پاسخ به نیازهای جنسی فقط از طریق مشروع 229
- تفسیر: بخش دیگری از ویژگی های بهشتیان 229
- اشاره 229
- زوجیت در خلقت بشر 230
- اشاره 230
- نکته: نظام جنسیت در جهان بشریت 231
- زوجیت در خلقت بشر 232
- اشاره 232
- تفسیر: 232
- اشاره 233
- هم سن و سالی همسران 233
- تفسیر: 233
- اشاره 234
- حق شیردهی 235
- تفسیر: هفت دستور درباره شیردادن نوزادان 235
- اشاره 235
- اهمیت نیکی به پدر و مادر 240
- نیکی به پدر و مادر 241
- اشاره 241
- تفسیر: توحید ونیکی به پدر ومادر 241
- دقّت فوق العاده در احترام به پدر ومادر 243
- اشاره 243
- نکته: احترام پدر ومادر در منطق اسلام 244
- مقام مادر 247
- اهمیّت مقام مادر 247
- مرز اطاعت از پدر و مادر 249
- اشاره 249
- شأن نزول: 250
- تفسیر: برترین توصیه نسبت به پدر و مادر 250
- نکته: نیکی به پدر و مادر 252
- نیکی به مادر و مرز اطاعت از والدین 253
- اشاره 253
- تفسیر: 254
- یادی از رنج مادر 257
- اشاره 257
- تفسیر: ای انسان، به مادر وپدر نیکی کن! 258
- نکته ها: 262
- توجه به حقوق پدر و مادر 264
- پایمال کنندگان حقوق پدر ومادر 265
- اشاره 266
- دعا برای پدر و مادر 266
- تفسیر: 266
- اشاره 268
- شأن نزول: 269
- اشاره 269
- تفسیر: حکم زنان در عادت ماهیانه 270
- 1. رفتار اقوام پیشین با زنان 275
- نکته ها: 275
- حکم ایلاء 276
- اشاره 276
- 2. جمع بین طهارت وتوبه 276
- تفسیر: مبارزه با یک رسم زشت جاهلی 277
- 1. ایلاء یک حکم استثنایی است 278
- نکته ها: 278
- 3. اوصاف الهی در پایان هر آیه 279
- تفسیر: عدّه یا حریم ازدواج 280
- اشاره 280
- 1. عدّه، وسیله ای برای صلح وبازگشت 285
- نکته ها: 285
- 2. عدّه، وسیله حفظ نسل 285
- طلاق زنان 286
- اشاره 286
- شأن نزول: 286
- تفسیر: یا زندگی زناشویی معقول یا جدایی شایسته 287
- 1. لزوم تعدّد مجالس طلاق 289
- نکته ها: 289
- 3. مرزهای الهی 290
- شأن نزول: 291
- اشاره 291
- احکام طلاق 291
- تفسیر: جدایی مشروط 292
- نکته: مُحلّل یک عامل بازدارنده در برابر طلاق 293
- اشاره 295
- احکام طلاق 295
- تفسیر: باز هم محدودیت های دیگر طلاق 296
- تفسیر: خرافاتی که زنان را بیچاره می کرد 298
- اشاره 298
- تفسیر: بخش دیگری از احکام طلاق 303
- بخشی دیگر از احکام طلاق 303
- اشاره 303
- نکته: آیا این آیه نسخ شده است؟ 306
- تفسیر: شهادت بر فحشا 308
- اشاره 308
- شرایط شهادت بر فحشای زن 308
- روش سهل وممتنع قوانین کیفری اسلام 312
- اشاره 313
- حکم ازدواج با همسران پدر 313
- شأن نزول: 313
- تفسیر: ازدواج با همسر پدر ممنوع 314
- زنان محارم 315
- اشاره 315
- تفسیر: تحریم ازدواج با محارم 315
- تفسیر: حدّ «زانی» و «زانیه» 320
- اشاره 320
- 2. چرا زانیه مقدم ذکر شده؟ 324
- 1. مواردی که حکم زنا اعدام است 324
- 3. مجازات در حضور جمع چرا؟ 324
- 4. حدّ زانی قبلاً چه بوده است؟ 325
- 6. شرایط تحریم ازدواج با زانی و زانیه 326
- 7. فلسفه تحریم زنا 327
- اشاره 327
- حکم اتهام به زنان پاکدامن 327
- تفسیر: 328
- اشاره 330
- احکامی درباره پوشش زنان 330
- شأن نزول: 331
- تفسیر: مبارزه با چشم چرانی وترک حجاب 332
- نکته ها: 337
- 1. فلسفه حجاب 337
- الف) زنان نیمی از جامعه 340
- 2. خرده گیری های مخالفان حجاب 340
- اشاره 340
- ب) حجاب دست وپا گیر است 342
- ج) حجاب، مردان را حریص تر می کند 342
- 3. استثناء وجه وکفین 343
- 4. منظور از «نسائهنّ» چیست؟ 344
- 5. تفسیر جمله «أو ما مَلَکَت أیمانُهُنَّ» 344
- 6. تفسیر «اُولِی الإربَهِ مِنَالرِّجالِ» 345
- 8. چرا عمو ودایی جزءِ محارم نیامده اند؟ 346
- 7. کدام اطفال از این حکم مستثنا هستند 346
- ورود به استراحتگاه والدین و حکم حجاب زنان سالخورده 347
- اشاره 347
- 9. هرگونه عوامل تحریک ممنوع 347
- تفسیر: آداب ورود به استراحتگاه خصوصی پدر ومادر 348
- نکته ها: 352
- 1. فلسفه استیذان ومفاسد عدم توجّه به آن 352
- 2. حکم حجاب برای زنان سالخورده 354
- اشاره 356
- تفسیر: گوشه ای از احکام طلاق وجدایی شایسته 356
- شأن نزول: 359
- احکامی دیگر درباره پوشش زنان 359
- اشاره 359
- تفسیر: اخطار شدید به مزاحمان وشایعه پراکنان 360
- اشاره 362
- احکام ظهار 362
- شأن نزول: 363
- تفسیر: «ظِهار» یک عمل زشت جاهلی 364
- قسمتی از احکام ظهار 370
- اشاره 372
- حکم ازدواج زن مسلمان با کافر 372
- شأن نزول: 373
- تفسیر: جبران زیان های مسلمین وکفّار 374
- تفسیر: شرایط طلاق وجدایی 379
- احکامی درباره طلاق 379
- اشاره 379
- 1. «طلاق» منفورترین حلال ها 383
- نکته ها: 383
- 2. انگیزه طلاق 385
- 3. فلسفه نگه داشتن عدّه 387
- تفسیر: یا سازش یا جدایی خداپسندانه 388
- اشاره 388
- پاره ای دیگر از احکام طلاق 388
- تفسیر: احکام زنان مطلّقه وحقوق آنها 392
- اشاره 392
- 2. خدا «تکلیف ما لا یطاق» نمی کند 398
- 1. احکام «طلاق رجعی» 398
- نکته ها: 398
- 3. اهمّیّت نظام خانواده 399
- اشاره 401
- اشاره 404
- مریم زنی نمونه 404
- تفسیر: عمران ودخترش مریم 405
- اشاره 408
- تفسیر: پرورش مریم در سایه عنایت الهی 408
- عظمت مریم و دعای زکریا (ع) 412
- اشاره 412
- تفسیر: زکریّا ومریم علیهما السلام 413
- ادامه داستان حضرت مریم(ع) 415
- اشاره 415
- تفسیر: مریم بانوی برگزیده الهی 415
- ادامه داستان حضرت مریم (ع) 417
- اشاره 417
- تفسیر: سرپرستی مریم 418
- تفسیر: بشارت تولّد مسیح 419
- اشاره 419
- اشاره 422
- تفسیر: چگونه بدون همسر فرزند می آورم؟! 422
- ادامه داستان حضرت مریم (ع) 422
- حضور حضرت فاطمه(س) در ماجرای مباهله 423
- اشاره 423
- تفسیر: مباهله با مسیحیان نجران 425
- 1. دعوت به مباهله دلیل روشن حقّانیّت پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله 426
- نکته ها: 426
- 2. «مباهله» سند زنده ای برای عظمت اهل بیت علیهم السلام 427
- 3. پاسخ به سؤال 430
- 4. نوه های دختری، فرزندان ما هستند 432
- 5. آیا مباهله یک حکم عمومی است؟ 433
- اشاره 434
- جمعی از زنان مهاجر 434
- شأن نزول: 435
- اشاره 436
- تفسیر: مسیح فرستاده خدا بود 436
- تفسیر: فرازی از زندگی بت شکن 437
- بشارت به ساره 437
- اشاره 437
- سکونت هاجر در سرزمین سوزان 442
- اشاره 442
- تفسیر: بخشی دیگر از زندگی هاجر 443
- مریم زنی الهی و نمونه 444
- اشاره 444
- تفسیر: سرآغاز تولّد مسیح 445
- نکته ها: 447
- 1. منظور از روح خدا چیست؟ 447
- 2. «تمثّل» چیست؟ 448
- اشاره 449
- ادامه داستان حضرت مریم 449
- تفسیر: مریم در کشاکش طوفان های زندگی 449
- 1. مریم در لابه لای مشکلات ورزیده شد 452
- نکته ها: 452
- 2. چرا مریم تقاضای مرگ از خدا کرد؟ 453
- 3. پاسخ به یک پرسش 454
- 4. روزه سکوت 454
- 5. یک غذای نیروبخش 455
- ادامه داستان حضرت مریم 456
- اشاره 456
- تفسیر: مسیح در گاهواره سخن می گوید 457
- مادر و خواهر موسی علیه السلام 460
- اشاره 460
- تفسیر: چه خدای مهربانی 461
- اشاره 467
- تفسیر: مریم علیها السلام بانوی پاکدامن 467
- مریم آیتی برای جهانیان 467
- نکته ها: 468
- اشاره 470
- تفسیر: آیتی دیگر از آیات خدا 470
- اشاره 471
- مادر موسی و همسر فرعون 471
- تفسیر: در آغوش فرعون! 472
- امداد الهی به مادر موسی 477
- اشاره 477
- تفسیر: بازگشت موسی به آغوش مادر 478
- اشاره 482
- دختران شعیب 482
- تفسیر: 483
- اشاره 486
- ادامه قصه دختران شعیب 486
- فاطمه زهرا علیها السلام و آیه تطهیر 490
- اشاره 490
- نکته ها: 493
- 1. آیه تطهیر برهان روشن عصمت 493
- 2. آیه تطهیر درباره چه کسانی است؟ 494
- 3. آیا اراده الهی در اینجا تکوینی است یا تشریعی؟ 498
- آسیه و مریم دو زن نمونه 500
- تفسیر: 500
- اشاره 500
- اشاره 503
- ایثاری تحسین برانگیز 503
- سندی بزرگ بر فضیلت اهلبیت پیامبر صلی الله علیه و آله 504
- شأن نزول: 504
- تفسیر: ما به تو خیر فراوان دادیم 508
- اشاره 508
- فاطمه مصداق خیر کثیر 508
- نکته: فاطمه علیها السلام وکوثر 510
- اشاره 511
- تفسیر: 512
- اشاره 512
- اشاره 513
- تفسیر: عشق سوزان همسر عزیز مصر 513
- توطئه زلیخا 513
- اشاره 518
- تفسیر: طشت رسوایی همسر عزیز از بام افتاد 518
- رسوایی زلیخا 518
- زنان فاسد دربار 522
- اشاره 522
- تفسیر: توطئه دیگر همسر عزیز مصر 523
- نکته ها: 529
- 1. تطمیع وتهدید 529
- 4. شرکاءِ جرم 530
- 3. چرا یوسف در جلسه زنان حضور یافت؟ 530
- تفسیر: تبرئه یوسف از هر گونه اتّهام 532
- اشاره 532
- 2. شکست ها سبب بیداری 536
- نکته ها: 536
- 1. نتیجه پاکدامنی 536
- هلاکت همسر لوط 537
- اشاره 537
- تفسیر: هیرودیا و توطئه قتل حضرت یحیی علیه السلام 538
- همسر نوح میان غرق شدگان 540
- تفسیر: 540
- اشاره 540
- اشاره 541
- تفسیر: 541
- همسر لوط 541
- هلاکت همسر لوط 542
- اشاره 542
- تفسیر: آنجا که پاکدامنی عیب بزرگی است 543
- اشاره 544
- سرانجام همسر لوط 544
- تفسیر: و این هم سرنوشت آلودگان! 545
- سرانجام همسر لوط 546
- اشاره 546
- تفسیر: سرزمین بلازده این قوم در برابر شماست 547
- اشاره 547
- همسران نوح و لوط، زنانی ناشایست 547
- تفسیر: 548
- امّ جمیل همسر ابولهب 549
- اشاره 549
- شأن نزول: 550
- تفسیر: بریده باد دست ابولهب! 551
- نکته ها: 556
- 1. باز هم نشانه دیگری از اعجاز قرآن 556
- 2. پاسخ به یک سؤال 556
- 3. همیشه نزدیکان بی بصیرت دورند! 557
- اشاره 558
- تفسیر: 558
- زنان وسوسه گر عزم شکن 558
- اشاره 560
- تفسیر: داستان هدهد وملکه سبا 562
- اشاره 562
- نکته: درس های آموزنده 566
- اشاره 568
- تفسیر: پادشاهان ویرانگرند 568
- 1. آداب نامه نگاری 573
- نکته ها: 573
- 3. اشارات پرمعنی در ماجرای سلیمان 575
- 4. نشانه پادشاهان 576
- اشاره 577
- تفسیر: مرا با مال نفریبید 577
- نکته ها: 579
- اشاره 580
- ادامه داستان ملکه سبا 580
- تفسیر: در یک چشم برهم زدن تخت او حاضر است 580
- 1. پاسخ به چند سؤال 584
- 3. تفاوت «علم من الکتاب» و«علم الکتاب» 585
- 2. قدرت وامانت، دو شرط مهم 585
- 4. هذا من فضل ربّی 586
- 5. آصف بن برخیا چگونه تخت ملکه را حاضر ساخت؟ 587
- اشاره 588
- ادامه داستان ملکه سبا 588
- تفسیر: نور ایمان در دل ملکه سبا 589
- نکته ها: 593
- 1. سرانجام کار ملکه سبا 593
- 2. یک جمع بندی کلّی از سرگذشت سلیمان 594
- اشاره 596
- اشاره 597
- تحقیق وبررسی 601
- تفسیر: داستان پرماجرای افک (تهمت عظیم) 603
- ادامه ماجرای افک 608
- اشاره 608
- تفسیر: اشاعه فحشا ممنوع 609
- 1. اشاعه فحشا چیست؟ 611
- نکته ها: 611
- 2. بلای شایعه سازی 613
- 3. کوچک شمردن گناه 614
- اشاره 615
- مسئولیت سنگین همسران پیامبر 615
- شأن نزول: 615
- تفسیر: یا سعادت جاودان، یا زرق وبرق دنیا 616
- نکته: چرا گناه وثواب افراد باشخصیّت مضاعف است 620
- اشاره 622
- همسران پیامبر و لزوم مراقبت از گفتار و رفتار خویش 622
- تفسیر: همسران پیامبر باید چنین باشند 623
- اشاره 627
- ماجرای ازدواج زینب 627
- تفسیر: سنّت شکنی بزرگ 629
- نکته: افسانه های دروغین 634
- اشاره 637
- تفسیر: با این زنان می توانی ازدواج کنی 637
- احکامی در چگونگی ارتباط پیامبر با همسرانش 643
- اشاره 643
- تفسیر: رفع یک مشکل دیگر از زندگی پیامبر صلی الله علیه و آله 644
- نکته: آیا این حکم در حقّ همه همسران پیامبر صلی الله علیه و آله بود؟ 647
- تفسیر: یک حکم مهمّ دیگر در ارتباط با همسران پیامبر 648
- اشاره 648
- نکته ها: 649
- 1. فلسفه این حکم 649
- 2. روایات مخالف 650
- 3. آیا قبل از ازدواج می توان به همسر آینده نگاه کرد؟ 651
- اشاره 652
- احکامی ویژه درباره همسران پیامبر صلی الله علیه و آله 652
- تفسیر: 654
- شأن نزول: 659
- احکامی دیگر خطاب به همسران پیامبر صلی الله علیه و آله 659
- اشاره 659
- تفسیر: مواردی که از این قانون حجاب مستثناست 660
- هشدار به برخی از همسران پیامبر صلی الله علیه و آله 661
- اشاره 661
- شأن نزول: 662
- تفسیر: سرزنش شدید نسبت به برخی همسران پیامبر صلی الله علیه و آله 664
- 1. اوصاف همسر شایسته 668
- نکته ها: 668
- 2. نارضایی پیامبر صلی الله علیه و آله از برخی همسران خود 669
پاسخ این سؤال را مفسّر بزرگ مرحوم طبرسی در مجمع البیان چنین می گوید: این اوّلین بار نیست که در آیات قرآن به آیاتی برخورد می کنیم که در کنار هم قرار دارند امّا از موضوعات مختلفی سخن می گویند. قرآن پر است از این گونه بحث ها. همچنین در کلام فصحای عرب واشعار آنان نمونه های فراوانی برای این موضوع موجود است.
مفسّر بزرگ نویسنده المیزان پاسخ دیگری بر آن افزوده که خلاصه اش چنین است: ما هیچ دلیلی در دست نداریم که جمله (إِنَّمَا یُرِیدُ اللَّهُ لِیُذْهِبَ عَنْکُمُ الرِّجْسَ...) همراه این آیات نازل شده است، بلکه از روایات به خوبی استفاده می شود که این قسمت جداگانه نازل گردیده، امّا هنگام جمع آوری آیات قرآن در عصر پیامبر صلی الله علیه و آله یا بعد از آن، در کنار این آیات قرار داده شده است.
پاسخ سومی که می توان از سؤال داد این است که قرآن می خواهد به همسران پیامبر صلی الله علیه و آله بگوید شما در میان خانواده ای قرار دارید که گروهی از آنان معصومند، کسی که در زیر سایه درخت عصمت ودر کانون معصومان قرار گرفته سزاوار است که بیش از دیگران مراقب خود باشد وفراموش نکند که انتساب او به خانواده ای که پنج معصوم پاک در آن است مسؤولیّت های سنگینی برای او ایجاد می کند، وخدا وخلق خدا انتظارات فراوانی از او دارند.
در بحث نکات به خواست خدا از روایات اهل سنّت وشیعه که در تفسیر این آیه وارد شده است مشروحاً سخن خواهیم گفت.
نکته ها:
1. آیه تطهیر برهان روشن عصمت
برخی مفسّران «رِجس» را در آیه فوق تنها اشاره به شرک ویا گناهان کبیره زشت همچون زنا دانسته اند، در حالی که هیچ دلیلی بر این محدودیّت در دست نیست، بلکه اطلاق «الرجس» (با توجّه به اینکه الف ولام آن برای جنس است) هرگونه پلیدی وگناه راشامل می شود،زیراگناهان همه رجس هستند،ولذااین کلمه درقرآن به شرک، مشروبات الکلی، قِمار، نفاق، گوشت های حرام وناپاک ومانند آن اطلاق شده است.(1)
1- سوره حج آیه 30، سوره مائده آیه 90، سوره توبه آیه 125، سوره انعام آیه 145.