زن در تفسیر نمونه صفحه 649

ونیز نمی توانی بعضی را طلاق داده وهمسر دیگری به جای او برگزینی. به تعبیر دیگر، نه بر تعداد آنها بیفزای، ونه افراد موجود را عوض کن.

نکته ها:

1. فلسفه این حکم

این محدودیّت برای شخص پیامبر صلی الله علیه و آله نقصی محسوب نمی شود، وحکمی است که فلسفه بسیار حساب شده ای دارد، زیرا طبق شواهدی که از تواریخ استفاده می شود، پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله از ناحیه افراد وقبایل مختلف تحت فشار بود که از آنها همسر بگیرد، وهر یک از قبایل مسلمان افتخار می کردند که زنی از آنها به همسری پیامبر صلی الله علیه و آله درآید، حتّی - چنانکه گذشت - بعضی از زنان بدون هیچ مهری حاضر بودند خود را به عنوان «هبه» در اختیار آن حضرت بگذارند، وبی هیچ قید وشرط با او ازدواج کنند.

البتّه پیوند زناشویی با این قبایل واقوام تا حدّی برای پیامبر صلی الله علیه و آله واهداف اجتماعی وسیاسی او مشکل گشا بود، ولی طبیعی است اگر از حد بگذرد خود مشکل آفرین می شود وهر قوم وقبیله ای چنین انتظاری را دارد، واگر پیامبر صلی الله علیه و آله بخواهد به انتظارات آنها پاسخ گوید وزنانی را هر چند به صورت عقد ونه به صورت عروسی در اختیار خود گیرد دردسرهای فراوانی ایجاد می شود. لذا خداوند حکیم با یک قانون محکم جلوی این کار را گرفت واو را از هرگونه ازدواج مجدّد، یا تبدیل زنان موجود نهی کرد.

در این وسط شاید افرادی بودند که برای رسیدن به مقصود خود به این بهانه متوسّل می شدند که همسران تو غالباً بیوه هستند، ودر میان آنها زنان سالمندی یافت می شوند که هیچ بهره ای از جمال ندارند، شایسته است که با زنی صاحب جمال ازدواج کنی. قرآن مخصوصاً روی این مسأله نیز تکیه وتأکید می کند که حتّی اگر زنان صاحب جمالی باشند، حقّ ازدواج با آنها نخواهی داشت.

به علاوه حق شناسی ایجاب می کرد بعد از وفاداری همسرانش با او وترجیح دادن زندگی ساده معنوی پیامبر صلی الله علیه و آله را بر هر چیز دیگر، خداوند برای حفظ مقام آنها چنین دستوری به پیامبر صلی الله علیه و آله بدهد.