زن در تفسیر نمونه صفحه 567

همه انسان ها وروند همه حکومت ها مؤثّر باشد:

1. رئیس حکومت یا یک مدیر باید آن چنان در سازمان تشکیلاتی خود دقیق باشد که حتّی غیبت یک فرد عادی وکوچک را احساس وپیگیری کند.

2. حتّی مراقب تخلّف یک فرد باشد وبرای اینکه روی دیگران اثر نگذارد، محکم کاری کند وپیشگیری لازم را به عمل آورد.

3. هرگز نباید کسی را غیاباً محاکمه کرد، باید اجازه داد در صورت امکان از خودش دفاع کند.

4. باید جریمه به مقدار جرم باشد وبرای هر جرمی مجازات متناسبی در نظر گرفته شود وسلسله مراتب رعایت گردد.

5. باید هر کس، هرچند بزرگ ترین قدرت های اجتماعی، تسلیم دلیل ومنطق باشند، هر چند دلیل از دهان فرد کوچکی بیرون آید.

6. در محیط جامعه باید آن قدر صراحت وآزادی حکمفرما گردد تا حتّی یک فرد عادی بتواند در موقع لزوم به رئیس حکومت بگوید: من از چیزی آگاهم که تونمی دانی.

7. ممکن است کوچک ترین افراد از مسائلی آگاه شوند که بزرگ ترین دانشمندان وقدرتمندان از آن بی خبر باشند، تا انسان هرگز به علم ودانش خود مغرور نگردد.

8. در سازمان اجتماعی بشر نیازهای متقابل آن قدر زیاد است که گاه سلیمان ها محتاج یک پرنده می شوند.

9. گرچه در جنس زنان شایستگی ها بسیار است وحتّی خود این داستان نشان می دهد که ملکه سبا از فهم ودرایت فوق العاده ای برخوردار بود، ولی با این همه رهبری حکومت چندان با وضع روح وجسم آنها سازگار نیست که هدهد نیز از این مسأله تعجّب کرد وگفت: من زنی را بر آنها حکمران دیدم.

10. مردم غالباً بر همان آیینی هستند که زمامدارانشان می باشند، لذا در این داستان می خوانیم که هدهد می گوید: من آن زن وقوم وملّت او را دیدم که برای خورشید سجده می کنند (نخست سخن از سجده ملکه، سپس از ملّتش می گوید) (ر.ک: ج 15، ص 467 - 475).