زن در تفسیر نمونه صفحه 664

تفسیر: سرزنش شدید نسبت به برخی همسران پیامبر صلی الله علیه و آله

بدون شک مرد بزرگی همچون پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله ، تنها به خودش تعلّق ندارد بلکه متعلّق به تمام جامعه اسلامی وعالم بشریّت است. بنابراین اگر در داخل خانه او توطئه هایی بر ضدّ وی، هرچند به ظاهر کوچک وناچیز، انجام گیرد نباید به سادگی از کنار آن گذشت. حیثیّت او نباید - نعوذ باللّه - بازیچه دست این وآن شود واگر چنین برنامه ای پیش آید باید با قاطعیّت با آن برخورد کرد.

در حقیقت، آیات فوق قاطعیّتی است از سوی خداوند بزرگ در برابر چنین حادثه ای وبرای حفظ حیثیّت پیامبرش.

نخست روی سخن را به پیامبر صلی الله علیه و آله کرده می گوید: «ای پیامبر، چرا چیزی را که خدا بر تو حلال کرده به خاطر جلب رضایت همسرانت بر خود حرام می کنی؟» (یَا أَیُّهَا النَّبِیُّ لِمَ تُحَرِّمُ مَا أَحَلَّ اللَّهُ لَکَ تَبْتَغِی مَرْضَاتَ أَزْوَاجِکَ).

معلوم است این تحریم، تحریم شرعی نبود بلکه به طوری که از آیات بعد استفاده می شود، سوگندی از ناحیه پیامبر صلی الله علیه و آله یاد شده بود ومی دانیم که قسم خوردن بر ترک برخی مباحات گناه ندارد؛ بنابراین جمله «لِمَ تُحَرِّمُ» (چرا بر خود حرام می کنی؟) عتاب وسرزنش نیست بلکه نوعی دلسوزی وشفقّت است.

درست مثل اینکه ما به کسی که برای تحصیل درآمد بسیار زحمت می کشد وخود از آن بهره چندانی نمی گیرد، می گوییم: چرا این قدر به خود زحمت می دهی واز نتیجه این زحمت بهره نمی گیری؟

در پایان آیه می افزاید: «خداوند بخشنده و مهربان است» (وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِیمٌ).

این عفو ورحمت نسبت به همسرانی است که موجبات آن حادثه را فراهم کردند که اگر راستی توبه کنند مشمول آن خواهند بود. یا اشاره به این است که سزاوار بود پیامبر صلی الله علیه و آله چنین سوگندی یاد نمی کرد، کاری که احتمالاً موجب جرأت وجسارت بعضی از همسران حضرت می شد.

در آیه بعد اضافه می کند: «خداوند راه گشودن سوگندهایتان را (در این گونه موارد) روشن ساخته است» (قَدْ فَرَضَ اللَّهُ لَکُمْ تَحِلَّهَ أَیْمَانِکُمْ).(1)