زن در تفسیر نمونه صفحه 647

بنابراین، تعبیر «قُلوبِکُم» تعبیر گسترده ای است که هم پیامبر صلی الله علیه و آله وهمسران او را شامل می شود، وهم همه مؤمنان را که در ارتباط با این احکام از در رضا وتسلیم وارد می شوند، یا اعتراض وانکار می کنند، هر چند آن را آشکار نسازند.

نکته: آیا این حکم در حقّ همه همسران پیامبر صلی الله علیه و آله بود؟

در فقه اسلامی در باب خصایص پیامبر صلی الله علیه و آله این مسأله بحث شده که آیا تقسیم اوقات به طور مساوی در میان همسران متعدّد، همان گونه که بر عموم مسلمانان واجب است، بر پیامبر صلی الله علیه و آله نیز واجب بوده یا اینکه پیامبر صلی الله علیه و آله حکم استثنایی تخییر را داشته است؟

مشهور ومعروف در میان فقهای ما وجمعی از فقهای اهل سنّت این است که او در این حکم مستثنا بوده، ودلیل آن را آیه فوق می شمرند که می گوید: (تُرْجِی مَنْ تَشَاءُ مِنْهُنَّ وَ تُوِی إِلَیْکَ مَنْ تَشَاءُ) «هر کدام را بخواهی به تأخیر می اندازی وهر یک را بخواهی نزد خود نگاه می داری».

زیرا قرار گرفتن این جمله بعد از بحث درباره همه زنان پیامبر صلی الله علیه و آله چنین ایجاب می کند که ضمیر جمع (هُنَّ) به تمام آنها بازگردد، واین مطلبی است که بسیاری از فقها و مفسّران آن را پذیرفته اند.

ولی بعضی ضمیر فوق را مربوط به خصوص زنانی می دانند که خود را بدون مهر در اختیار او قرار دادند، ومطابق این آیه پیامبر صلی الله علیه و آله مخیّر بوده که هر کدام از آنها را بپذیرد(1) ، در حالی که اوّلاً از نظر تاریخی ثابت نیست که آیا این حکم، موضوع

خارجی پیدا کرد یا نه؟ برخی معتقدند که تنها در یک مورد بود که زنی به این صورت به ازدواج پیامبر صلی الله علیه و آله درآمد، ودر هر حال اصل مسأله از نظر تاریخی ثابت نیست.

ثانیاً این تفسیر خلاف ظاهر آیه است وبا شأن نزولی که برای آیه ذکر کرده اند سازگار نمی باشد، بنابراین باید پذیرفت که حکم مزبور یک حکم عام است (ر.ک: ج17، ص 411 - 417).