زن در تفسیر نمونه صفحه 569

امّا از آنجا که مسأله ساده ای نبود وبا سرنوشت یک کشور ویک ملّت بزرگ گره می خورد، می بایست تنها به گفتار یک مخبر اکتفا نکند، بلکه تحقیقات بیشتری در زمینه این موضوع حسّاس به عمل آورد.

لذا «گفت: ما تحقیق می کنیم ببینیم تو راست گفتی یا از دروغگویانی؟» (قَالَ سَنَنْظُرُ أَصَدَقْتَ أَمْ کُنْتَ مِنَالْکَاذِبِینَ).

این سخن به خوبی ثابت می کند که در مسائل مهم وسرنوشت ساز، باید حتّی به اطّلاعی که از ناحیه یک فرد کوچک می رسد توجّه کرد وبه زودی (همان گونه که «سین» در جمله «سَنَنظُرُ» اقتضا می کند) پیرامون آن تحقیقات لازم را به عمل آورد.

سلیمان علیه السلام نه هدهد را متّهم ساخت ومحکوم کرد، ونه سخن او را بی دلیل تصدیق نمود، بلکه آن را پایه تحقیق قرار داد.

به هر حال سلیمان نامه ای بسیار کوتاه وپرمحتوا نوشت وبه هدهد داد، گفت: «این نامه مرا ببر ونزد آنها بیفکن، سپس برگرد ودر گوشه ای توقّف کن ببین آنها چه عکس العملی نشان می دهند» (اذْهَبْ بِکِتَابِی هَذَا فَأَلْقِهْ إِلَیْهِمْ ثُمَّ تَوَلَّ عَنْهُمْ فَانْظُرْ

مَا ذَا یَرْجِعُونَ).(1)

از تعبیر «ألقِه إلَیهِم» (به سوی آنها بیفکن) چنین استفاده می شود که آن را هنگامی بر آن ها بیفکن که ملکه سبا در میان جمع خویش حضور دارد، تا جای فراموشی وکتمان باقی نماند، واز اینجا روشن می شود اینکه بعضی از مفسّران گفته اند هدهد وارد قصر ملکه سبا وخوابگاه او شد ونامه را بر سینه یا گلوی او افکند، چندان دلیلی ندارد، هر چند با جمله ای که در آیه بعد می آید: اِنِّی أُلْقِیَ اِلَیَّ کِتَابٌ کَرِیْمٌ: «نامه باارزشی به سوی من افکنده شده» بی تناسب نیست.

ملکه سبا نامه را گشود واز مضمون آن آگاهی یافت وچون قبلاً اسم وآوازه سلیمان را شنیده بود ومحتوای نامه نشان می داد که سلیمان تصمیم شدیدی درباره سرزمین سبا گرفته، سخت در فکر فرو رفت، وچون در مسائل مهمّ مملکتی با