- مقدمه حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی (دامت برکاته) 1
- شیوه تحقیق و تنظیم 6
- اشاره 11
- اشاره 12
- خشم از تولد دختر 13
- تفسیر: آنجا که تولّد دختر ننگ بود 13
- اشاره 13
- 1. چرا فرشتگان را دختران خدا می دانستند؟ 15
- نکته ها 15
- 2. چرا عرب جاهلی دختران را زنده به گور می کرد؟ 16
- ناخشنودی از دختر 19
- اشاره 19
- تفسیر 20
- اشاره 22
- کشتن فرزند از ترس فقر 22
- تفسیر 22
- اشاره 23
- خشم و اندوه از شنیدن تولد دختر 23
- تفسیر: چگونه ملائکه را دختران خدا می خوانید؟ 24
- اشاره 28
- به کدامین گناه کشته شدند؟ 28
- تفسیر 28
- اشاره 31
- سرگذشت دردناک زنان در طول تاریخ 32
- اشاره 34
- اشاره 35
- گفتار اوّل: جایگاه انسانی زن در قرآن 36
- مرحله نوین در زندگی زن 36
- خلقت زن و مرد از گوهر واحد 37
- اشاره 37
- تفسیر: اکنون ببینیم منظور از «نَفسٍ واحِدَهٍ» کیست؟ 38
- نقش اسلام در احیای ارزش مقام زن 39
- تفسیر: همه شما را از نَفْس واحدی آفرید 42
- اشاره 42
- ارزش یکسان معنوی مرد و زن 44
- گفتار دوم: جایگاه معنوی و هدایت پذیری زن در قرآن 44
- شأن نزول: 44
- اشاره 44
- تفسیر: نتیجه برنامه خردمندان 45
- نکته: ارزش معنوی مرد وزن 46
- خطاب یکسان به آدم و حوا 48
- اشاره 48
- تفسیر: وسوسه های شیطانی در لباس های دلپذیر 49
- تفسیر: بازگشت آدم به سوی خدا 53
- اشاره 53
- حیات طیبه در انتظار زن و مرد مؤمن 54
- اشاره 54
- تفسیر 54
- برابری مرد و زن 55
- شأن نزول: 56
- صفات مشترک معنوی زن و مرد و پاداش آنان 56
- اشاره 56
- تفسیر: شخصیّت وارزش مقام زن در اسلام 57
- اشاره 62
- پاداش و کیفر مشترک زن و مرد 62
- تفسیر: نتیجه دیگر فتح المبین 62
- اشاره 65
- پاداش مشترک مردان و زنان مؤمن 65
- تفسیر: بگذارید ما هم از نور شما استفاده کنیم 66
- گفتار سوم: جایگاه حقوقی زن در قرآن 72
- حق تصمیم گیری زن درباره ازدواج 72
- اول: حقوق برابر زن و مرد 72
- اصل ارث بری 75
- دفاع از حقوق زنان 77
- حق امر به معروف و نهی از منکر 79
- دفاع از زنان پاکدامن 83
- 1. معنی «رمی» در آیه چیست؟ 86
- 2. چهار شاهد چرا؟ 86
- 3. شرط مهمّ قبولی توبه 87
- 4. احکام قذف 88
- دوم: حقوق متفاوت زن و مرد 91
- تفاوت در قصاص 91
- تفاوت زن و مرد در شهادت 94
- تفاوت زن و مرد در ارث 94
- 1. ارث یک حقّ طبیعی است 101
- 2. ارث در میان ملل گذشته 102
- 3. چرا ارث مرد دو برابر زن است؟ 104
- 4. ارث برادران وخواهران 106
- 5. توجّه به چند نکته دیگر 107
- تساوی ها و تفاوت ها و رمز و راز آن 108
- اشاره 111
- 2. تفاوت های واقعی 112
- 3. جامعه به منزله یک پیکر 112
- تفسیر: شرایط بیعت زنان 117
- اشاره 117
- 1. رابطه بیعت زنان با شخصیّت اسلامی آنها 119
- نکته ها: 119
- 2. ماجرای بیعت هند همسر ابوسفیان 120
- اشاره 122
- اشاره 123
- زن و مرد لباس یکدیگرند 123
- شأن نزول: 123
- تفسیر: 124
- ایمان شرط نخست همسرگزینی 126
- اشاره 126
- تفسیر: ازدواج با مشرکان ممنوع است 127
- نکته ها: 128
- 1. فلسفه تحریم ازدواج با مشرکان 128
- 2. مشرکان چه اشخاصی هستند؟ 129
- 3. این آیه منسوخ نشده است 130
- 4. تشکیل خانواده باید با دقّت ومطالعه باشد 130
- حقوق و مسئولیت متقابل همسران 131
- حق ووظیفه جدایی ناپذیرند 131
- مهریه همسر 132
- اشاره 132
- تفسیر: چگونگی ادای مهر 133
- تعدّد زوجات 137
- اشاره 137
- تفسیر: ازدواج با دختران یتیم 138
- 1. منظور از عدالت درباره همسران چیست؟ 141
- 2. تعدّد زوجات یک ضرورت اجتماعی 142
- 3. آیا تعدّد ازواج ممکن است؟ 146
- مهریه هدیه ای از روی محبّت 147
- تفسیر: مهر زنان را به طور کامل بپردازید 147
- اشاره 147
- نکته: مهر، یک پشتوانه اجتماعی برای زن 148
- اشاره 150
- شأن نزول: 150
- معاشرت شایسته با همسر 150
- تفسیر: باز هم دفاع از حقوق زنان 151
- شأن نزول: 153
- اشاره 153
- پرداخت مهریه زنان به طور کامل 153
- تفسیر: از مهریّه همسر چیزی کم نگذارید 154
- اشاره 156
- تفسیر: حرمت ازدواج با زنان شوهردار 156
- ازدواج موقت 156
- 1. ازدواج موقّت در اسلام 160
- 2. آیا حکم ازدواج موقّت نسخ شده است 161
- 3. ازدواج موقّت، یک ضرورت اجتماعی 165
- 5. «راسل» وازدواج موقّت 168
- اشاره 169
- تمکین در امور زناشویی 169
- تفسیر: سرپرستی در نظام خانواده 170
- نکته: آیا اسلام اجازه تنبیه بدنی داده است؟ 173
- تفسیر: محکمه صلح خانوادگی 174
- تلاش برای جلوگیری از جدایی 174
- اشاره 174
- گذشت از پاره ای حقوق برای حفظ زندگی 176
- اشاره 176
- شأن نزول: 177
- تفسیر: صلح بهتر است 177
- تفسیر: عدالت، شرط تعدّد همسر 179
- اشاره 179
- عدالت میان همسران 179
- تفسیر: ازدواج وخوردن غذای اهل کتاب 183
- اشاره 183
- حکم ازدواج با زنان اهل کتاب 183
- اشاره 187
- همسر مایه آرامش 187
- تفسیر: کفران یک نعمت بزرگ 187
- 1. منظور از «زوجین» کیست؟ 189
- نکته ها: 189
- همسر انسان از جنس او 192
- اشاره 192
- اشاره 193
- تفسیر: 193
- تأمین نیازهای جنسی تنها در محدوده ازدواج 193
- تفسیر: 194
- نکته: همسر دائم وموقّت 195
- اشاره 196
- حکم اتهام به همسر 196
- تفسیر: مجازات تهمت به همسر 198
- 1. چرا حکم قذف در مورد دو همسر تخصیص خورده؟ 200
- نکته ها: 200
- 2. برنامه مخصوص «لعان» 201
- 3. جزای محذوف در آیه 202
- اشاره 203
- نکته ها: 203
- 1. «خبیثات» و«خبیثون» کیانند؟ 203
- تفسیر: نوریان مر نوریان را طالبند... 203
- 3. پاسخ به یک سؤال 205
- 2. آیا این یک حکم تکوینی است یا تشریعی 205
- ازدواج آسان 206
- اشاره 206
- تفسیر: ترغیب به ازدواج آسان 207
- 1. ازدواج یک سنّت الهی 212
- نکته ها: 212
- 2. منظور از جمله «وَالصّالِحینَ مِن عِبادِکُم وَ إمائِکُم» چیست؟ 215
- اشاره 216
- تفسیر: 216
- ازدواج مایه آرامش و سبب مودت و رحمت 216
- نکته: پیوند محبت دو همسر 218
- اشاره 219
- همسرانی عاشق شوهر 219
- تفسیر: 219
- همسران زیبای بهشتی 220
- همسرانی عاشق شوهر 220
- باز هم همسران بهشتی 221
- همسرانی شایسته 221
- شأن نزول: 223
- امان از دست همسر و فرزند بد 223
- اشاره 223
- همسر شایسته 225
- اشاره 225
- تفسیر: 225
- اشاره 226
- توجه به نیازهای معنوی خانواده 226
- نکته: تعلیم وتربیت خانواده 227
- تفسیر: خانواده خود را از آتش دوزخ نجات دهید 227
- پاسخ به نیازهای جنسی فقط از طریق مشروع 229
- اشاره 229
- تفسیر: بخش دیگری از ویژگی های بهشتیان 229
- اشاره 230
- زوجیت در خلقت بشر 230
- نکته: نظام جنسیت در جهان بشریت 231
- زوجیت در خلقت بشر 232
- اشاره 232
- تفسیر: 232
- اشاره 233
- هم سن و سالی همسران 233
- تفسیر: 233
- اشاره 234
- حق شیردهی 235
- اشاره 235
- تفسیر: هفت دستور درباره شیردادن نوزادان 235
- اهمیت نیکی به پدر و مادر 240
- اشاره 241
- نیکی به پدر و مادر 241
- تفسیر: توحید ونیکی به پدر ومادر 241
- دقّت فوق العاده در احترام به پدر ومادر 243
- اشاره 243
- نکته: احترام پدر ومادر در منطق اسلام 244
- مقام مادر 247
- اهمیّت مقام مادر 247
- مرز اطاعت از پدر و مادر 249
- اشاره 249
- شأن نزول: 250
- تفسیر: برترین توصیه نسبت به پدر و مادر 250
- نکته: نیکی به پدر و مادر 252
- نیکی به مادر و مرز اطاعت از والدین 253
- اشاره 253
- تفسیر: 254
- یادی از رنج مادر 257
- اشاره 257
- تفسیر: ای انسان، به مادر وپدر نیکی کن! 258
- نکته ها: 262
- توجه به حقوق پدر و مادر 264
- پایمال کنندگان حقوق پدر ومادر 265
- تفسیر: 266
- دعا برای پدر و مادر 266
- اشاره 266
- اشاره 268
- شأن نزول: 269
- اشاره 269
- تفسیر: حکم زنان در عادت ماهیانه 270
- 1. رفتار اقوام پیشین با زنان 275
- نکته ها: 275
- حکم ایلاء 276
- اشاره 276
- 2. جمع بین طهارت وتوبه 276
- تفسیر: مبارزه با یک رسم زشت جاهلی 277
- 1. ایلاء یک حکم استثنایی است 278
- نکته ها: 278
- 3. اوصاف الهی در پایان هر آیه 279
- اشاره 280
- تفسیر: عدّه یا حریم ازدواج 280
- 1. عدّه، وسیله ای برای صلح وبازگشت 285
- 2. عدّه، وسیله حفظ نسل 285
- نکته ها: 285
- طلاق زنان 286
- اشاره 286
- شأن نزول: 286
- تفسیر: یا زندگی زناشویی معقول یا جدایی شایسته 287
- 1. لزوم تعدّد مجالس طلاق 289
- نکته ها: 289
- 3. مرزهای الهی 290
- اشاره 291
- شأن نزول: 291
- احکام طلاق 291
- تفسیر: جدایی مشروط 292
- نکته: مُحلّل یک عامل بازدارنده در برابر طلاق 293
- اشاره 295
- احکام طلاق 295
- تفسیر: باز هم محدودیت های دیگر طلاق 296
- تفسیر: خرافاتی که زنان را بیچاره می کرد 298
- اشاره 298
- بخشی دیگر از احکام طلاق 303
- اشاره 303
- تفسیر: بخش دیگری از احکام طلاق 303
- نکته: آیا این آیه نسخ شده است؟ 306
- اشاره 308
- شرایط شهادت بر فحشای زن 308
- تفسیر: شهادت بر فحشا 308
- روش سهل وممتنع قوانین کیفری اسلام 312
- شأن نزول: 313
- اشاره 313
- حکم ازدواج با همسران پدر 313
- تفسیر: ازدواج با همسر پدر ممنوع 314
- زنان محارم 315
- تفسیر: تحریم ازدواج با محارم 315
- اشاره 315
- تفسیر: حدّ «زانی» و «زانیه» 320
- اشاره 320
- 2. چرا زانیه مقدم ذکر شده؟ 324
- 3. مجازات در حضور جمع چرا؟ 324
- 1. مواردی که حکم زنا اعدام است 324
- 4. حدّ زانی قبلاً چه بوده است؟ 325
- 6. شرایط تحریم ازدواج با زانی و زانیه 326
- اشاره 327
- حکم اتهام به زنان پاکدامن 327
- 7. فلسفه تحریم زنا 327
- تفسیر: 328
- اشاره 330
- احکامی درباره پوشش زنان 330
- شأن نزول: 331
- تفسیر: مبارزه با چشم چرانی وترک حجاب 332
- 1. فلسفه حجاب 337
- نکته ها: 337
- 2. خرده گیری های مخالفان حجاب 340
- اشاره 340
- الف) زنان نیمی از جامعه 340
- ج) حجاب، مردان را حریص تر می کند 342
- ب) حجاب دست وپا گیر است 342
- 3. استثناء وجه وکفین 343
- 4. منظور از «نسائهنّ» چیست؟ 344
- 5. تفسیر جمله «أو ما مَلَکَت أیمانُهُنَّ» 344
- 6. تفسیر «اُولِی الإربَهِ مِنَالرِّجالِ» 345
- 8. چرا عمو ودایی جزءِ محارم نیامده اند؟ 346
- 7. کدام اطفال از این حکم مستثنا هستند 346
- 9. هرگونه عوامل تحریک ممنوع 347
- ورود به استراحتگاه والدین و حکم حجاب زنان سالخورده 347
- اشاره 347
- تفسیر: آداب ورود به استراحتگاه خصوصی پدر ومادر 348
- نکته ها: 352
- 1. فلسفه استیذان ومفاسد عدم توجّه به آن 352
- 2. حکم حجاب برای زنان سالخورده 354
- تفسیر: گوشه ای از احکام طلاق وجدایی شایسته 356
- اشاره 356
- احکامی دیگر درباره پوشش زنان 359
- شأن نزول: 359
- اشاره 359
- تفسیر: اخطار شدید به مزاحمان وشایعه پراکنان 360
- اشاره 362
- احکام ظهار 362
- شأن نزول: 363
- تفسیر: «ظِهار» یک عمل زشت جاهلی 364
- قسمتی از احکام ظهار 370
- اشاره 372
- حکم ازدواج زن مسلمان با کافر 372
- شأن نزول: 373
- تفسیر: جبران زیان های مسلمین وکفّار 374
- اشاره 379
- تفسیر: شرایط طلاق وجدایی 379
- احکامی درباره طلاق 379
- 1. «طلاق» منفورترین حلال ها 383
- نکته ها: 383
- 2. انگیزه طلاق 385
- 3. فلسفه نگه داشتن عدّه 387
- تفسیر: یا سازش یا جدایی خداپسندانه 388
- پاره ای دیگر از احکام طلاق 388
- اشاره 388
- تفسیر: احکام زنان مطلّقه وحقوق آنها 392
- اشاره 392
- 2. خدا «تکلیف ما لا یطاق» نمی کند 398
- 1. احکام «طلاق رجعی» 398
- نکته ها: 398
- 3. اهمّیّت نظام خانواده 399
- اشاره 401
- اشاره 404
- مریم زنی نمونه 404
- تفسیر: عمران ودخترش مریم 405
- اشاره 408
- تفسیر: پرورش مریم در سایه عنایت الهی 408
- عظمت مریم و دعای زکریا (ع) 412
- اشاره 412
- تفسیر: زکریّا ومریم علیهما السلام 413
- ادامه داستان حضرت مریم(ع) 415
- تفسیر: مریم بانوی برگزیده الهی 415
- اشاره 415
- ادامه داستان حضرت مریم (ع) 417
- اشاره 417
- تفسیر: سرپرستی مریم 418
- اشاره 419
- تفسیر: بشارت تولّد مسیح 419
- تفسیر: چگونه بدون همسر فرزند می آورم؟! 422
- ادامه داستان حضرت مریم (ع) 422
- اشاره 422
- حضور حضرت فاطمه(س) در ماجرای مباهله 423
- اشاره 423
- تفسیر: مباهله با مسیحیان نجران 425
- نکته ها: 426
- 1. دعوت به مباهله دلیل روشن حقّانیّت پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله 426
- 2. «مباهله» سند زنده ای برای عظمت اهل بیت علیهم السلام 427
- 3. پاسخ به سؤال 430
- 4. نوه های دختری، فرزندان ما هستند 432
- 5. آیا مباهله یک حکم عمومی است؟ 433
- اشاره 434
- جمعی از زنان مهاجر 434
- شأن نزول: 435
- تفسیر: مسیح فرستاده خدا بود 436
- اشاره 436
- تفسیر: فرازی از زندگی بت شکن 437
- بشارت به ساره 437
- اشاره 437
- اشاره 442
- سکونت هاجر در سرزمین سوزان 442
- تفسیر: بخشی دیگر از زندگی هاجر 443
- مریم زنی الهی و نمونه 444
- اشاره 444
- تفسیر: سرآغاز تولّد مسیح 445
- نکته ها: 447
- 1. منظور از روح خدا چیست؟ 447
- 2. «تمثّل» چیست؟ 448
- اشاره 449
- تفسیر: مریم در کشاکش طوفان های زندگی 449
- ادامه داستان حضرت مریم 449
- نکته ها: 452
- 1. مریم در لابه لای مشکلات ورزیده شد 452
- 2. چرا مریم تقاضای مرگ از خدا کرد؟ 453
- 3. پاسخ به یک پرسش 454
- 4. روزه سکوت 454
- 5. یک غذای نیروبخش 455
- ادامه داستان حضرت مریم 456
- اشاره 456
- تفسیر: مسیح در گاهواره سخن می گوید 457
- مادر و خواهر موسی علیه السلام 460
- اشاره 460
- تفسیر: چه خدای مهربانی 461
- اشاره 467
- تفسیر: مریم علیها السلام بانوی پاکدامن 467
- مریم آیتی برای جهانیان 467
- نکته ها: 468
- اشاره 470
- تفسیر: آیتی دیگر از آیات خدا 470
- مادر موسی و همسر فرعون 471
- اشاره 471
- تفسیر: در آغوش فرعون! 472
- اشاره 477
- امداد الهی به مادر موسی 477
- تفسیر: بازگشت موسی به آغوش مادر 478
- اشاره 482
- دختران شعیب 482
- تفسیر: 483
- ادامه قصه دختران شعیب 486
- اشاره 486
- فاطمه زهرا علیها السلام و آیه تطهیر 490
- اشاره 490
- 1. آیه تطهیر برهان روشن عصمت 493
- نکته ها: 493
- 2. آیه تطهیر درباره چه کسانی است؟ 494
- 3. آیا اراده الهی در اینجا تکوینی است یا تشریعی؟ 498
- تفسیر: 500
- آسیه و مریم دو زن نمونه 500
- اشاره 500
- اشاره 503
- ایثاری تحسین برانگیز 503
- سندی بزرگ بر فضیلت اهلبیت پیامبر صلی الله علیه و آله 504
- شأن نزول: 504
- اشاره 508
- تفسیر: ما به تو خیر فراوان دادیم 508
- فاطمه مصداق خیر کثیر 508
- نکته: فاطمه علیها السلام وکوثر 510
- اشاره 511
- تفسیر: 512
- اشاره 512
- تفسیر: عشق سوزان همسر عزیز مصر 513
- توطئه زلیخا 513
- اشاره 513
- رسوایی زلیخا 518
- اشاره 518
- تفسیر: طشت رسوایی همسر عزیز از بام افتاد 518
- زنان فاسد دربار 522
- اشاره 522
- تفسیر: توطئه دیگر همسر عزیز مصر 523
- نکته ها: 529
- 1. تطمیع وتهدید 529
- 3. چرا یوسف در جلسه زنان حضور یافت؟ 530
- 4. شرکاءِ جرم 530
- اشاره 532
- تفسیر: تبرئه یوسف از هر گونه اتّهام 532
- 2. شکست ها سبب بیداری 536
- 1. نتیجه پاکدامنی 536
- نکته ها: 536
- هلاکت همسر لوط 537
- اشاره 537
- تفسیر: هیرودیا و توطئه قتل حضرت یحیی علیه السلام 538
- همسر نوح میان غرق شدگان 540
- اشاره 540
- تفسیر: 540
- تفسیر: 541
- اشاره 541
- همسر لوط 541
- هلاکت همسر لوط 542
- اشاره 542
- تفسیر: آنجا که پاکدامنی عیب بزرگی است 543
- سرانجام همسر لوط 544
- اشاره 544
- تفسیر: و این هم سرنوشت آلودگان! 545
- سرانجام همسر لوط 546
- اشاره 546
- تفسیر: سرزمین بلازده این قوم در برابر شماست 547
- اشاره 547
- همسران نوح و لوط، زنانی ناشایست 547
- تفسیر: 548
- امّ جمیل همسر ابولهب 549
- اشاره 549
- شأن نزول: 550
- تفسیر: بریده باد دست ابولهب! 551
- نکته ها: 556
- 1. باز هم نشانه دیگری از اعجاز قرآن 556
- 2. پاسخ به یک سؤال 556
- 3. همیشه نزدیکان بی بصیرت دورند! 557
- تفسیر: 558
- زنان وسوسه گر عزم شکن 558
- اشاره 558
- اشاره 560
- تفسیر: داستان هدهد وملکه سبا 562
- اشاره 562
- نکته: درس های آموزنده 566
- اشاره 568
- تفسیر: پادشاهان ویرانگرند 568
- 1. آداب نامه نگاری 573
- نکته ها: 573
- 3. اشارات پرمعنی در ماجرای سلیمان 575
- 4. نشانه پادشاهان 576
- اشاره 577
- تفسیر: مرا با مال نفریبید 577
- نکته ها: 579
- تفسیر: در یک چشم برهم زدن تخت او حاضر است 580
- ادامه داستان ملکه سبا 580
- اشاره 580
- 1. پاسخ به چند سؤال 584
- 3. تفاوت «علم من الکتاب» و«علم الکتاب» 585
- 2. قدرت وامانت، دو شرط مهم 585
- 4. هذا من فضل ربّی 586
- 5. آصف بن برخیا چگونه تخت ملکه را حاضر ساخت؟ 587
- اشاره 588
- ادامه داستان ملکه سبا 588
- تفسیر: نور ایمان در دل ملکه سبا 589
- 1. سرانجام کار ملکه سبا 593
- نکته ها: 593
- 2. یک جمع بندی کلّی از سرگذشت سلیمان 594
- اشاره 596
- اشاره 597
- تحقیق وبررسی 601
- تفسیر: داستان پرماجرای افک (تهمت عظیم) 603
- اشاره 608
- ادامه ماجرای افک 608
- تفسیر: اشاعه فحشا ممنوع 609
- 1. اشاعه فحشا چیست؟ 611
- نکته ها: 611
- 2. بلای شایعه سازی 613
- 3. کوچک شمردن گناه 614
- مسئولیت سنگین همسران پیامبر 615
- اشاره 615
- شأن نزول: 615
- تفسیر: یا سعادت جاودان، یا زرق وبرق دنیا 616
- نکته: چرا گناه وثواب افراد باشخصیّت مضاعف است 620
- اشاره 622
- همسران پیامبر و لزوم مراقبت از گفتار و رفتار خویش 622
- تفسیر: همسران پیامبر باید چنین باشند 623
- ماجرای ازدواج زینب 627
- اشاره 627
- تفسیر: سنّت شکنی بزرگ 629
- نکته: افسانه های دروغین 634
- تفسیر: با این زنان می توانی ازدواج کنی 637
- اشاره 637
- احکامی در چگونگی ارتباط پیامبر با همسرانش 643
- اشاره 643
- تفسیر: رفع یک مشکل دیگر از زندگی پیامبر صلی الله علیه و آله 644
- نکته: آیا این حکم در حقّ همه همسران پیامبر صلی الله علیه و آله بود؟ 647
- اشاره 648
- تفسیر: یک حکم مهمّ دیگر در ارتباط با همسران پیامبر 648
- نکته ها: 649
- 1. فلسفه این حکم 649
- 2. روایات مخالف 650
- 3. آیا قبل از ازدواج می توان به همسر آینده نگاه کرد؟ 651
- اشاره 652
- احکامی ویژه درباره همسران پیامبر صلی الله علیه و آله 652
- تفسیر: 654
- شأن نزول: 659
- اشاره 659
- احکامی دیگر خطاب به همسران پیامبر صلی الله علیه و آله 659
- تفسیر: مواردی که از این قانون حجاب مستثناست 660
- اشاره 661
- هشدار به برخی از همسران پیامبر صلی الله علیه و آله 661
- شأن نزول: 662
- تفسیر: سرزنش شدید نسبت به برخی همسران پیامبر صلی الله علیه و آله 664
- نکته ها: 668
- 1. اوصاف همسر شایسته 668
- 2. نارضایی پیامبر صلی الله علیه و آله از برخی همسران خود 669
در اینجا مفسّران وفقهای اسلامی بحث مشروحی دارند که آیا منظور از این سخن در آیه فوق این است که پیامبر صلی الله علیه و آله زنان خود را مخیّر میان ماندن وجدا شدن کرد؟ واگر آنها جدایی را انتخاب می کردند خود طلاق محسوب می شد ونیازی به اجرای صیغه طلاق نداشت؟
یا منظور این بوده که آنها یکی از دو راه را انتخاب کنند، اگر جدایی را انتخاب می کردند پیامبر صلی الله علیه و آله اقدام به اجرای صیغه طلاق می کرد، وگرنه به حال خود باقی می ماندند.
البتّه آیه فوق دلالتی بر هیچ یک از این دو امر ندارد واینکه برخی تصوّر کرده اند آیه گواه بر تخییر زنان پیامبر صلی الله علیه و آله است واین حکم را از مختصّات پیامبر صلی الله علیه و آله شمرده اند، زیرا در حقّ سایر مردم جاری نمی شود، درست به نظر نمی رسد.
بلکه جمع میان آیه فوق وآیات طلاق ایجاب می کند که منظور جدا شدن از طریق طلاق است.
به هر حال این مسأله در میان فقهای شیعه واهل سنّت مورد گفت وگوست هر چند قول دوم، یعنی جدا شدن از طریق طلاق، نزدیک تر به ظواهر آیات است.
به علاوه تعبیر «اُسَرِّحکُنّ» (شما را رها سازم) ظهور در این دارد که پیامبر صلی الله علیه و آله اقدام به جدا ساختن آنها می فرمود، به خصوص اینکه مادّه «تسریح» به معنی طلاق در جای دیگر از قرآن مجید (سوره بقره آیه 229) به کار رفته است.(1)
در آیه بعد می افزاید: «امّا اگر شما خدا وپیامبرش را می خواهید، وسرای آخرت را، وبه زندگی ساده از نظر مادّی واحیاناً محرومیّت ها قانع هستید، خداوند برای نیکوکاران شما پاداش عظیم آماده ساخته است» (وَ إِنْ کُنْتُنَّ تُرِدْنَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَالدَّارَ الآخِرَهَ فَإِنَّ اللَّهَ أَعَدَّ لِلْمُحْسِنَاتِ مِنْکُنَّ أَجْرًا عَظِیمًا).
در حقیقت در این چند جمله تمام پایه های ایمان وبرنامه های مومن جمع است. از یک سو ایمان واعتقاد به خدا وپیامبر وروز قیامت وطالب این اصول بودن،
واز سوی دیگر در برنامه های عملی نیز در صف نیکوکاران ومحسنین ومحسنات قرار گرفتن.
1- توضیح بیشتر در این زمینه را در کتاب های فقهی مخصوصاً کتاب جواهر، ج 29، ص 122 مطالعه فرمایید.