زندان و تبعید در اسلام صفحه 79

5. غصب، خوردن مال یتیم و خیانت در امانت

غاصب، کسی که مال یتیم را خورده و کسی که در امانت خیانت کرده است، زندانی می‌شود.

در روایت مرفوعه آمده است: امیر المؤمنین علیه السّلام فقط در سه مورد شخص را زندانی می‌کرد: کسی که مال یتیم را خورده، کسی که مالی را غصب کرده و کسی که در امانتی که به او سپرده بودند، خیانت کرده بود. «1»

شیخ طوسی نیز این روایت را از طریق خود که به امام باقر علیه السّلام می‌رسد، نقل کرده است. «2» شیخ طوسی در توجیه این روایت، دو احتمال داده است:

1. آن حضرت جز این سه دسته، کسی را از روی مجازات و عقوبت زندانی نمی‌کرد.

2. جز این سه دسته، کسی را زندانی طولانی مدت نمی‌کرد؛ زیرا حبس به سبب بدهکاری فقط تا زمانی است که وضعیت او معلوم شود؛ پس اگر فقیر باشد و فقر او به اثبات برسد، آزاد می‌شود. «3»

محقق قمی، سید عاملی، شیخ کنی و سید احمد خوانساری، هر کدام در این‌جا نظر خاصی دارند. «4»

______________________________
(1)- الکافی، ج 7، ص 263.
(2)- التهذیب، ج 6، ص 299؛ وسائل الشیعة، ج 18، ص 181.
(3)- التهذیب، ج 6، ص 300؛ الاستبصار، ج 3، ص 48.
(4)- غنائم الایام، ص 679؛ مفتاح الکرامة، ج 10، ص 72؛ القضاء، ص 311؛ جامع المدارک، ج 6، ص 25؛ ولایة الفقیه، ج 2، ص 484.