زندان و تبعید در اسلام صفحه 158

4. جعل اسناد دولتی

محتال کسی است که اسناد دولتی و غیردولتی را جعل می‌کند. برخی از خلفا چنین کسی را تبعید کردند. «1» و ابن قدامه «2» تلاش کرده است عمل خلیفه را توجیه کند؛ ولی از نظر شیعه، فقط تعزیر و مجازات بدنی دارد. «3»

5. سرقت

روایاتی در این زمینه وارد شده است. علی علیه السّلام سارق را از کوفه به شهری دیگر تبعید کرد. «4»

ما فتوایی از فقهای شیعه در این جهت نیافتیم. علمای عامه در این زمینه فتوا دارند. «5»

6. احتکار

بعضی از علمای عامه مانند عینی و عسقلانی گفته‌اند: محتکر، تبعید می‌شود. «6»

______________________________
(1)- الفروع للمقدسی، ج 6، ص 112.
(2)- المغنی، ج 8، ص 325.
(3)- النفی و التغریب، ص 355.
(4)- دعائم الاسلام، ج 2، ص 471؛ الکافی، ج 7، ص 230.
(5)- الانصاف للمرداوی، ج 10، ص 286.
(6)- عمدة القاری، ج 24، ص 14؛ فتح الباری، ج 12، ص 134.