زندان و تبعید در اسلام صفحه 83

مدّعی از حق خود بگذرد؛ از جمله این فقها این افراد هستند:

شیخ مفید، «1» شیخ طوسی، «2» دیلمی، «3» ابن حمزه، «4» محقق حلی، «5» سید عاملی «6» و مرحوم کنی. «7»

نظر ابو حنیفه «8» و احمد بن یحیی «9» - از علمای اهل سنت و زیدیه- نیز همین است.

نظر سید خوانساری، «10» شهید اول و شهید ثانی، «11» تخییر بین حبس و ردّ یمین به مدّعی است (یعنی سکوت او به منزله نکول انگاشته می‌شود و مدّعی باید قسم بخورد تا حقش اثبات شود).

گروهی دیگر از فقهای شیعه، از جمله امام خمینی، قول سومی دارند که حبس در آن نیست «12» (در صورت سکوت، فقط ردّ یمین می‌شود).

______________________________
(1)- المقنعة، ص 725.
(2)- الخلاف، ج 6، ص 238؛ النهایة، ص 342.
(3)- المراسم العلویة، ص 231.
(4)- الوسیلة، ص 211.
(5)- شرائع الاسلام، ج 4، ص 85؛ المختصر النافع، ص 282.
(6)- مفتاح الکرامة، ج 10، ص 86.
(7)- القضاء، ص 193.
(8)- موارد السجن، ص 440؛ ابن قدامة، ج 9، ص 90.
(9)- عیون الازهار، ص 424.
(10)- جامع المدارک، ج 6، ص 39.
(11)- الروضة البهیة، ج 3، ص 93.
(12)- تحریر الوسیلة، ج 2، ص 382.