بررسی آخرین و برترین آراء و نظریه ها پیرامون ارث زوجه از زمین صفحه 61

ص:64

1- (1) . ر. ک. به: الجامع للشرائع، یحیی حلی (رحمه الله)، ص: 509
2- (2) . همچون فخر المحققین; در ایضاح الفوائد و فاضل مقداد (رحمه الله) در التنقیح الرائع
3- (3) . ر. ک. به: قواعد الأحکام فی معرفه الحلال و الحرام، علامه حلی (رحمه الله)، ج 3، ص: 376.

اما زوجه اگر دارای فرزند از همسرش باشد همچنین [مانند زوج] ارث می برد و اگر دارای فرزند از همسرش نباشد مشهور این است که وی از ذات زمین چیزی ارث نمی برد و به او قیمت آلات و ابنیه و نخل و شجر اعطاء می شود.

و نیز علامه (رحمه الله) در «ارشاد الاذهان» می فرماید:

«و ذات الولد من زوجها ترث منه من جمیع ترکته، فإن لم یکن لها منه ولد لم ترث من رقبه الأرض شیئاً، و أعطیت حصتها من قیمه الآلات و الأبنیه و النخل و الشجر علی رأی»(1) و زوجه ای که از همسرش دارای فرزند شده است از همه ی ما ترک شوهرش ارث می برد و اگر زوجه از همسرش فرزند نداشته باشد از نفس زمین چیزی ارث نمی برد و حصه او از قیمت آلات و ابنیه و نخل و درخت بنابر نظری پرداخت می شود.

همچنین شهید اول (رحمه الله) در «الدروس الشرعیه فی فقه الامامیه» می فرماید:

«الثالث: لو خلت الزوجه عن ولدلم ترث من رقبه الأرض شیئاً، و تعطی قیمه الآلات و الأبنیه و الشجر»(2) سوم: اگر زوجه از شوهرش فرزند نداشته باشد از نفس زمین چیزی را ارث نمی برد و قیمت آلات و ابنیه و درخت را به او اعطا می کنند.

نتیجه ی اقوال متقدّمین و متأخّرین

با احصاء انظار فقهاءدر نزاع دوم، به این نتیجه می رسیم که: «بین نظر متقدّمین و متأخّرین در این زمینه فرق وجود دارد»؛ از این رو، و بر اساس نظر فقهاء، به تفکیک زیر رهنمون می گردیم:

1. فقهای متقدّم: این بزرگان به دو مجموعه ی اکثریّت و اقلیّت تقسیم می شوند:

- مجموعه ی اکثریّت: این جمع، شامل «هفت» نفراز فقهاء