زن در تفسیر نمونه صفحه 519

چه زودتر از آن محل دور سازد. ازاین رو باسرعت به سوی درِ کاخ دوید تا در را باز کند وخارج شود، همسر عزیز نیز به دنبال یوسف به سوی در دوید تا مانع خروج او شود. آیه می گوید: «وهر دو به سوی در دویدند (در حالی که همسر عزیز، یوسف را تعقیب می کرد) و پیراهن او را از پشت (کشید و) پاره کرد» (وَاسْتَبَقَا الْبَابَ وَ قَدَّتْ قَمِیصَهُ مِنْ دُبُرٍ).

«استباق» در لغت به معنی سبقت گرفتن دو یا چند نفر از یکدیگر است. «قدّ» به معنی پاره شدن از طرف طول است، چنانکه «قطّ» به معنی پاره شدن از عرض است. در حدیث آمده است: «کانَت ضَرَباتُ عَلِیِّ بنِ أبی طالِبِ أبکاراً کانَ إذَا اعْتَلی قَدَّ، وَ إذَا اعْتَرَضَ قَطَّ؛ ضربه های علیّ بن ابی طالب علیه السلام در نوع خود بی سابقه بود، هنگامی که از بالا ضربه می زد تا به پایین می شکافت وهنگامی که از عرض ضربه می زد دو نیم می کرد».(1)

ولی هر طور بود، یوسف خود را به در رسانید وآن را گشود؛ ناگهان عزیز مصر را پشت در دیدند، چنانکه قرآن می گوید: «و در این هنگام آقای آن زن را نزدیک در یافتند» (وَ أَلْفَیَا سَیِّدَهَا لَدَی الْبَابِ).

«الفیت» از مادّه «اِلفاء» به معنی یافتن ناگهانی است. تعبیر از شوهر به «سیّد»، به طوری که بعضی از مفسّران گفته اند، طبق عادت مردم مصر بوده که زنان شوهر خود را «سیّد» خطاب می کردند. در فارسی امروز هم زنان از همسر خود تعبیر به «آقا» می کنند.

در این هنگام همسر عزیز که از یک سو خود را در آستانه رسوایی می دید، واز سوی دیگر شعله انتقامجویی از درون جانش زبانه می کشید، نخستین چیزی که به نظرش آمد این بود که با قیافه حق به جانبی رو به همسرش کرد ویوسف را با این بیان متّهم ساخت: «آن زن گفت: کیفر کسی که بخواهد نسبت به اهل تو خیانت کند، جز زندان یا عذاب دردناک چه خواهد بود؟» (قَالَتْ مَا جَزَاءُ مَنْ أَرَادَ بِأَهْلِکَ سُوءًا إِلاَّ أَنْ یُسْجَنَ أَوْ عَذَابٌ أَلِیمٌ).

جالب اینکه زن خیانتکارتاخودرادرآستانه رسوایی ندیده بودفراموش کرده بود