حیله‌های شرعی و چاره‌جوئی‌های صحیح صفحه 120

ص: 129

نتیجه این که روایات متعدّدی، که به حدّ تضافر می‌رسد، حکم زنا را مترتّب بر صرف آمیزش جنسی نکرده، بلکه انتقال نطفه را معیار و ملاک اصلی حرمت دانسته است، و از این روایات استفاده می‌شود که انتقال نطفه، هر چند بدون آمیزش باشد، حرام است.

علاوه بر این، اگر در روایتی حکمی بر عنوان خاصّ و لفظ مخصوصی معلّق گردد، در می‌یابیم که آن عنوان و لفظ خصوصیّتی دارد، و مدار آن حکم محسوب می‌شود. حکم حرمت در برخی از روایات گذشته، بر عنوان «انتقال غیر مشروع نطفه» معلّق شده، و عنوان مذکور شامل تلقیح غیر مجاز نیز می‌گردد، و اختصاص به آمیزش نامشروع ندارد.

خلاصه این که از روایات گذشته دو مطلب به دست می‌آید:

الف) انزال هر چند در تعریف زنا شرط نشده، بدین جهت نمی‌توان تلقیح را نوعی زنا شمرد، و تمام احکام زنا را بر آن مترتّب ساخت، ولی می‌توان از روایات استفاده کرد که یکی از علل حرمت زنا انتقال نطفه است، که در تلقیح مصنوعی از بیگانه وجود دارد.

ب) عنوان «انتقال نطفه»، که در برخی روایات به طور مطلق آمده، شامل آمیزش مشروع و نامشروع و تلقیح و مانند آن می‌شود.

بنابراین، دلیل معتقدین به جواز تلقیح نطفۀ مرد بیگانه به زن اجنبیّه مردود است.

دلیل قول مشهور

علاوه بر آنچه در پاسخ دلیل معتقدین به جواز گفته شد، می‌توان