زندان و تبعید در اسلام صفحه 136

نظر شافعی‌ها و مالکی‌ها است «1» - یا این‌که در محل تبعید، آزاد و تحت نظر و مراقبت قرار می‌گیرد، چنان‌که علامه حلی [از امامیه] و شربینی [از عامه] گفته‌اند؟ «2»

5. اگر مسیر تبعید، ایمن نباشد و ترس تلف‌شدن تبعیدی وجود داشته باشد، باید منتظر ماند تا راه امن شود؛ ولی اگر راه، ترسناک باشد و ترس تلف‌شدن نباشد، منتظر نمی‌مانند؛ چنان‌که علامه حلی و فاضل هندی گفته‌اند. «3»

رملی- از علمای اهل سنت- گفته است: تبعید فقط در صورتی تحقق می‌یابد که راه، امن باشد. «4»

6. اگر تبعیدی جرمی در تبعیدگاه مرتکب شود که مجازاتش تبعید است، آیا از آن شهر به شهری دیگر تبعید می‌شود. چنان‌که علامه حلی و گلپایگانی «5» گفته‌اند و رأی ابن قدامه و شربینی از اهل سنت است- «6» یا مدت زمان تبعیدی با زمان قبلی تداخل می‌کند؟ یا لازم است سال اول را تکمیل کند و سپس برای زنای بعدی، یک سال دیگر در تبعید بماند. «7»

7. اگر تبعیدی ادّعا کند مدت تبعیدی‌اش به سر رسیده، ممکن است گفته شود مقتضای استصحاب، عدم انتهای مدت است و ممکن است

______________________________
(1)- التشریع الجنائی، ج 2، ص 383؛ المدونة الکبری، ج 6، ص 236.
(2)- المغنی المحتاج للشربینی، ج 4، ص 248.
(3)- قواعد الاحکام، ج 2، ص 255؛ کشف اللثام، ج 2، ص 224.
(4)- نهایة المحتاج، ج 7، ص 428.
(5)- الکافی، ج 7، ص 178.
(6)- المغنی، ج 8، ص 169؛ مغنی المحتاج، ج 4، ص 148.
(7)- النفی و التغریب، ص 67.