قاعده ضمان ید صفحه 23

ص:32

1- (1) . میرزا حسین النوری الطبرسی، مستدرک الوسائل، ج 17، ص 88، کتاب الغصب، باب اوّل، ح 4.
2- (2) . محمّد بن حسن الطوسی، الخلاف، ج 3، ص 409، مسأله 22.
3- (3) . سوره بقره، آیه 207.
4- (4) . همان، آیه 204.

درخواست معاویه سر باز زد و آن را نپذیرفت؛ ولی هنگامی که معاویه بر مبلغ افزود تا به چهارصد هزار درهم رسید، سمره پذیرفت و به جمع مردم رفت و روایت را جعل کرده و به مردم ابراز داشت.(1) او هم چنین می گوید: سمره تا زمان امام حسین علیه السلام نیز زنده بود و در قضیه کربلا، جزء سپاه عبیداللّه بن زیاد بود و مردم را به جنگ با امام حسین علیه السلام تحریک می کرد.(2)

طبری نیز در مورد او می گوید: زیاد بن ابیه، ولایت بصره را به سمره داد و او برای تحکیم حکومت بنی امیّه، هشت هزار نفر از مردم آنجا را به قتل رسانید.

وقتی از او پرسیدند آیا از خدا نمی ترسی که اگر یک نفر از این عدّه بی گناه باشد، چه عقوبتی خواهد داشت؟ پاسخ داد: اگر چنین هم باشد، ترسی ندارم.!(3)

امّا «حسن بصری»، ابن ابی الحدید در مورد وی می نویسد:«إنّه یبغض علیّاً علیه السلام ویذمّه»(4)؛ ابن ترکمانی نیز در «الجوهر النقیّ» از قول بیهقی می گوید:«أکثر أهل العلم بالحدیث رغبوا عن روایه الحسن عن سمره وذهب بعضهم إلی أنّه لم یسمع منه غیر حدیث العقیقه»(5)؛ بسیاری از دانشمندان علم حدیث از روایتی که حسن بصری از سمره نقل می کند، اعراض کرده اند؛ و برخی نیز بر این عقیده هستند که او حدیثی به جز حدیث عقیقه از سمره نشنیده است.

بنابراین، اشکال دیگری که در مورد سند حدیث «علی الید» بجز ضعیف بودن رواتش وجود دارد، مرسله بودن آن است.

در مورد «قتاده» نیز گفته شده که وی از مدلّسین بوده است.(6)