زندان و تبعید در اسلام صفحه 143

تبعیدی محارب، محاصرۀ اقتصادی می‌شود و همۀ روابط اجتماعی با او قطع می‌گردد؛ چنان‌که در روایت مدائنی از امام رضا علیه السّلام نقل شده است؛ سپس هرجا که وارد می‌شود اعلان می‌شود که این شخص، تبعیدی است، به او خوردنی و آشامیدنی ندهید و با او ازدواج نکنید. «1»

در روایت دیگر آمده است: با او هم‌نشینی نکنید و با او خرید و فروش نکنید. «2»

مفهوم این روایت، رأی بسیاری از فقهای شیعه است، چنان‌که از ابن فهد، محقق حلی، علامه حلی، خوئی و طبسی (ره) نقل شده است. «3»

مرخصی رفتن تبعیدی

آیا به تبعیدی مرخصی داده می‌شود تا به وطن خود بازگردد و با خویشان و نزدیکان خود دیدار کند؟ در این مسأله نص خاصی نیامده، جز آنچه هندی از ماوردی نقل کرده که پیامبر صلّی اللّه علیه و آله به «انّه» فرمود: ای انّه، از مدینه خارج شو و به حمراء الاسد برو و فقط در آنجا بمان؛ هرگز به مدینه نیا، مگر مردم عیدی داشته باشند که می‌توانی در آن حضور یابی. «4»

______________________________
(1)- تفسیر العیاشی، ج 1، ص 317.
(2)- الکافی، ج 7، ص 246.
(3)- المهذب، ج 2، ص 553؛ شرائع الاسلام، ج 4، ص 182؛ قواعد الاحکام، ج 2، ص 272؛ مبانی تکملة المنهاج، ج 1، ص 324؛ ذخیرة الصالحین، طبسی، ج 8، ص 60.
(4)- کنز العمال، ج 5، ص 324؛ النفی و التغریب، ج 279.