- مقدمه حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی (دامت برکاته) 1
- شیوه تحقیق و تنظیم 6
- اشاره 11
- اشاره 12
- خشم از تولد دختر 13
- تفسیر: آنجا که تولّد دختر ننگ بود 13
- اشاره 13
- 1. چرا فرشتگان را دختران خدا می دانستند؟ 15
- نکته ها 15
- 2. چرا عرب جاهلی دختران را زنده به گور می کرد؟ 16
- ناخشنودی از دختر 19
- اشاره 19
- تفسیر 20
- اشاره 22
- تفسیر 22
- کشتن فرزند از ترس فقر 22
- اشاره 23
- خشم و اندوه از شنیدن تولد دختر 23
- تفسیر: چگونه ملائکه را دختران خدا می خوانید؟ 24
- اشاره 28
- تفسیر 28
- به کدامین گناه کشته شدند؟ 28
- اشاره 31
- سرگذشت دردناک زنان در طول تاریخ 32
- اشاره 34
- اشاره 35
- گفتار اوّل: جایگاه انسانی زن در قرآن 36
- مرحله نوین در زندگی زن 36
- خلقت زن و مرد از گوهر واحد 37
- اشاره 37
- تفسیر: اکنون ببینیم منظور از «نَفسٍ واحِدَهٍ» کیست؟ 38
- نقش اسلام در احیای ارزش مقام زن 39
- تفسیر: همه شما را از نَفْس واحدی آفرید 42
- اشاره 42
- ارزش یکسان معنوی مرد و زن 44
- اشاره 44
- شأن نزول: 44
- گفتار دوم: جایگاه معنوی و هدایت پذیری زن در قرآن 44
- تفسیر: نتیجه برنامه خردمندان 45
- نکته: ارزش معنوی مرد وزن 46
- خطاب یکسان به آدم و حوا 48
- اشاره 48
- تفسیر: وسوسه های شیطانی در لباس های دلپذیر 49
- اشاره 53
- تفسیر: بازگشت آدم به سوی خدا 53
- حیات طیبه در انتظار زن و مرد مؤمن 54
- تفسیر 54
- اشاره 54
- برابری مرد و زن 55
- صفات مشترک معنوی زن و مرد و پاداش آنان 56
- اشاره 56
- شأن نزول: 56
- تفسیر: شخصیّت وارزش مقام زن در اسلام 57
- تفسیر: نتیجه دیگر فتح المبین 62
- اشاره 62
- پاداش و کیفر مشترک زن و مرد 62
- اشاره 65
- پاداش مشترک مردان و زنان مؤمن 65
- تفسیر: بگذارید ما هم از نور شما استفاده کنیم 66
- اول: حقوق برابر زن و مرد 72
- گفتار سوم: جایگاه حقوقی زن در قرآن 72
- حق تصمیم گیری زن درباره ازدواج 72
- اصل ارث بری 75
- دفاع از حقوق زنان 77
- حق امر به معروف و نهی از منکر 79
- دفاع از زنان پاکدامن 83
- 1. معنی «رمی» در آیه چیست؟ 86
- 2. چهار شاهد چرا؟ 86
- 3. شرط مهمّ قبولی توبه 87
- 4. احکام قذف 88
- تفاوت در قصاص 91
- دوم: حقوق متفاوت زن و مرد 91
- تفاوت زن و مرد در شهادت 94
- تفاوت زن و مرد در ارث 94
- 1. ارث یک حقّ طبیعی است 101
- 2. ارث در میان ملل گذشته 102
- 3. چرا ارث مرد دو برابر زن است؟ 104
- 4. ارث برادران وخواهران 106
- 5. توجّه به چند نکته دیگر 107
- تساوی ها و تفاوت ها و رمز و راز آن 108
- اشاره 111
- 2. تفاوت های واقعی 112
- 3. جامعه به منزله یک پیکر 112
- اشاره 117
- تفسیر: شرایط بیعت زنان 117
- 1. رابطه بیعت زنان با شخصیّت اسلامی آنها 119
- نکته ها: 119
- 2. ماجرای بیعت هند همسر ابوسفیان 120
- اشاره 122
- زن و مرد لباس یکدیگرند 123
- شأن نزول: 123
- اشاره 123
- تفسیر: 124
- ایمان شرط نخست همسرگزینی 126
- اشاره 126
- تفسیر: ازدواج با مشرکان ممنوع است 127
- نکته ها: 128
- 1. فلسفه تحریم ازدواج با مشرکان 128
- 2. مشرکان چه اشخاصی هستند؟ 129
- 3. این آیه منسوخ نشده است 130
- 4. تشکیل خانواده باید با دقّت ومطالعه باشد 130
- حقوق و مسئولیت متقابل همسران 131
- حق ووظیفه جدایی ناپذیرند 131
- مهریه همسر 132
- اشاره 132
- تفسیر: چگونگی ادای مهر 133
- تعدّد زوجات 137
- اشاره 137
- تفسیر: ازدواج با دختران یتیم 138
- 1. منظور از عدالت درباره همسران چیست؟ 141
- 2. تعدّد زوجات یک ضرورت اجتماعی 142
- 3. آیا تعدّد ازواج ممکن است؟ 146
- اشاره 147
- تفسیر: مهر زنان را به طور کامل بپردازید 147
- مهریه هدیه ای از روی محبّت 147
- نکته: مهر، یک پشتوانه اجتماعی برای زن 148
- اشاره 150
- شأن نزول: 150
- معاشرت شایسته با همسر 150
- تفسیر: باز هم دفاع از حقوق زنان 151
- شأن نزول: 153
- پرداخت مهریه زنان به طور کامل 153
- اشاره 153
- تفسیر: از مهریّه همسر چیزی کم نگذارید 154
- تفسیر: حرمت ازدواج با زنان شوهردار 156
- ازدواج موقت 156
- اشاره 156
- 1. ازدواج موقّت در اسلام 160
- 2. آیا حکم ازدواج موقّت نسخ شده است 161
- 3. ازدواج موقّت، یک ضرورت اجتماعی 165
- 5. «راسل» وازدواج موقّت 168
- تمکین در امور زناشویی 169
- اشاره 169
- تفسیر: سرپرستی در نظام خانواده 170
- نکته: آیا اسلام اجازه تنبیه بدنی داده است؟ 173
- اشاره 174
- تلاش برای جلوگیری از جدایی 174
- تفسیر: محکمه صلح خانوادگی 174
- گذشت از پاره ای حقوق برای حفظ زندگی 176
- اشاره 176
- تفسیر: صلح بهتر است 177
- شأن نزول: 177
- اشاره 179
- تفسیر: عدالت، شرط تعدّد همسر 179
- عدالت میان همسران 179
- حکم ازدواج با زنان اهل کتاب 183
- اشاره 183
- تفسیر: ازدواج وخوردن غذای اهل کتاب 183
- همسر مایه آرامش 187
- تفسیر: کفران یک نعمت بزرگ 187
- اشاره 187
- نکته ها: 189
- 1. منظور از «زوجین» کیست؟ 189
- اشاره 192
- همسر انسان از جنس او 192
- تفسیر: 193
- اشاره 193
- تأمین نیازهای جنسی تنها در محدوده ازدواج 193
- تفسیر: 194
- نکته: همسر دائم وموقّت 195
- اشاره 196
- حکم اتهام به همسر 196
- تفسیر: مجازات تهمت به همسر 198
- 1. چرا حکم قذف در مورد دو همسر تخصیص خورده؟ 200
- نکته ها: 200
- 2. برنامه مخصوص «لعان» 201
- 3. جزای محذوف در آیه 202
- اشاره 203
- نکته ها: 203
- تفسیر: نوریان مر نوریان را طالبند... 203
- 1. «خبیثات» و«خبیثون» کیانند؟ 203
- 2. آیا این یک حکم تکوینی است یا تشریعی 205
- 3. پاسخ به یک سؤال 205
- اشاره 206
- ازدواج آسان 206
- تفسیر: ترغیب به ازدواج آسان 207
- نکته ها: 212
- 1. ازدواج یک سنّت الهی 212
- 2. منظور از جمله «وَالصّالِحینَ مِن عِبادِکُم وَ إمائِکُم» چیست؟ 215
- تفسیر: 216
- اشاره 216
- ازدواج مایه آرامش و سبب مودت و رحمت 216
- نکته: پیوند محبت دو همسر 218
- اشاره 219
- تفسیر: 219
- همسرانی عاشق شوهر 219
- همسران زیبای بهشتی 220
- همسرانی عاشق شوهر 220
- باز هم همسران بهشتی 221
- همسرانی شایسته 221
- امان از دست همسر و فرزند بد 223
- اشاره 223
- شأن نزول: 223
- همسر شایسته 225
- تفسیر: 225
- اشاره 225
- توجه به نیازهای معنوی خانواده 226
- اشاره 226
- نکته: تعلیم وتربیت خانواده 227
- تفسیر: خانواده خود را از آتش دوزخ نجات دهید 227
- پاسخ به نیازهای جنسی فقط از طریق مشروع 229
- اشاره 229
- تفسیر: بخش دیگری از ویژگی های بهشتیان 229
- اشاره 230
- زوجیت در خلقت بشر 230
- نکته: نظام جنسیت در جهان بشریت 231
- زوجیت در خلقت بشر 232
- تفسیر: 232
- اشاره 232
- هم سن و سالی همسران 233
- اشاره 233
- تفسیر: 233
- اشاره 234
- حق شیردهی 235
- اشاره 235
- تفسیر: هفت دستور درباره شیردادن نوزادان 235
- اهمیت نیکی به پدر و مادر 240
- نیکی به پدر و مادر 241
- اشاره 241
- تفسیر: توحید ونیکی به پدر ومادر 241
- دقّت فوق العاده در احترام به پدر ومادر 243
- اشاره 243
- نکته: احترام پدر ومادر در منطق اسلام 244
- اهمیّت مقام مادر 247
- مقام مادر 247
- مرز اطاعت از پدر و مادر 249
- اشاره 249
- شأن نزول: 250
- تفسیر: برترین توصیه نسبت به پدر و مادر 250
- نکته: نیکی به پدر و مادر 252
- نیکی به مادر و مرز اطاعت از والدین 253
- اشاره 253
- تفسیر: 254
- یادی از رنج مادر 257
- اشاره 257
- تفسیر: ای انسان، به مادر وپدر نیکی کن! 258
- نکته ها: 262
- توجه به حقوق پدر و مادر 264
- پایمال کنندگان حقوق پدر ومادر 265
- اشاره 266
- تفسیر: 266
- دعا برای پدر و مادر 266
- اشاره 268
- اشاره 269
- شأن نزول: 269
- تفسیر: حکم زنان در عادت ماهیانه 270
- 1. رفتار اقوام پیشین با زنان 275
- نکته ها: 275
- 2. جمع بین طهارت وتوبه 276
- حکم ایلاء 276
- اشاره 276
- تفسیر: مبارزه با یک رسم زشت جاهلی 277
- 1. ایلاء یک حکم استثنایی است 278
- نکته ها: 278
- 3. اوصاف الهی در پایان هر آیه 279
- اشاره 280
- تفسیر: عدّه یا حریم ازدواج 280
- نکته ها: 285
- 2. عدّه، وسیله حفظ نسل 285
- 1. عدّه، وسیله ای برای صلح وبازگشت 285
- شأن نزول: 286
- اشاره 286
- طلاق زنان 286
- تفسیر: یا زندگی زناشویی معقول یا جدایی شایسته 287
- 1. لزوم تعدّد مجالس طلاق 289
- نکته ها: 289
- 3. مرزهای الهی 290
- اشاره 291
- شأن نزول: 291
- احکام طلاق 291
- تفسیر: جدایی مشروط 292
- نکته: مُحلّل یک عامل بازدارنده در برابر طلاق 293
- اشاره 295
- احکام طلاق 295
- تفسیر: باز هم محدودیت های دیگر طلاق 296
- تفسیر: خرافاتی که زنان را بیچاره می کرد 298
- اشاره 298
- بخشی دیگر از احکام طلاق 303
- تفسیر: بخش دیگری از احکام طلاق 303
- اشاره 303
- نکته: آیا این آیه نسخ شده است؟ 306
- اشاره 308
- شرایط شهادت بر فحشای زن 308
- تفسیر: شهادت بر فحشا 308
- روش سهل وممتنع قوانین کیفری اسلام 312
- اشاره 313
- شأن نزول: 313
- حکم ازدواج با همسران پدر 313
- تفسیر: ازدواج با همسر پدر ممنوع 314
- زنان محارم 315
- اشاره 315
- تفسیر: تحریم ازدواج با محارم 315
- تفسیر: حدّ «زانی» و «زانیه» 320
- اشاره 320
- 2. چرا زانیه مقدم ذکر شده؟ 324
- 1. مواردی که حکم زنا اعدام است 324
- 3. مجازات در حضور جمع چرا؟ 324
- 4. حدّ زانی قبلاً چه بوده است؟ 325
- 6. شرایط تحریم ازدواج با زانی و زانیه 326
- 7. فلسفه تحریم زنا 327
- اشاره 327
- حکم اتهام به زنان پاکدامن 327
- تفسیر: 328
- احکامی درباره پوشش زنان 330
- اشاره 330
- شأن نزول: 331
- تفسیر: مبارزه با چشم چرانی وترک حجاب 332
- نکته ها: 337
- 1. فلسفه حجاب 337
- الف) زنان نیمی از جامعه 340
- 2. خرده گیری های مخالفان حجاب 340
- اشاره 340
- ب) حجاب دست وپا گیر است 342
- ج) حجاب، مردان را حریص تر می کند 342
- 3. استثناء وجه وکفین 343
- 5. تفسیر جمله «أو ما مَلَکَت أیمانُهُنَّ» 344
- 4. منظور از «نسائهنّ» چیست؟ 344
- 6. تفسیر «اُولِی الإربَهِ مِنَالرِّجالِ» 345
- 7. کدام اطفال از این حکم مستثنا هستند 346
- 8. چرا عمو ودایی جزءِ محارم نیامده اند؟ 346
- ورود به استراحتگاه والدین و حکم حجاب زنان سالخورده 347
- اشاره 347
- 9. هرگونه عوامل تحریک ممنوع 347
- تفسیر: آداب ورود به استراحتگاه خصوصی پدر ومادر 348
- نکته ها: 352
- 1. فلسفه استیذان ومفاسد عدم توجّه به آن 352
- 2. حکم حجاب برای زنان سالخورده 354
- اشاره 356
- تفسیر: گوشه ای از احکام طلاق وجدایی شایسته 356
- شأن نزول: 359
- احکامی دیگر درباره پوشش زنان 359
- اشاره 359
- تفسیر: اخطار شدید به مزاحمان وشایعه پراکنان 360
- احکام ظهار 362
- اشاره 362
- شأن نزول: 363
- تفسیر: «ظِهار» یک عمل زشت جاهلی 364
- قسمتی از احکام ظهار 370
- اشاره 372
- حکم ازدواج زن مسلمان با کافر 372
- شأن نزول: 373
- تفسیر: جبران زیان های مسلمین وکفّار 374
- تفسیر: شرایط طلاق وجدایی 379
- احکامی درباره طلاق 379
- اشاره 379
- 1. «طلاق» منفورترین حلال ها 383
- نکته ها: 383
- 2. انگیزه طلاق 385
- 3. فلسفه نگه داشتن عدّه 387
- تفسیر: یا سازش یا جدایی خداپسندانه 388
- پاره ای دیگر از احکام طلاق 388
- اشاره 388
- تفسیر: احکام زنان مطلّقه وحقوق آنها 392
- اشاره 392
- 2. خدا «تکلیف ما لا یطاق» نمی کند 398
- 1. احکام «طلاق رجعی» 398
- نکته ها: 398
- 3. اهمّیّت نظام خانواده 399
- اشاره 401
- اشاره 404
- مریم زنی نمونه 404
- تفسیر: عمران ودخترش مریم 405
- تفسیر: پرورش مریم در سایه عنایت الهی 408
- اشاره 408
- اشاره 412
- عظمت مریم و دعای زکریا (ع) 412
- تفسیر: زکریّا ومریم علیهما السلام 413
- ادامه داستان حضرت مریم(ع) 415
- اشاره 415
- تفسیر: مریم بانوی برگزیده الهی 415
- ادامه داستان حضرت مریم (ع) 417
- اشاره 417
- تفسیر: سرپرستی مریم 418
- تفسیر: بشارت تولّد مسیح 419
- اشاره 419
- ادامه داستان حضرت مریم (ع) 422
- تفسیر: چگونه بدون همسر فرزند می آورم؟! 422
- اشاره 422
- حضور حضرت فاطمه(س) در ماجرای مباهله 423
- اشاره 423
- تفسیر: مباهله با مسیحیان نجران 425
- 1. دعوت به مباهله دلیل روشن حقّانیّت پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله 426
- نکته ها: 426
- 2. «مباهله» سند زنده ای برای عظمت اهل بیت علیهم السلام 427
- 3. پاسخ به سؤال 430
- 4. نوه های دختری، فرزندان ما هستند 432
- 5. آیا مباهله یک حکم عمومی است؟ 433
- اشاره 434
- جمعی از زنان مهاجر 434
- شأن نزول: 435
- اشاره 436
- تفسیر: مسیح فرستاده خدا بود 436
- بشارت به ساره 437
- تفسیر: فرازی از زندگی بت شکن 437
- اشاره 437
- اشاره 442
- سکونت هاجر در سرزمین سوزان 442
- تفسیر: بخشی دیگر از زندگی هاجر 443
- مریم زنی الهی و نمونه 444
- اشاره 444
- تفسیر: سرآغاز تولّد مسیح 445
- نکته ها: 447
- 1. منظور از روح خدا چیست؟ 447
- 2. «تمثّل» چیست؟ 448
- اشاره 449
- ادامه داستان حضرت مریم 449
- تفسیر: مریم در کشاکش طوفان های زندگی 449
- نکته ها: 452
- 1. مریم در لابه لای مشکلات ورزیده شد 452
- 2. چرا مریم تقاضای مرگ از خدا کرد؟ 453
- 3. پاسخ به یک پرسش 454
- 4. روزه سکوت 454
- 5. یک غذای نیروبخش 455
- ادامه داستان حضرت مریم 456
- اشاره 456
- تفسیر: مسیح در گاهواره سخن می گوید 457
- اشاره 460
- مادر و خواهر موسی علیه السلام 460
- تفسیر: چه خدای مهربانی 461
- تفسیر: مریم علیها السلام بانوی پاکدامن 467
- اشاره 467
- مریم آیتی برای جهانیان 467
- نکته ها: 468
- اشاره 470
- تفسیر: آیتی دیگر از آیات خدا 470
- اشاره 471
- مادر موسی و همسر فرعون 471
- تفسیر: در آغوش فرعون! 472
- اشاره 477
- امداد الهی به مادر موسی 477
- تفسیر: بازگشت موسی به آغوش مادر 478
- اشاره 482
- دختران شعیب 482
- تفسیر: 483
- ادامه قصه دختران شعیب 486
- اشاره 486
- اشاره 490
- فاطمه زهرا علیها السلام و آیه تطهیر 490
- 1. آیه تطهیر برهان روشن عصمت 493
- نکته ها: 493
- 2. آیه تطهیر درباره چه کسانی است؟ 494
- 3. آیا اراده الهی در اینجا تکوینی است یا تشریعی؟ 498
- آسیه و مریم دو زن نمونه 500
- تفسیر: 500
- اشاره 500
- ایثاری تحسین برانگیز 503
- اشاره 503
- سندی بزرگ بر فضیلت اهلبیت پیامبر صلی الله علیه و آله 504
- شأن نزول: 504
- تفسیر: ما به تو خیر فراوان دادیم 508
- اشاره 508
- فاطمه مصداق خیر کثیر 508
- نکته: فاطمه علیها السلام وکوثر 510
- اشاره 511
- تفسیر: 512
- اشاره 512
- تفسیر: عشق سوزان همسر عزیز مصر 513
- اشاره 513
- توطئه زلیخا 513
- اشاره 518
- رسوایی زلیخا 518
- تفسیر: طشت رسوایی همسر عزیز از بام افتاد 518
- زنان فاسد دربار 522
- اشاره 522
- تفسیر: توطئه دیگر همسر عزیز مصر 523
- 1. تطمیع وتهدید 529
- نکته ها: 529
- 3. چرا یوسف در جلسه زنان حضور یافت؟ 530
- 4. شرکاءِ جرم 530
- تفسیر: تبرئه یوسف از هر گونه اتّهام 532
- اشاره 532
- 2. شکست ها سبب بیداری 536
- نکته ها: 536
- 1. نتیجه پاکدامنی 536
- هلاکت همسر لوط 537
- اشاره 537
- تفسیر: هیرودیا و توطئه قتل حضرت یحیی علیه السلام 538
- همسر نوح میان غرق شدگان 540
- تفسیر: 540
- اشاره 540
- اشاره 541
- تفسیر: 541
- همسر لوط 541
- هلاکت همسر لوط 542
- اشاره 542
- تفسیر: آنجا که پاکدامنی عیب بزرگی است 543
- سرانجام همسر لوط 544
- اشاره 544
- تفسیر: و این هم سرنوشت آلودگان! 545
- اشاره 546
- سرانجام همسر لوط 546
- تفسیر: سرزمین بلازده این قوم در برابر شماست 547
- همسران نوح و لوط، زنانی ناشایست 547
- اشاره 547
- تفسیر: 548
- امّ جمیل همسر ابولهب 549
- اشاره 549
- شأن نزول: 550
- تفسیر: بریده باد دست ابولهب! 551
- 1. باز هم نشانه دیگری از اعجاز قرآن 556
- نکته ها: 556
- 2. پاسخ به یک سؤال 556
- 3. همیشه نزدیکان بی بصیرت دورند! 557
- تفسیر: 558
- اشاره 558
- زنان وسوسه گر عزم شکن 558
- اشاره 560
- تفسیر: داستان هدهد وملکه سبا 562
- اشاره 562
- نکته: درس های آموزنده 566
- اشاره 568
- تفسیر: پادشاهان ویرانگرند 568
- 1. آداب نامه نگاری 573
- نکته ها: 573
- 3. اشارات پرمعنی در ماجرای سلیمان 575
- 4. نشانه پادشاهان 576
- تفسیر: مرا با مال نفریبید 577
- اشاره 577
- نکته ها: 579
- ادامه داستان ملکه سبا 580
- اشاره 580
- تفسیر: در یک چشم برهم زدن تخت او حاضر است 580
- 1. پاسخ به چند سؤال 584
- 3. تفاوت «علم من الکتاب» و«علم الکتاب» 585
- 2. قدرت وامانت، دو شرط مهم 585
- 4. هذا من فضل ربّی 586
- 5. آصف بن برخیا چگونه تخت ملکه را حاضر ساخت؟ 587
- اشاره 588
- ادامه داستان ملکه سبا 588
- تفسیر: نور ایمان در دل ملکه سبا 589
- نکته ها: 593
- 1. سرانجام کار ملکه سبا 593
- 2. یک جمع بندی کلّی از سرگذشت سلیمان 594
- اشاره 596
- اشاره 597
- تحقیق وبررسی 601
- تفسیر: داستان پرماجرای افک (تهمت عظیم) 603
- اشاره 608
- ادامه ماجرای افک 608
- تفسیر: اشاعه فحشا ممنوع 609
- 1. اشاعه فحشا چیست؟ 611
- نکته ها: 611
- 2. بلای شایعه سازی 613
- 3. کوچک شمردن گناه 614
- مسئولیت سنگین همسران پیامبر 615
- اشاره 615
- شأن نزول: 615
- تفسیر: یا سعادت جاودان، یا زرق وبرق دنیا 616
- نکته: چرا گناه وثواب افراد باشخصیّت مضاعف است 620
- همسران پیامبر و لزوم مراقبت از گفتار و رفتار خویش 622
- اشاره 622
- تفسیر: همسران پیامبر باید چنین باشند 623
- ماجرای ازدواج زینب 627
- اشاره 627
- تفسیر: سنّت شکنی بزرگ 629
- نکته: افسانه های دروغین 634
- اشاره 637
- تفسیر: با این زنان می توانی ازدواج کنی 637
- اشاره 643
- احکامی در چگونگی ارتباط پیامبر با همسرانش 643
- تفسیر: رفع یک مشکل دیگر از زندگی پیامبر صلی الله علیه و آله 644
- نکته: آیا این حکم در حقّ همه همسران پیامبر صلی الله علیه و آله بود؟ 647
- تفسیر: یک حکم مهمّ دیگر در ارتباط با همسران پیامبر 648
- اشاره 648
- نکته ها: 649
- 1. فلسفه این حکم 649
- 2. روایات مخالف 650
- 3. آیا قبل از ازدواج می توان به همسر آینده نگاه کرد؟ 651
- احکامی ویژه درباره همسران پیامبر صلی الله علیه و آله 652
- اشاره 652
- تفسیر: 654
- اشاره 659
- شأن نزول: 659
- احکامی دیگر خطاب به همسران پیامبر صلی الله علیه و آله 659
- تفسیر: مواردی که از این قانون حجاب مستثناست 660
- اشاره 661
- هشدار به برخی از همسران پیامبر صلی الله علیه و آله 661
- شأن نزول: 662
- تفسیر: سرزنش شدید نسبت به برخی همسران پیامبر صلی الله علیه و آله 664
- 1. اوصاف همسر شایسته 668
- نکته ها: 668
- 2. نارضایی پیامبر صلی الله علیه و آله از برخی همسران خود 669
نویسنده کتاب شواهد التنزیل که از علمای معروف اهل سنّت است بیش از 130 حدیث در این زمینه نقل کرده.(1)
از همه اینها گذشته، پاره ای از همسران پیامبر صلی الله علیه و آله در طول زندگی خود به کارهایی دست زدند که هرگز با مقام معصوم بودن سازگار نیست، مانند ماجرای جنگ جمل که قیامی بود بر ضدّ امام وقت که سبب خونریزی فراوانی گردید وبه گفته برخی مورّخان تعداد کشتگان این جنگ به هفده هزار تن بالغ می شد.
بدون شک این ماجرا به هیچ وجه قابل توجیه نیست وحتّی می بینیم خود عایشه نیز بعد از این حادثه اظهار ندامّت می کند که نمونه ای از آن در بحث های پیشین گذشت.
عیب جویی عایشه از خدیجه که از بزرگ ترین وفداکارترین وبا فضیلت ترین زنان اسلام است در تاریخ اسلام مشهور است. این سخن چندان بر پیامبر صلی الله علیه و آله ناگوار آمد که از شدّت غضب مو بر تنش راست شد و فرمود: «به خدا سوگند که هرگز همسری بهتر از او نداشتم، او زمانی ایمان آورد که مردم کافر بودند، وزمانی اموالش را در اختیار من گذاشت که مردم همه از من بریده بودند».(2)
3. آیا اراده الهی در اینجا تکوینی است یا تشریعی؟
در لابه لای تفسیر آیه اشاره ای به این موضوع داشتیم که «اراده» در جمله (إِنَّمَا یُرِیدُ اللَّهُ لِیُذْهِبَ عَنْکُمُ الرِّجْسَ) اراده تکوینی است، نه تشریعی.
برای توضیح بیشتر باید یادآور شویم که منظور از اراده تشریعی همان اوامر ونواهی الهی است. فی المثل خداوند از ما نماز وروزه وحج وجهاد می خواهد، این اراده تشریعی است.
معلوم است اراده تشریعی به افعال ما تعلّق می گیرد نه افعال خداوند، در حالی که در آیه فوق متعلّق اراده افعال خداست. می گوید: خدا اراده کرده است که پلیدی را از شما ببرد، بنابراین چنین اراده ای باید تکوینی باشد ومربوط به خواست خداوند در عالم تکوین.
1- رک: شواهد التنزیل، ج 2، ص 10 به بعد.
2- استیعاب وصحیح بخاری ومسلم، طبق نقل المراجعات، ص 229، نامه 72.