زندان و تبعید در اسلام صفحه 117

4. بدهکاری که از ادای دین خودداری می‌کند. «1»

اهل سنت گفته‌اند: مطلوب به دم، یعنی کسی که اولیای دم می‌خواهند او را قصاص کنند، همین عقوبت درباره‌اش اعمال می‌شود. «2»

د) سخت‌گیری در مکان، که عقوبت دو طایفه است:

1. بدهکاری که از ادای دین خودداری می‌کند؛

2. کارگزار خائن، مانند داستان ابن هرمه. «3»

ه) زدن با شلاق، که عقوبت چند دسته است:

1. کسی که مقتول را نگه داشته تا قاتل او را بکشد. امام صادق علیه السّلام فرمود: این شخص [علاوه بر حبس] در هر سال پنجاه تازیانه می‌خورد. «4»

ابن براج «5» و خوئی «6» این نظر را دارند.

2. کارگزار خائن [در روایت آمده است]: «او را از زندان بیرون بیاور و 35 تازیانه بزن، اگر دیدی طاقت و توان دارد پس از 30 روز، دوباره به او 35 تازیانه بزن». «7»

3. کسی که در مرتبۀ سوم، مرتکب سرقت شده است [در روایت آمده

______________________________
(1)- القضاء للکنی، ص 212.
(2)- الخراج، ص 150.
(3)- دعائم الاسلام، ج 2، ص 532.
(4)- التهذیب، ج 10، ص 221.
(5)- المهذب، ج 2، ص 468.
(6)- مبانی تکلمة المنهاج، ج 2، ص 11.
(7)- دعائم الاسلام، ج 2، ص 532.