زندان و تبعید در اسلام صفحه 124

مراد از تبعید، نگهداری و استقرار در یک شهر نیست، بلکه مدام تحت تعقیب قرار می‌گیرد و هرجا که بخواهد برود جلویش گرفته شود؛ چنان‌که ابن فهد حلی و ابن ادریس «1» بیان داشته‌اند و یا این است که یک سال از سرزمین اسلامی تبعید گردد؛ چنان‌که یحیی بن سعید- از فقهای شیعه- و کاشانی- از فقهای اهل سنت- گفته‌اند؟ «2»

ادله تبعید

تبعید به ادلۀ چهارگانه، مشروع است:

1. کتاب: خداوند فرمود: (أَوْ یُنْفَوْا مِنَ الْأَرْضِ). «3»

2. سنت: بنابر روایات مستفیضه یا متواتر، «4» پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و هم علی بن ابی طالب علیه السّلام حکم تبعید را اجرا کردند. امام باقر علیه السّلام فرمود: هرگاه امیر المؤمنین علیه السّلام می‌خواست مسلمانی را تبعید کند، او را به نزدیک‌ترین محل از سرزمین مشرکان به سرزمین اسلام تبعید می‌کرد؛ که در آن زمان، «دیلم» نزدیک‌تر از همه به سرزمین اسلام بود. «5»

______________________________
(1)- المهذب البارع، ج 5، ص 32؛ السرائر، ج 3، ص 505؛ النفی و التغریب، ص 423.
(2)- الجامع للشرائع، ص 242؛ بدائع الصنائع للکاسانی، ج 7، ص 95.
________________________________________

طبسی، نجم الدین - مترجم: حسینی، سید محمد رضا و شفیعی، مصطفی، در یک جلد، انتشارات صفحه‌نگار، قم - ایران، اول، 1427 ه ق زندان و تبعید در اسلام؛ ص: 146

(3)- مائده، آیۀ 33.
(4)- النفی و التغریب، ص 25.
(5)- التهذیب، ج 10، ص 36؛ وسائل الشیعة، ج 18، ص 540؛ الجامع الصحیح، ج 4، ص 44.