اسلام و کمک‌های مردمی صفحه 58

نهی کرد و فرمود از اموال پاک و حلال انفاق کنند!

در «تفسیر مجمع البیان» پس از نقل این حدیث، از علی علیه السلام نقل می‌کند که فرمود این آیه درباره کسانی نازل گردید که به هنگام انفاق، خرماهای خشک و نامرغوب را با خرمای خوب مخلوط می‌کردند به آنها دستور داده شد که از این کار بپرهیزند.

این دو شأن نزول هیچ‌گونه منافاتی با هم ندارند و ممکن است آیه در مورد هر دو دوسته نازل شده باشد که یکی ناظر به پاکی معنوی و دیگری ناظر به مرغوبیّت مادّی و ظاهری انفاق است.

ولی باید توجّه داشت که طبق آیه 275 سوره بقره، کسانی که در زمان جاهلیّت اموالی از طریق رباخواری جمع آوری کرده بودند و پس از نزول آیه خودداری از ادامه رباخواری نمودند، اموال گذشته بر آنها حلال شده است یعنی این قانون شامل گذشته نمی‌شده، ولی مسلّم است که این مال در عین حلال بودن با اموال دیگر فرق داشت و در حقیقت شبیه اموالی بود که از طرق مکروه به دست بیاید.

چگونه اموالی را باید انفاق کرد؟

در این آیه چگونگی مالی که باید انفاق شود تشریح می‌گردد. در جمله اوّل آیه، خداوند به مردم با ایمان دستور می‌دهد که از «طیّبات» اموال خود انفاق کنند؛ می‌دانیم «طیّب» در لغت به معنی پاکیزه است و «طیّبات» جمع آن است و همان‌طور که به پاکیزگی ظاهری و مادّی گفته می‌شود به پاکیزگی معنوی و باطنی نیز اطلاق می‌گردد؛ یعنی، اموالی که هم خوب و مفید و